Phát huy vai trò của tín dụng trong chiến lược tổng thể phát triển dài hạn

Tín dụng cần đặt trong tổng thể chiến lược phát triển dài hạn

Ngày 24/12, Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh với sự đồng hành của VietinBank đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn “Thị trường Tín dụng và những vấn đề kinh tế vĩ mô” nằm trao đổi chuyên sâu về các vấn đề trọng tâm của thị trường tín dụng trong giai đoạn hiện nay.

Những năm gần đây, tín dụng đã góp phần quan trọng vào quá trình phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, quá trình mở rộng tín dụng cũng đặt ra nhiều thách thức liên quan đến hiệu quả phân bổ vốn, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp. Yêu cầu đặt ra là kiểm soát rủi ro và duy trì ổn định hệ thống tài chính trong bối cảnh chính sách điều hành đang có những điều chỉnh đáng chú ý.

TS. Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ

TS. Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng trong lựa chọn mô hình tăng trưởng, nơi tín dụng cần được đặt đúng vị trí trong tổng thể chiến lược phát triển dài hạn.

Theo TS. Cấn Văn Lực, để Việt Nam trở thành nước phát triển vào năm 2045, chỉ số tăng trưởng phải dựa vào năng suất nhân tố tổng hợp, cải cách thể chế và khoa học công nghệ.

TS. Cấn Văn Lực dự báo tăng trưởng GDP giai đoạn 2026 - 2030 có thể đạt 9 đến 10% trong kịch bản cao. Tuy nhiên lại không cho rằng tăng trưởng tín dụng phải luôn gấp đôi tăng trưởng GDP. “Ngưỡng tín dụng/GDP an toàn đối với khu vực ASEAN chỉ khoảng 96,5%, trong khi Việt Nam đang phụ thuộc quá lớn vào kênh ngân hàng, với hơn 50% nguồn vốn cho nền kinh tế đến từ tín dụng. Đây là một sự mất cân đối cần sớm được điều chỉnh bằng chiến lược tổng thể về huy động và phân bổ nguồn lực, gắn chặt với phát triển thị trường vốn. Cùng với đó là phải nâng cao năng lực quản lý, giám sát hệ thống tài chính, quan tâm hơn đến rủi ro hệ thống, rủi ro chéo, an toàn vốn và áp dụng nhiều hơn các thông lệ tốt, các chuẩn mực quốc tế” - TS. Cấn Văn Lực nhận định.

Hoàn thiện chính sách để thúc đẩy tín dụng xanh

TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhận định, từ năm 2015, Chính phủ và ngành Ngân hàng đã bắt đầu tiếp cận tăng trưởng xanh một cách có hệ thống. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 55/2015/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn và nhiều Cghị định, Chỉ thị, Quyết định liên quan đến tăng trưởng xanh như Quyết định số 622/QĐ-TTg, Quyết định số 986/QĐ-TTg, Chỉ thị số 44/CT-TTg; đặc biệt là Quyết định số 1658/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với định hướng phát triển gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.

Dù vậy, theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, việc mở rộng tín dụng xanh hiện vẫn đối mặt với nhiều khó khăn mang tính căn bản. Cần có các chính sách hỗ trợ ổn định, có tính dài hạn, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư. Đơn cử như trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, cần một cơ chế giá đảm bảo ổn định, giúp doanh nghiệp thu hồi vốn, trả được nợ ngân hàng và duy trì hoạt động. “Đây là điều kiện tiên quyết để dòng vốn tín dụng có thể chảy vào lĩnh vực này một cách bền vững” - TS. Nguyễn Quốc Hùng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, khung pháp lý chưa đồng bộ, đặc biệt là các quy định liên quan đến rủi ro môi trường, rủi ro xã hội và quản trị; tiêu chí phân loại dự án xanh chưa thống nhất giữa các bộ, ngành cũng tạo nên rào cản. Năng lực thẩm định dự án xanh cũng còn hạn chế do thiếu các tổ chức tư vấn và chuyên gia trong nước về đánh giá môi trường - xã hội.

Quang cảnh diễn đàn.

"Số lượng doanh nghiệp đầu tư vào các dự án xanh chưa nhiều. Cơ chế, chính sách khuyến khích còn chưa rõ ràng, chưa cụ thể, khiến doanh nghiệp không yên tâm đầu tư. Các ngân hàng cũng không thể mạnh dạn đầu tư tín dụng vào lĩnh vực xanh nếu không bảo đảm khả năng thu hồi nợ. Đây là một trong những khó khăn mang tính căn bản” - TS. Nguyễn Quốc Hùng nhận định.

TS. Nguyễn Quốc Hùng kiến nghị việc nghiên cứu xây dựng cơ chế đánh giá, xếp hạng ưu tiên đối với các tổ chức tín dụng có dư nợ tín dụng xanh; xem xét dành một nguồn lực tái cấp vốn phù hợp cho tín dụng xanh trên cơ sở Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg. Thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng xanh theo mô hình hợp tác công - tư, sớm vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon.

“Tăng trưởng xanh là bài toán tổng thể, liên ngành. Chỉ khi khung pháp lý được hoàn thiện, chính sách đủ rõ ràng và ổn định, các ngân hàng mới có thể yên tâm phân bổ nguồn lực. Từ đó giúp tăng trưởng xanh và kinh tế xanh thực sự trở thành nền tảng cho tăng trưởng bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới” - TS. Nguyễn Quốc Hùng nêu rõ.