Ả Rập Xê Út đầu tư mạnh vào AI nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ

Trong khi dầu mỏ vẫn là động lực chính của nền kinh tế Ả Rập Xê Út, vương quốc này hiện đang đa dạng hóa các động lực tăng trưởng của mình sang các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, du lịch và thể thao. Ảnh: Reuters.

Theo Bộ trưởng Đầu tư Khalid Al Falih, hơn 50,6% nền kinh tế Ả Rập Xê Út hiện đã “tách khỏi” dầu mỏ, và con số này tiếp tục tăng. Ông cho biết: “Trước đây, doanh thu của chính phủ gần như hoàn toàn đến từ dầu, nhưng nay, 40% nguồn thu đến từ các lĩnh vực không liên quan đến dầu mỏ”.

AI – Trụ cột mới của nền kinh tế Ả Rập Xê Út

Chính phủ Ả Rập Xê Út đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực AI, coi đây là “động cơ phát triển” của tương lai. Bộ trưởng Al Falih khẳng định, vương quốc này sẽ trở thành “nhà đầu tư chủ chốt” trong việc phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn và xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô cạnh tranh toàn cầu.

“AI đang định hình lại tương lai của mọi nền kinh tế. Ai đầu tư sớm sẽ dẫn đầu, ai chậm chân sẽ bị bỏ lại phía sau,” ông nói.

Bên cạnh đó, Quỹ đầu tư công (PIF) của Ả Rập Xê Út cũng đang chuyển hướng mạnh mẽ. Quỹ này đã mở rộng đầu tư sang các lĩnh vực công nghệ và giải trí, mua cổ phần của Electronic Arts, tham gia Quỹ Tầm nhìn SoftBank cùng tỷ phú Masayoshi Son, và mua lại Câu lạc bộ bóng đá Newcastle United (Anh) năm 2021.

Theo báo cáo tài chính, tổng doanh thu của chính phủ trong nửa đầu năm 2025 đạt 565,21 tỷ riyal (150,7 tỷ USD), trong đó dầu mỏ chỉ chiếm 53,4%, giảm mạnh so với 68% năm 2019.

Năm 2024, GDP của Ả Rập Xê Út tăng 1,3%, chủ yếu nhờ 4,3% tăng trưởng từ khu vực phi dầu mỏ, trong khi hoạt động dầu mỏ giảm 4,5%.

Mặc dù giá dầu Brent giảm 13,4% từ đầu năm 2025, Bộ trưởng Al Falih cho biết chính phủ không cắt giảm chi tiêu công và tiếp tục đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm. Ông nhấn mạnh, PIF đã tăng quy mô gấp sáu lần, tiến gần tới 1.000 tỷ USD vốn triển khai trên các dự án chiến lược.

Du lịch – “cửa ngõ mềm” của quá trình chuyển đổi

Cùng với AI, du lịch là một mũi nhọn trong chiến lược đa dạng hóa. Bộ trưởng Du lịch Ahmed Al-Khateeb cho biết, tỷ trọng của ngành này trong GDP đã tăng từ 3% năm 2019 lên 5% năm 2024, và có thể đạt 10% vào năm 2030.

“Chúng tôi đang mở các khu nghỉ dưỡng, sân bay và hãng hàng không mới, đồng thời tập trung thu hút khách quốc tế để trải nghiệm nền văn hóa độc đáo của chúng tôi,” ông nói, đặt mục tiêu xa hơn là 20% GDP trong tương lai.

Với những khoản đầu tư khổng lồ vào AI, công nghệ, du lịch và thể thao, Ả Rập Xê Út đang từng bước tái định nghĩa vị thế của mình trên bản đồ kinh tế thế giới, từ một cường quốc dầu mỏ sang trung tâm đổi mới và đầu tư toàn cầu.