“Góp ý Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) sửa đổi", ngày 7/3, Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) đã tổ chức hội thảo với sự tham dự của đại diện các ủy ban chuyên trách của Quốc hội, Ban Chính sách Chiến lược Trung ương, chuyên gia kinh tế, lãnh đạo các hiệp hội, doanh nghiệp trong và ngoài nước nhằm thảo luận sâu về những nội dung quan trọng của dự thảo luật.
Đánh giá bối cảnh kinh tế của đất nước và tình hình doanh nghiệp, số liệu đưa ra tại hội thảo cho thấy: Năm 2024, Việt Nam đạt được tốc đố tăng trưởng GDP 7,09%, tất cả chỉ tiêu quan trọng đều đạt và vượt dự báo.
 |
| TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội VAFIE phát biểu khai mạc Hội thảo |
Tuy vậy, vẩn đối mặt với nhiều thách thức từ thế giới và từ yếu kém trong nước, trong đó theo Cục Quản lý đăng ký kinh doanh, Bộ Kế hoạch & Đầu tư, năm 2024 có 121.898 doanh nghiệp mới thành lập mới, tăng 20,1%, trong đó 102.575 doanh nghiệp có vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng, chiếm 92,6%, tăng 6,9% so với cùng kỳ năm 2023. 57.312 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 38,8%; 17.353 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, 38.680 doanh nghiệp chờ làm thủ tục giải thể, tăng 31,34% so với năm 2023.
Năm 2024, Chính phủ dự báo tốc độ tăng GDP từ 8% trở lên, làm tiền đề để tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo. Theo GS.TS Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), để đạt được tốc độ tăng trưởng đầy tham vọng này, cùng với các giải pháp tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, luật pháp, cơ cấu lại bộ máy nhà nước, tinh giản biên chế để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, hướng tới sản xuất xanh, tiêu dùng xanh thì vấn đề quan trọng nhất là “cần có cách tiếp cận khoa học, thực tiễn trong việc xây dưng hệ thống thuế bảo đảm nguyên tắc hài hoà lợi ích nhà nước với lợi ích doanh nghiệp”.
Theo GS.TS Nguyễn Mại, trong khi rất nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn thì số liệu thu ngân sách năm 2024 ước đạt 2,025 triệu tỷ đồng, vượt 19,1% so dự toán (324,4 nghìn tỷ đồng), tăng 15,5% so với năm 2023 là vấn đề cần được bàn thảo để có giải pháp thích hợp cho năm 2025 mới bảo đảm định hướng tăng GDP 8% trở lên của năm nay và hai con số của những năm tiếp theo.
 |
| GS.TS Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) phát biểu tại Hội thảo |
Dự thảo Luật Thuế TTĐB sửa đổi dự kiến sẽ được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 9 sắp tới. Theo TS. Nguyễn Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội VAFIE, liên quan việc áp dụng thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường, tại kỳ họp thứ 8, các đại biểu Quốc hội đã nêu nhiều vấn đề: Trong bối cảnh hiện nay, nên hay chưa nên áp thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường? Về thuế suất, cần áp thuế ngay 10% hay cần có lộ trình phù hợp? Đã công bằng chưa nếu chỉ áp thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường mà không áp thuế với các loại đồ uống có đường khác.
Một số đại biểu Quốc hội cũng đã đề nghị nghiên cứu, làm rõ cơ sở khoa học chứng minh việc sử dụng nước giải khát có hàm lượng đường 5g/100ml sẽ gây ra tình trạng béo phì; làm rõ tác động chính sách đối với người tiêu dùng, hoạt động của doanh nghiệp, tăng trưởng kinh tế và thu ngân sách…
Trước đó, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cũng có văn bản gửi Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội góp ý về Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).
 |
| Toàn cảnh hội thảo |
Theo VCCI mức tăng thuế quá nhanh sẽ gây áp lực lớn lên doanh nghiệp và toàn bộ chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp sẽ khó có đủ thời gian để điều chỉnh chiến lược kinh doanh, đầu tư vào công nghệ sản xuất mới hoặc nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, thuế tăng mạnh có thể làm gia tăng tình trạng buôn lậu và thương mại bất hợp pháp khi giá sản phẩm hợp pháp tăng cao, gia tăng áp lực quản lý, kiểm soát thị trường.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều khía cạnh quan trọng như: Cơ sở khoa học và thực tiễn của việc đánh thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường; tác động đối với doanh nghiệp và ngân sách nhà nước; mức thuế suất và lộ trình áp dụng; đối tượng chịu thuế.
GS.TS Nguyễn Mại nêu ý kiến, việc tăng thuế TTĐB thời điểm hiện tại đối với một số mặt hàng sẽ tăng thêm gánh nặng cho doanh nghiệp, buộc doanh nghiệp phải thu hẹp hoạt động sản xuất kinh doanh, gián tiếp ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước cũng như cân đối ngân sách của các địa phương. Do đó, cần cân nhắc thời điểm điều chỉnh thuế TTĐB.
