Ngàyy 24/6, tại Hà Nội, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức “Diễn đàn Phát triển hạ tầng năng lượng thông minh”. Thông qua diễn đàn nhằm trao đổi các giải pháp thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển hạ tầng điện hiện đại, bảo đảm an ninh năng lượng trong giai đoạn mới.
 |
| PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại diễn đàn. |
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị, Luật Điện lực 2024 cùng Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đang tạo động lực mới cho phát triển ngành năng lượng. Phó Tổng Giám đốc VOV Phạm Mạnh Hùng cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, hạ tầng năng lượng tương lai phải được xây dựng theo hướng thông minh, vận hành trên nền tảng dữ liệu, công nghệ số và đổi mới sáng tạo. Các giải pháp như lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tăng cường tự chủ kinh tế.
Chia sẻ tại diễn đàn, PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường nhận định, giai đoạn 2025-2026 đang chứng kiến một bước ngoặt của hệ thống năng lượng toàn cầu, với nhiều thách thức cũng như cơ hội đi kèm.
Theo PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ, cơ hội lớn nhất hiện nay là năng lượng tái tạo, ngày càng khẳng định vị thế và chiếm ưu thế trong cơ cấu năng lượng toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ lý giải, căng thẳng Mỹ - Iran đã tác động đáng kể đến thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu; trong khi điện gió và điện mặt trời đang trên đà vượt than đá để trở thành nguồn phát điện lớn nhất thế giới. “Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đang tái cấu trúc chiến lược năng lượng, chuyển từ tư duy phát triển nguồn điện đơn thuần sang xây dựng các hệ thống năng lượng thông minh có khả năng điều phối linh hoạt, tối ưu hóa tiêu thụ và bảo đảm ổn định vận hành”, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ nhấn mạnh.
Giám đốc Phát triển kinh doanh Tổ chức năng lượng Green Yellow Lê Anh Tuấn nhận định, vốn, công nghệ và chính sách là những yếu tố chính đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của các ngành năng lượng xanh tại Việt Nam.
 |
Tuy nhiên, theo ông Lê Anh Tuấn, ở giai đoạn hiện tại, sự ổn định và nhất quán về chính sách sẽ tác động lớn nhất đến quyết định đầu tư của các quỹ đầu tư. Ông Lê Anh Tuấn cho rằng, khi khung pháp lý rõ ràng, cơ chế giá điện minh bạch và các thủ tục triển khai được đơn giản hóa, dòng vốn và công nghệ sẽ tự nhiên tìm đến thị trường Việt Nam nhiều hơn.
| “Do đó, bên cạnh việc khuyến khích đổi mới công nghệ và mở rộng các nguồn tài chính xanh, việc xây dựng một môi trường chính sách ổn định, minh bạch và có tầm nhìn dài hạn chính là nền tảng quan trọng để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài”, ông Lê Anh Tuấn đề xuất. |
Phát biểu tại diễn đàn, Đại sứ Ireland tại Việt Nam Deirdre Ní Fhallúin nhận định, xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu cho thấy yêu cầu phải xây dựng các hệ thống năng lượng linh hoạt hơn. Những diễn biến địa chính trị gần đây càng cho thấy rõ tính cấp bách cũng như tầm quan trọng của việc bảo đảm nguồn cung năng lượng sạch, xanh, thông minh và an toàn.
 |
| Đại sứ Ireland tại Việt Nam Deirdre Ní Fhallúin phát biểu tại diễn đàn. |
Đại sứ Deirdre Ní Fhallúin cho biết, Ireland hiện là một trong những quốc gia đi đầu thế giới về tích hợp năng lượng tái tạo vào hệ thống điện quốc gia. Năm 2025, điện gió đã cung cấp khoảng một phần ba lượng điện tiêu thụ trên toàn đảo Ireland. “Chuyển đổi sang năng lượng tái tạo không đơn thuần là việc gia tăng sản lượng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo, mà còn là một thách thức lớn về tích hợp và vận hành đồng bộ toàn bộ hệ thống năng lượng”, Đại sứ Deirdre Ní Fhallúin chia sẻ.
Đại sứ Deirdre Ní Fhallúin đồng thời cho biết, một trong những giải pháp quan trọng mà Ireland triển khai là phát triển hạ tầng năng lượng thông minh gắn với người tiêu dùng. Đến nay, quốc gia này đã lắp đặt khoảng 2,2 triệu công tơ điện thông minh, tương đương hơn 80% số hộ gia đình trên cả nước. Công tơ điện thông minh cho phép người dân lựa chọn thời điểm sử dụng điện hợp lý hơn, giảm chi phí và giảm áp lực lên hệ thống điện vào giờ cao điểm. Kế hoạch hành động vì khí hậu của Ireland cũng thúc đẩy các “biểu giá điện xanh linh hoạt”, giúp người tiêu dùng được hưởng mức giá thấp hơn trong những thời điểm điện gió và điện mặt trời dồi dào.
 |
| Toàn cảnh diễn đàn. |
Bên cạnh đó, Chính phủ Ireland đã ban hành Kế hoạch LEAP (Large Energy User Action) nhằm tạo điều kiện cho các ngành sử dụng năng lượng quy mô lớn phát triển theo hướng bền vững, đồng thời gắn với quy hoạch phát triển năng lượng tái tạo. “Mục tiêu chuyển đổi kép - gồm chuyển đổi số và giảm phát thải carbon - cần được thúc đẩy đồng thời và bổ trợ lẫn nhau”, Đại sứ Deirdre Ní Fhallúin nhấn mạnh.
PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ cho rằng, trong quá trình xây dựng hạ tầng năng lượng thông minh, cần chuyển đổi tư duy từ “chạy đua công suất nguồn” sang “quản trị tính linh hoạt của hệ thống”. Hệ thống điện cần đạt tới mức độ linh hoạt cao hơn, cho phép các phương tiện sử dụng điện như xe điện không chỉ tiêu thụ điện mà còn có thể tham gia điều tiết phụ tải, phát điện ngược trở lại lưới khi cần thiết.
“Việc xây dựng một hệ thống năng lượng thông minh, linh hoạt và có khả năng chống chịu cao sẽ là chìa khóa để Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới”, PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ kiến nghị.
