| Triển lãm quốc tế ‘Bản sắc - Câu chuyện Thiết kế Đồ họa Séc' Triển lãm 'Thầm thì' mở ra đối thoại nghệ thuật đương đại tại Hà Nội Triển lãm hội họa vua Hàm Nghi lần đầu quy mô lớn tại Hà Nội |
Tại đây, ký ức trở thành một "giả định", một khả năng khác của sự thật, một không gian nơi nỗi nhớ được thêu dệt bởi cả sự hiện hữu và sự lãng quên.
Ký ức của hai nghệ sĩ không được trình hiện như một ngăn tủ chứa đựng những sự kiện bất biến. Thay vào đó, nó được "tái lập" thông qua sự va chạm của nhiều chiều kích: chiều của chất liệu truyền thống (mực tàu, giấy bồi, thủy mặc) đối thoại với chiều của tư duy đương đại (trừu tượng, video art, sắp đặt).
 |
| Triển lãm nghệ thuật "Ký ức giả định" (diễn ra từ 30/4 – 30/5, tại Sigma Gallery, 107 Đường N3C Global City, TP. Hồ Chí Minh). |
Không gian triển lãm được dẫn dắt bởi một sự nương tựa nhịp nhàng giữa các giác quan. Người xem không chỉ "xem" mà còn "nghe" thấy những chuyển động ngầm:
“Chúng ta nương vào âm thanh tiềm thức phát ra từ tác phẩm sắp đặt của Nguyễn Hoàng Ngân. Chiếc Grand Piano màu đỏ rực đứng giữa đám mây ký ức bằng giấy nhuộm mực đen như một nốt lặng đầy uy quyền. Nó không cần cất tiếng, nhưng sự hiện diện của nó tạo nên một tần số rung động, kết nối trực giác người xem với những rung cảm xa xăm”.
“Chúng ta tựa vào hình ảnh video đen trắng và bút pháp thủy mặc của Lê Quý Anh Hào để tìm điểm tựa cho thị giác. Những hình ảnh động và tĩnh chuyển tiếp nhau, khắc họa nên một dòng chảy thời gian không tuyến tính, nơi mỗi họa tiết đều là một điểm tựa để tâm hồn bấu víu vào khi đối diện với hư vô”.
Nếu coi ký ức là một dòng chảy, thì các tác phẩm của Nguyễn Hoàng Ngân chính là những khoảnh khắc dòng chảy ấy ngưng đọng trên mặt toan. Với bút pháp Trừu tượng bằng màu và Thư pháp đương đại bằng mực trên giấy bồi toan, Ngân không tìm cách định hình ký ức bằng việc tả hình rõ rệt. Thay vào đó, cô sử dụng kỹ thuật loang màu thủy mặc và "phá mặc" để tạo ra những vùng mờ chồng lấp, tái lập hình hài bằng “cảm thức”.
 |
| Nghệ sĩ Nguyễn Hoàng Ngân ( ngoài cùng bên trái). |
Mực tàu không chỉ là chất liệu; nó là sự tĩnh lặng. Acrylic không chỉ là màu sắc; nó là sự bùng nổ của cảm xúc hiện tại. Những nét thư pháp trở thành những "ký tự nội tâm" làm người xem phải đọc cả bằng trực giác. Những bức họa trừu tượng và thư pháp đương đại của Ngân như những thực thể sống, không ngừng chuyển động và tự vấn về bản thể của mình trên mặt toan.
Điểm nhấn đặc biệt nằm ở tác phẩm sắp đặt: sự kết hợp đối lập giữa đám mây ký ức bằng giấy nhuộm mực đen truyền thống và chiếc đàn Grand Piano màu đỏ rực. Hình ảnh này gợi mở về một sự va chạm văn hóa và thời gian – nơi âm thanh cổ điển phương Tây gặp gỡ sự thâm trầm của triết học phương Đông, tạo nên một không gian giả định về sự giao thoa giữa cũ và mới, giữa tĩnh và động.
Với Lê Quý Anh Hào, đen và trắng, sơn dầu và mực, thực và ảo đan xen, tạo nên một "tọa độ tâm tưởng" mà người xem có thể soi chiếu chính mình.
Lê Quý Anh Hào tiếp cận "Ký ức giả định" từ một lăng kính có tính tự sự và hoài niệm. Anh di chuyển nhịp nhàng giữa Thủy mặc trên giấy và Sơn dầu trên toan, tạo ra một nhịp cầu nối giữa tính ước lệ của hội họa truyền thống và sự trực diện của hội họa hiện đại.
 |
| Nghệ sĩ Nguyễn Hoàng Ngân và Lê Quý Anh Hào. |
Ký ức trong tác phẩm của Anh Hào mang tính liên văn bản mạnh mẽ, sự tái lập ký ức lại mang tính tự sự thông qua lăng kính điện ảnh và hội họa hữu hình. Anh mượn những mảnh vụn từ ký ức tập thể từ các bộ phim– Xích lô (1995) - đạo diễn Trần Anh Hùng, và phim tài liệu Sad song of yellow skin (1970 ) - đạo diễn Michael Rubbo, để xây dựng nên một thực tại mới. Việc anh sử dụng tư liệu này để chuyển hóa thành video nghệ thuật là một sự tái chiếm lĩnh không gian lịch sử.
Những hình ảnh đen trắng của một Sài Gòn xưa cũ, trần trụi và đầy ám ảnh được bóc tách, sắp xếp lại thành những phân mảnh rời rạc. Video này không còn là một bộ phim điện ảnh; nó trở thành một dòng ký ức tập thể mà người nghệ sĩ "giả định" lại, biến những nỗi đau và vẻ đẹp của quá khứ thành một trải nghiệm cá nhân hoàn toàn mới.
 |
 |
 |
| Khách tham quan triển lãm. |
Sự gặp gỡ của hai cá tính, sự kết hợp giữa Nguyễn Hoàng Ngân và Lê Quý Anh Hào tạo nên một cấu trúc triển lãm đa tầng: Chất liệu: Từ mực tàu cổ điển đến video số hóa; Màu sắc: Từ những mảng màu trừu tượng rực rỡ đến sắc thái đen trắng tối giản của video và thủy mặc: Chiều không gian: Từ mặt phẳng của tranh đến chiều sâu của sắp đặt vật thể và thời gian tuyến tính của video.
Mỗi tác phẩm trong "Ký ức giả định" giống như một điểm chạm mỏng manh. Khi vết màu loang của Ngân chạm vào thước phim đen trắng của Hào, khi sắc đỏ của cây đàn chạm vào sắc đen của mực tàu, một "thực tại giả định" được ra đời.
"Ký ức giả định" không cung cấp cho người xem một đáp án chính xác về quá khứ. Nó mời gọi chúng ta bước vào một hành trình của sự hoài nghi đầy mỹ cảm: Liệu những gì chúng ta nhớ có phải là sự thật, hay chỉ là những mảnh ghép được ta tự tay tô vẽ lại? Đây là thực tại, hay chỉ là ký ức khẽ chạm nhau?
