Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam gồm vốn đăng ký mới, vốn điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần đạt 34.65 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 61% so với cùng kỳ. Riêng vốn đăng ký mới đạt 17.39 tỷ USD, đã vượt cả năm 2025.
Trong nhóm vốn mới, Singapore và Hàn Quốc chiếm khoảng 73%. Singapore dẫn đầu với 7.32 tỷ USD, gấp hơn ba lần cùng kỳ và tương đương 42% tổng vốn đăng ký mới. Hàn Quốc nổi lên nhờ loạt dự án lớn, khi quy mô vốn bình quân mỗi dự án tăng lên khoảng 25.8 triệu USD, gấp hơn 23 lần cùng kỳ. Sự chuyển dịch cho thấy dòng vốn FDI công nghệ đang ưu tiên các ngành hàm lượng kỹ thuật cao thay vì gia công đơn thuần.
 |
| Loạt tập đoàn công nghệ Hàn Quốc và Singapore tăng tốc rót vốn vào Việt Nam |
Động lực tăng trưởng đến từ nhiều dự án tỷ USD đang được triển khai. Samsung dự kiến rót thêm 1 tỷ USD để mở rộng sản xuất điện tử tại Việt Nam. LG Innotek lên kế hoạch xây nhà máy sản xuất đế đóng gói bán dẫn trị giá 1 tỷ USD tại Hải Phòng, một công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi chip.
Cùng với đó, liên danh do SK Innovation dẫn đầu phát triển dự án điện khí LNG Quỳnh Lập với tổng vốn 2.2 tỷ USD, còn Lotte đầu tư 2.3 tỷ USD vào khu đô thị Thu Thiem Eco Smart City. Các dự án bám sát định hướng thu hút FDI chất lượng cao, tập trung vào công nghệ, bán dẫn, năng lượng và các ngành giá trị gia tăng lớn.
Ở chiều ngược lại, vốn đăng ký mới từ Trung Quốc đại lục giảm 54%, còn 977 triệu USD, kéo tỷ trọng xuống 5.6% từ mức 22.9% cùng kỳ. Nếu tính cả Hồng Kông và Đài Loan, tổng vốn từ khu vực giảm hơn 48%, từ 3.55 tỷ USD xuống 1.84 tỷ USD, tỷ trọng giảm từ 38.2% xuống 10.6%.
Số lượng dự án mới của Trung Quốc vẫn tăng từ 600 lên 697, cho thấy doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục mở rộng hiện diện, nhưng quy mô vốn bình quân mỗi dự án giảm từ 3.6 triệu USD xuống 1.4 triệu USD. Ông Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc Chiến lược thị trường tại Chứng khoán TP.HCM (HSC), cho biết diễn biến phản ánh sự thận trọng của doanh nghiệp Trung Quốc trước bất ổn trong chính sách thương mại của Mỹ.
Giới phân tích cũng lưu ý cần nhìn nhận số liệu theo quốc gia đầu tư một cách thận trọng. Singapore từ lâu là nơi đặt công ty mẹ, quỹ đầu tư và pháp nhân trung gian của nhiều tập đoàn đa quốc gia, nên dòng vốn thống kê không phản ánh hết nguồn gốc cuối cùng của nhà đầu tư, mà phần nào cho thấy vai trò cửa ngõ của đảo quốc để đi vào Việt Nam.
 |
| Vốn FDI công nghệ Hàn Quốc và Singapore đổ vào ngành bán dẫn Việt Nam |
Bán dẫn và trí tuệ nhân tạo trở thành hai lĩnh vực tiêu biểu cho sự dịch chuyển, khi Việt Nam dần nổi lên như một trung tâm sản xuất mới của các tập đoàn chip toàn cầu, đặc biệt từ Hàn Quốc. Hoạt động đóng gói và kiểm định chip đang tạo ra lớp hạ tầng công nghệ nền tảng cho ngành điện tử trong nước.
Bên cạnh khoản đầu tư mới của LG Innotek, Hana Micron đang vận hành nhà máy đóng gói và kiểm định chip tại Bắc Giang, đồng thời dự kiến rót thêm 930 triệu USD đến hết năm 2026 để mở rộng công suất. Samsung Electro-Mechanics sản xuất đế đóng gói bán dẫn tại nhà máy trị giá 850 triệu USD ở Thái Nguyên và đã cam kết đầu tư thêm 1.2 tỷ USD trong tháng 5.
Ông Tim Evans, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam, cho biết thương mại nội khối châu Á đối với chip, linh kiện và thiết bị AI đã tăng gấp đôi so với giai đoạn trước đại dịch, đạt gần 2 ngàn tỷ USD trong năm 2025. Dữ liệu của HSBC Research cho thấy tỷ trọng của Việt Nam trong thương mại toàn cầu về thiết bị liên quan đến AI tăng từ 1.2% năm 2015 lên 12.4% năm 2025, mức tăng nhanh nhất trong các nền kinh tế cùng giai đoạn.
Theo HSBC Research, trong ba tháng tính đến hết tháng 5, kim ngạch nhập khẩu của Đài Loan từ Việt Nam tăng 173% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ máy móc, thiết bị điện và điện tử. Xuất khẩu của Hàn Quốc sang Việt Nam cũng ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất trong các thị trường ASEAN những tháng đầu năm 2026. Ông Evans nhận định Việt Nam đang trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất đa chiều của khu vực, thay vì chỉ là điểm lắp ráp chi phí thấp ở cuối chuỗi cung ứng.
Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị ban hành trong tháng 6 tiếp tục nhấn mạnh ưu tiên các dự án bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học và các ngành công nghệ cao. Bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng thuộc Cục Thống kê Quốc gia, cho biết vốn FDI trong ngành chế biến, chế tạo đang chuyển từ các lĩnh vực thâm dụng lao động như dệt may, da giày sang điện tử, bán dẫn và công nghệ cao.
Dù thu hút được nhiều dự án quy mô lớn, Việt Nam vẫn đối mặt với thách thức nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng sự tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng công nghệ. Phần lớn linh kiện và vật tư của các nhà máy bán dẫn hiện vẫn nhập khẩu, khiến giá trị giữ lại trong nước còn hạn chế.
Theo Nghị quyết 10, Việt Nam đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 45-50% vào năm 2030, đồng thời có khoảng 10,000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của khối FDI, trong đó có 500-1,000 nhà cung cấp cấp 1. Đây là các chỉ tiêu định lượng cho quá trình chuyển từ điểm đến gia công sang mắt xích sản xuất có chiều sâu.
Bà Trương Thị Chí Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam, cho biết điều quan trọng là tạo cơ chế để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, bên cạnh việc thu hút vốn FDI. Với hạ tầng bán dẫn và trí tuệ nhân tạo đang hình thành, mức độ lan tỏa của dòng vốn công nghệ sẽ phụ thuộc vào năng lực hấp thụ của khối nội địa trong những năm tới.
