Bí ẩn đề nghị giảm án trong vụ cổ phiếu cửa hàng đồ ăn 100 triệu USD

Hình phác họa phòng xử án của James Patten (bên trái) và luật sư Ira Sorkin tại Tòa án Quận New Jersey ở Camden, NJ, ngày 11/10/2022. Nguồn: Elizabeth Williams.

Bí ẩn đề nghị giảm án trong vụ cổ phiếu cửa hàng đồ ăn 100 triệu USD

Vụ thao túng cổ phiếu cửa hàng đồ ăn nhanh 100 triệu USD tại Mỹ tiếp tục gây chú ý khi các công tố viên liên bang đề nghị mức án tù thấp hơn nhiều so với khuyến nghị dành cho một trong những nhân vật trung tâm của vụ án.

Theo hồ sơ gửi lên Tòa án Quận Hoa Kỳ tại New Jersey, Văn phòng Công tố viên liên bang đề nghị bị cáo James Patten, 65 tuổi, nhận mức án từ 12 đến 18 tháng tù. Con số này thấp hơn nhiều so với hướng dẫn tuyên án tham khảo từ 70 đến 87 tháng đối với hành vi gian lận chứng khoán mà ông đã thừa nhận.

Điều khiến vụ việc thu hút sự quan tâm là một phần nội dung giải thích lý do đề nghị giảm án đã bị che trong hồ sơ công khai. Ba trang trong tài liệu dài 11 trang không được tiết lộ, khiến nhiều chi tiết phía sau quyết định của cơ quan công tố vẫn chưa được biết.

Cửa hàng đồ ăn nhỏ và mức vốn hóa khó tin

Vụ án bắt nguồn từ Hometown International, một doanh nghiệp chỉ sở hữu cửa hàng đồ ăn nhanh Your Hometown Deli tại Paulsboro, bang New Jersey. Dù hoạt động kinh doanh nhỏ và không tạo ra lợi nhuận tương xứng, giá trị vốn hóa thị trường của công ty này từng vượt mức 100 triệu USD.

Theo cáo buộc của nhà chức trách Mỹ, James Patten cùng Peter Coker Sr. và Peter Coker Jr. đã tham gia kế hoạch thao túng giá cổ phiếu của Hometown International và một doanh nghiệp khác có tên E-Waste.

Cơ quan tố tụng cho rằng nhóm này đã kiểm soát lượng lớn cổ phiếu, tạo ra giao dịch nhằm đẩy giá lên cao, khiến hai doanh nghiệp trở nên hấp dẫn hơn trong các thương vụ sáp nhập ngược.

Những khó khăn trong việc ngăn chặn sở hữu chéo, thao túng ngân hàng

Sáp nhập ngược là hình thức một công ty tư nhân mua lại hoặc hợp nhất với một công ty đã niêm yết để có thể xuất hiện trên thị trường chứng khoán mà không phải trải qua quy trình IPO truyền thống.

Theo hồ sơ của bên công tố, dù hai công ty sau đó đã thực hiện các thương vụ sáp nhập ngược, các nhà đầu tư vẫn chịu thiệt hại gần 5 triệu USD, bao gồm các khoản phí tư vấn liên quan đến gia đình Coker và Patten.

Vì sao công tố viên muốn mức án thấp hơn?

Trong phần hồ sơ được công khai, công tố viên cho biết một trong những yếu tố được cân nhắc là sự tương quan về hình phạt giữa những người cùng tham gia vụ án.

Peter Coker Sr. trước đó nhận mức án 6 tháng tù, trong khi Peter Coker Jr. nhận án 40 tháng tù. Cả hai đã hoàn thành thời gian thi hành án.

Ông Peter Coker Sr. và vợ, bà Susan Coker, tại Tòa án Quận New Jersey. Nguồn: Jerry Frasier và Vinny Castaldo.

Cơ quan công tố cho rằng việc James Patten nhận một bản án quá cao so với các đồng phạm, nhất là so với Coker Sr., có thể tạo ra sự chênh lệch không hợp lý.

“Một bản án nghiêm khắc hơn so với các đồng phạm của ông ta, đặc biệt là Coker cha, sẽ là không công bằng”, phía công tố nêu trong hồ sơ.

Tuy nhiên, phần giải thích đầy đủ hơn về đề nghị giảm án vẫn nằm trong những trang bị che. Theo quy định của tòa án liên bang New Jersey, các thông tin không công khai có thể bao gồm danh tính nhân chứng, nạn nhân, người chưa bị buộc tội, thông tin hợp tác điều tra hoặc dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Hiện chưa rõ nội dung bị giữ kín thuộc nhóm thông tin nào.

Dù đề nghị mức án thấp hơn, công tố viên vẫn cho rằng Patten cần phải chịu án tù do lịch sử vi phạm trước đây. Năm 2010, ông từng bị kết án gian lận qua thư tín và phải ngồi tù 27 tháng.

Theo phía công tố, việc Patten quay lại hành vi gian lận chỉ khoảng hai năm sau khi mãn hạn tù là yếu tố cần được xem xét khi tuyên án.

Phiên tuyên án James Patten dự kiến diễn ra tại Camden, New Jersey vào ngày 21/7. Quyết định cuối cùng sẽ thuộc về Thẩm phán Christine O’Hearn.