Nhằm đánh giá bối cảnh mới và phân tích những cơ hội đang mở ra trên thực tiễn đối với đầu tư phát triển NOXH; đề xuất một số giải pháp, tháo gỡ những điểm nghẽn, ngày 27/5, tại Hà Nội, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo "Đầu tư phát triển nhà ở xã hội: Bối cảnh mới, cơ hội mới".
4 nguyên nhân chính... gây nghẽn
Ngày 3/4/2023, Thủ tướng Chính phủ đã có QĐ 388/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030". Tuy nhiên, theo số liệu của Bộ Xây dựng, từ năm 2021 đến nay, cả nước mới có 657 dự án NOXH được triển khai, số lượng căn hoàn thành mới chỉ đạt 15,6% mục tiêu đến năm 2025. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã dành gói 120 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ chính sách NOXH nhưng tiến độ giải ngân còn rất chậm.
![Giảm giá thành nhà ở xã hội để người dân có nhu cầu ở thực mua được]( "Giảm giá thành nhà ở xã hội để người dân có nhu cầu ở thực mua được") |
| Hội thảo "Đầu tư phát triển nhà ở xã hội: Bối cảnh mới, cơ hội mới". |
Chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến Đề án 1 triệu căn NOXH chưa đạt kỳ vọng, bà Tống Thị Hạnh - Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, một là việc tổ chức thực hiện còn có các vướng mắc về thể chế, doanh nghiệp triển khai NOXH còn khó khăn và phức tạp hơn so với dự án nhà ở thương mại. Thứ hai, trình tự thủ tục đầu tư xây dựng NOXH còn phức tạp, mất nhiều thời gian. Thứ ba, các chính sách ưu đãi và hỗ trợ thì doanh nghiệp khó tiếp cận. Thứ tư, đã có chính sách ưu đãi cho các chủ đầu tư phát triển NOXH song quỹ nhà ở cho thuê chưa phát triển.
Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV đang diễn ra, Quốc hội đang xem xét thông qua Nghị quyết thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NOXH. Trong đó, nhiều cơ chế đột phá, đặc thù được đưa ra, như: Cắt, giảm một loạt thủ tục hành chính; để chủ đầu tư tự quyết định giá bán; mở rộng đối tượng hưởng chính sách; thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia... Dự kiến, Nghị quyết sẽ được Quốc hội thông qua cuối tháng 5 tới đây tại kỳ họp thứ 9 theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Đánh giá bối cảnh mới này, ông Phạm Đức Sơn - Tổng Biên tập Tạp chí Nhà đầu tư cho rằng, Nghị quyết thí điểm khi được thông qua sẽ mang lại nhiều thay đổi, giải pháp mới, có tác động sâu rộng để tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt, giúp đẩy nhanh tiến độ phát triển NOXH.
Tạo lập vòng quay đưa NOXH ra thị trường và tái đầu tư xây dựng
Theo TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam, cần đưa ra những chính sách ưu đãi góp phần giảm giá thành NOXH, người dân mới có điều kiện mua để ở thực. Đồng nghĩa với việc chủ đầu tư đầu tư xây dựng để tiêu thụ được sản phẩm nhanh chóng và tiếp tục tái đầu tư xây dựng NOXH.
TS. Nguyễn Văn Khôi đề xuất, địa phương xác định nhu cầu về NOXH, nhà ở hợp với thu nhập người dân có nhu cầu ở thực. Lập kế hoạch phát triển với các chỉ tiêu cụ thể, tiến độ đáp ứng hàng năm, 5 năm và coi đây là chỉ tiêu quan trọng về chính sách an sinh xã hội trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
![Giảm giá thành nhà ở xã hội để người dân có nhu cầu ở thực mua được]( "Giảm giá thành nhà ở xã hội để người dân có nhu cầu ở thực mua được") |
| Ảnh minh họa. |
Thứ hai, quy hoạch đất và tạo lập mặt bằng sạch cho dự án NOXH phải được ưu tiên trong các nhiệm vụ của địa phương, thông qua chỉ tiêu và dự án cụ thể hàng năm; Địa phương ban hành cơ chế chính sách ưu đãi phù hợp để thu hút nhà đầu tư đầu tư xây dựng NOXH và người dân tiếp cận được, mua NOXH.
Ở trung ương, đề nghị Chính phủ chỉ đạo, giao Bộ Xây dựng chủ trì có các phương án, giải pháp cụ thể để ổn định, giảm mặt bằng giá BĐS với các vấn đề như sau: Tháo gỡ vướng mắc pháp lý, quy hoạch, quỹ đất, định giá đất, chuyển nhượng dự án BĐS, cho phép chuyển đổi nhà ở thương mại, nhà ở tái định cư thành NOXH nhằm góp phần giảm chênh lệch phân khúc nhà ở và tăng nguồn cung.
Định hướng để phát triển cân bằng các phân khúc thị trường BĐS, chú trọng phát triển phân khúc NOXH, nhà ở phù hợp thu nhập người dân nhu cầu ở thực, nhà ở cho người lao động trẻ dưới 35 tuổi.
Đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ vướng mắc cho các dự án BĐS, để nhanh chóng đáp ứng đưa sản phẩm vào sử dụng, tăng nguồn thu ngân sách nhà nước và địa phương. Tạo lập nguồn vốn lãi suất thấp, đa dạng nguồn vốn thông qua thành lập Quỹ phát triển nhà ở (ưu tiên NOXH, nhà ở cho người thu nhập thấp và cho người dưới 35 tuổi…) từ quỹ đến từ ngân sách nhà nước, trái phiếu Chính phủ, vốn góp của địa phương, của một số tổ chức tài chính, của quỹ đầu tư trong và ngoài nước…
