Thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam chứng kiến một bước chuyển đáng chú ý khi hai nền tảng nội địa là AI Hay và Kiki lọt vào danh sách top 10 được sử dụng nhiều nhất trong nước. Báo cáo mới nhất từ Decision Lab cho thấy mức độ sử dụng và hài lòng với hai sản phẩm “Make in Vietnam” đặt ra câu hỏi lớn về cách thức và tốc độ người Việt tiếp nhận công nghệ bản địa.
Thành công này cho thấy người dùng Việt đang dần ưu tiên sản phẩm nội địa hiểu ngôn ngữ và văn hóa Việt, đồng thời đặt ra yêu cầu về mở rộng ứng dụng, tăng tính cạnh tranh và chiến lược phát triển dài hạn cho ngành AI Việt Nam.
Vươn lên từ bản địa hóa đến vị trí top 10
Báo cáo của Decision Lab công bố vào tháng 8/2025 cho thấy 78% người dùng trực tuyến tại Việt Nam đã sử dụng ít nhất một nền tảng AI trong ba tháng gần đây. Trong bảng xếp hạng các nền tảng AI, AI Hay đứng vị trí thứ 6 với tỷ lệ sử dụng 9%, tương đương với nền tảng nước ngoài Grok. Còn Kiki chiếm vị trí thứ 9 với khoảng 3% người dùng.
 |
| Top 10 nền tảng AI được sử dụng nhiều tại Việt Nam 2025. Ảnh: Decision Lab. |
AI Hay nổi bật bởi năng lực kết hợp giữa mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo được phát triển hoàn toàn bởi kỹ sư Việt Nam từ năm 2022. Công ty đã gọi thành công vòng Series A đạt 10 triệu USD dẫn đầu bởi Argor Capital, nâng tổng vốn lên hơn 18 triệu USD. Sự đầu tư này phản ánh niềm tin vào khả năng ứng dụng công nghệ AI cho người Việt.
 |
| Kiki Auto đạt một triệu lượt cài đặt trên ô tô tại Việt Nam vào tháng 12-2024. Ảnh: Người Lao động. |
Về phía Kiki, nền tảng của Zalo AI (thuộc hệ sinh thái Zalo) phát triển từ trợ lý giọng nói “Make in Vietnam”, tập trung vào khả năng hiểu tiếng Việt đa phương ngữ và phục vụ trên xe hơi, thiết bị thông minh. Đến cuối năm 2024, Kiki Auto cán mốc một triệu lượt cài đặt trên xe hơi tại Việt Nam.
Anh Nguyễn Hoàng Khánh Duy – Product Manager tại Zalo AI chia sẻ: “Đội ngũ phát triển sản phẩm sẽ tiếp tục đưa Kiki trở thành sản phẩm công nghệ đồng hành cùng cộng đồng chủ xe Việt.”
Những con số và nhân tố kể trên cho thấy người dùng Việt đang dần mở lòng với các nền tảng AI nội địa – không chỉ vì công nghệ mà vì “hiểu ngôn ngữ”, “hiểu văn hóa” của người Việt.
Khả năng cạnh tranh và định vị của sản phẩm nội địa
Việc hai nền tảng AI Việt lọt top 10 không chỉ là mốc đánh dấu thành công về thị phần mà còn đặt ra yêu cầu chiến lược cấp thiết: làm sao để giữ và mở rộng vị thế trong bối cảnh cạnh tranh với các “ông lớn” quốc tế?
 |
| AI Hay và Kiki. Ảnh: Phongvu. |
Trước hết, AI Hay và Kiki đều dựa trên lợi thế bản địa hóa rõ ràng. AI Hay được phát triển phục vụ người Việt với dữ liệu và thuật toán “hiểu tiếng Việt” từ gốc. Kiki tập trung lớn vào nhận diện giọng nói tiếng Việt đa vùng miền, một rào cản mà nhiều trợ lý toàn cầu gặp khó khi vào thị trường Việt Nam.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, mức sử dụng 9% và 3% vẫn còn khiêm tốn so với dẫn đầu như ChatGPT đạt 81% tại thị trường Việt Nam. Điều này cho thấy việc lọt top 10 chỉ là bước khởi đầu, chưa phải đích đến.
Dù vậy, mối liên kết giữa công nghệ, dữ liệu người dùng và mô hình kinh doanh là một vấn đề đáng chú ý. AI Hay tuy đã có vốn lớn, nhưng để duy trì và mở rộng cần tăng tương tác, giữ chân người dùng và tạo nguồn doanh thu bền vững. Mặt khác, Kiki dù có lợi thế nhận dạng giọng nói, nhưng để vượt ra khỏi mảng trợ lý xe hơi và phát triển quy mô rộng hơn trong đời sống số – cần bắt tay chiến lược đa ngành.
Chuyên gia nghiên cứu tại Zalo AI, TS. Nguyễn Trường Sơn, nhận định:
"Kiki phát triển với khả năng nhận dạng giọng nói vượt trội, đặc biệt trên ô tô, nơi an toàn đòi hỏi tương tác không chạm". So sánh với trợ lý quốc tế như Alexa hay Google Assistant, Kiki ưu việt nhờ địa phương hóa, xử lý sắc thái tiếng Việt mà các mô hình lớn chưa tinh tế.
Thực tế ứng dụng Kiki hiện rõ qua sự tích hợp trên hơn 22 đối tác cung cấp linh kiện ô tô. Tài xế tại Sài Gòn sử dụng Kiki để dẫn đường tránh kẹt xe giờ cao điểm, nơi trợ lý tự sửa lỗi cú pháp và đề xuất lộ trình tối ưu dựa trên dữ liệu địa phương.
Người dùng ở Đà Nẵng khai thác chức năng sáng tạo nội dung, như viết văn hay làm thơ trong lúc di chuyển, biến thời gian chờ đợi thành khoảnh khắc hữu ích.
Kiki nhận giải "Trợ lý ảo tiếng Việt xuất sắc" tại Tech Awards 2024, khẳng định vị thế khi tăng trưởng 400% chỉ trong một năm từ 100.000 lượt cài đặt tháng 8/2022.
Muốn trở thành người chơi toàn cầu, các nền tảng AI Việt Nam cần vượt qua thách thức kép. Họ phải giữ được lợi thế hiểu ngôn ngữ và văn hóa bản địa, đồng thời nâng cao năng lực công nghệ để cạnh tranh với các mô hình quốc tế. Chỉ dựa vào yếu tố "người Việt dùng hàng Việt" sẽ tạo được chỗ đứng ban đầu nhưng chưa đủ để tồn tại lâu dài.
Sự hiện diện của AI Hay và Kiki trong danh sách 10 nền tảng trí tuệ nhân tạo được người Việt sử dụng nhiều nhất năm 2025 chứng tỏ khái niệm "Make in Vietnam" trong lĩnh vực AI đã từ ý tưởng trở thành hiện thực. Đồng thời, hai nền tảng chứng minh dự án nội địa có khả năng cạnh tranh bằng cách tập trung giá trị thực tiễn, từ giáo dục đến di chuyển.
