 |
| Công nghệ 6G vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, chưa có chuẩn kỹ thuật chính thức nào được ban hành. |
Trả lời phóng viên tại Triển lãm di động toàn cầu - MWC 2026 (Mobile World Congress) Tây Ban Nha năm 2026, ông Woojune Kim, Tổng giám đốc Samsung Networks, thẳng thắn bày tỏ quan điểm các nhà mạng sắp bước qua giai đoạn đầu tư mạnh tay cho mỗi thế hệ di động mới. Ông Kim kể lại cuộc trao đổi nhiều năm trước với giám đốc công nghệ của một nhà mạng lớn tại châu Âu, thời điểm đó ông đã tiên đoán 5G chính là thế hệ cuối cùng mang chữ "G" (Generation) và sẽ chẳng có thế hệ nào tiếp nối.
 |
| Tổng Giám đốc Samsung Networks, Kim Woojune. Ảnh: Mobileworldlive |
Trao đổi với trang Light Reading, ông Kim nhấn mạnh tình hình sắp tới chuyển sang giai đoạn đầu tư ổn định hơn. Bản thân ông cũng rất mong có cú hích từ 6G, nhưng càng phân tích cách các nhà mạng nói về 6G và những công nghệ họ đòi hỏi, ông càng nhận thấy công nghệ mới khó thúc đẩy các nhà mạng mạnh tay đầu tư.
| 6G là 'trụ cột' của trí tuệ nhân tạo |
Ông Bruno Zerbib, Giám đốc công nghệ của Orange, một trong những nhà mạng lớn nhất châu Âu và là khách hàng của Samsung, cho rằng việc dùng dải phổ cao hơn không đủ điều kiện để gọi một công nghệ là thế hệ mới, bất kể các nhà mạng Hoa Kỳ có nghĩ khác. Trao đổi với Light Reading tại MWC 2026, ông Zerbib chia sẻ rằng phía Hoa Kỳ gắn kết việc cấp phổ tần với cách đặt tên theo thế hệ, còn Orange không đồng tình với cách làm đó.
 |
| Ông Bruno Zerbib, Giám đốc công nghệ của Orange. Ảnh: Mobileworldlive |
Quan điểm của Orange không có nghĩa các nhà mạng Hoa Kỳ và châu Âu đang đi theo hai quỹ đạo kỹ thuật khác nhau, theo lời ông Zerbib. Xét về mặt văn hóa, ông phản đối kiểu tư duy theo "thế hệ". Ông cho rằng việc nâng cấp thiết bị radio khi có phổ tần mới phân bổ chỉ là nâng cấp gia tăng chứ không phải cuộc cách mạng. Ông đồng quan điểm với ông Kim về việc 5G sẽ là thế hệ cuối cùng mang chữ "G", đồng thời tỏ thái độ mỉa mai khi nhắc đến một số dịch vụ từng gắn với 5G. Xe kết nối đã không thành hiện thực, phẫu thuật từ xa cũng không thành hiện thực, vậy nên ngành viễn thông cần chấp nhận tư duy liên tục thay vì phân tách theo thế hệ.
Dù vậy, tư duy liên tục lại đặt thách thức cho các tổ chức tiêu chuẩn vốn đã quen với chu kỳ nâng cấp mười năm kể từ khi 3G xuất hiện ở ngưỡng cửa thế kỷ 21. Ông Zerbib chấp nhận loại bỏ chữ "G" khỏi vai trò biểu tượng cho bước chuyển tiếp của ngành di động, nhưng Viện Tiêu chuẩn Viễn thông châu Âu (ETSI) rõ ràng vẫn cho rằng chữ "G" cần thiết như khuôn khổ phát triển.
Nhiều lý do dẫn tới tâm lý như hiện nay trong ngành viễn thông, mà trước hết phải kể đến bài học các nhà mạng vừa rút ra từ chu kỳ đầu tư 5G khi việc rót tiền vào chuẩn di động mới 5G không còn mang lại lợi nhuận như kỳ vọng ban đầu. Tại thị trường tiêu dùng gần như cạn dư địa tăng trưởng, chỉ số doanh thu trung bình trên mỗi người dùng (Average Revenue Per User) tiếp tục đà giảm khi các nhà mạng đã triển khai rộng rãi dịch vụ tốc độ cao và độ trễ thấp trên toàn cầu.
 |
| Xe tự hành Tesla Cybercab |
Bên ngoài mảng tiêu dùng, những cơ hội mới mà công nghệ 5G từng kỳ vọng mang lại cũng chưa thành hình, khi một số ứng dụng như phẫu thuật từ xa hay xe tự lái nằm ngoài khả năng triển khai đại trà. Ở những kịch bản khác, 5G chưa chứng tỏ thế mạnh vượt trội so với các công nghệ mạng đang tồn tại, trong khi một số tổ chức đã chủ động tự xây mạng 5G Private "riêng" cho nhu cầu nội bộ, song mảng này chưa trở thành nguồn doanh thu lớn cho các nhà cung cấp thiết bị viễn thông như Ericsson và Nokia.
Về mặt kỹ thuật, công nghệ 6G sẽ không giải quyết những vấn đề mà công nghệ 5G chưa thực hiện được, theo ông Woojune Kim. Ngành công nghiệp viễn thông hiện kỳ vọng 6G tiếp tục dùng công nghệ sóng nền tảng ghép kênh phân chia theo tần số trực giao (Orthogonal Frequency Division Multiplexing, viết tắt là OFDM) giống hệt 4G và 5G.
| Ông Woojune Kim đặt câu hỏi liệu 6G có thực sự mới hay không? |
Điểm khác biệt chính giữa hai thế hệ có lẽ nằm ở việc 6G sẽ dùng các dải tần số cao hơn nhiều so với 5G, khi 5G ban đầu tập trung vào dải 3.5 gigahertz (GHz) thì 6G dự kiến khởi động ở dải 6 GHz và các tần số sóng milimet cao hơn nữa. Thay vì xây thêm trạm phát để khắc phục độ phủ kém của dải tần cao, các nhà mạng nhiều khả năng sẽ dồn lực vào công nghệ đa đầu vào đa đầu ra diện rộng (Massive Multiple-Input Multiple-Output, viết tắt là Massive MIMO), giải pháp giúp tăng hiệu suất mạng bằng cách lắp đặt số lượng lớn phần tử ăng-ten trong một thiết bị phát sóng. Những bộ radio Massive MIMO tiên tiến nhất của 5G hiện đạt mức 64 hoặc 128 bộ phát và thu trên mỗi đơn vị, trong khi một khối thu phát sóng vô tuyến của 6G (radio) có thể vượt mốc 256 bộ hoặc cao hơn nữa trong tương lai gần.
 |
| Thực trạng băng rộng di động 5G trên thế giới hiện nay và xu hướng phát triển |
Tuy vậy, Tổng Giám đôc Samsung Networks khẳng định, Samsung đã tính toán trước mọi bài toán kỹ thuật ngay từ thời 5G, Samsung từng phát triển công nghệ Massive MIMO cho dải 3.5 GHz và đồng thời tạo ra thiết kế với hơn 1.000 bộ phát và thu cho dải sóng milimet 20 GHz và 40 GHz. Ông Woojune Kim cho rằng nếu Samsung không chủ động đi trước như vậy, các tiêu chuẩn 6G có lẽ sẽ phải tốn rất nhiều thời gian để xử lý bài toán tương tự, song trên thực tế Samsung đã giải quyết xong vấn đề ngay trong giai đoạn phát triển 5G.
Thế hệ di động sắp tới không nhất thiết phải triển khai trên các dải tần cao hơn, bởi nhờ tính năng chia sẻ phổ tần đa công nghệ truy cập vô tuyến (Multi-Radio Access Technology Spectrum Sharing), các nhà mạng hoàn toàn có thể đưa 6G vào vận hành song song 4G và 5G trên cùng dải tần đang hỗ trợ hai thế hệ cũ. Tuy vậy, để chứng minh cho khoản đầu tư cần thiết, 6G buộc phải đạt hiệu quả vượt hẳn các thế hệ tiền nhiệm dùng chung nền tảng sóng, nếu không thì các nhà mạng khó có lý do thuyết phục để các nhà đầu tư rót vốn cho thế hệ di động mới.
Ông Ultan Mulligan, Giám đốc Dịch vụ của ETSI, thừa nhận thế giới khi 6G ra mắt sản phẩm vào năm 2031, 2032 hoặc xa hơn sẽ rất khác hiện tại. Ông cho biết việc phát triển 6G sẽ hoàn thiện các năng lực chính vào khoảng năm 2037 và 2038. Những mạng lưới áp dụng năng lực 6G giai đoạn cuối rõ ràng còn tồn tại lâu hơn thế.
 |
| Ông Ultan Mulligan, Giám đốc Dịch vụ của ETSI. Ảnh: Gio |
Nhu cầu phối hợp hoạt động của rất nhiều bên liên quan quốc tế chính là rào cản khiến ngành viễn thông khó theo đuổi cách tiếp cận nhanh hơn và ít chặt chẽ hơn. Ngược lại, tốc độ phát triển của những công nghệ mà ngành viễn thông muốn đưa vào, đặc biệt trí tuệ nhân tạo (AI), lại không phù hợp với quy trình chuẩn hóa kéo dài của ngành di động. Theo ông Mulligan, mức độ AI ảnh hưởng tới 6G vẫn là mục tiêu luôn dịch chuyển bởi AI tiến hóa quá nhanh. Nếu ngành viễn thông đóng khung chuẩn kỹ thuật 6G quá sớm, họ có thể sẽ đánh mất một số năng lực đáng lẽ có thể tận dụng.
Đáng chú ý, 5G từng đi kèm nhiều kỳ vọng lớn được minh họa qua hình tam giác 5G nổi tiếng trong ngành viễn thông, gồm ba đỉnh là băng thông rộng di động tăng cường (eMBB), truyền thông siêu tin cậy độ trễ cực thấp (URLLC) và truyền thông máy diện rộng (mMTC). Nhờ URLLC và mMTC, các nhà mạng 5G từng kỳ vọng kết nối hàng tỷ vật thể thông thường trong đời sống và đáp ứng nhu cầu kết nối siêu nhạy cho các ứng dụng thời gian thực, nhưng phần lớn lời hứa này chưa thành hiện thực và điều đó phần nào lý giải tâm lý thờ ơ mà ngành viễn thông toàn cầu đang dành cho 6G.
Lãnh đạo Samsung và Orange không phải những người duy nhất nhìn nhận 6G theo hướng nâng cấp dần thay vì làm lại toàn bộ hạ tầng, khi hồi tháng 01 năm ngoái, Tổng giám đốc Ericsson Börje Ekholm cũng từng mô tả chuẩn mới là sự tiến hóa của 5G và không đòi hỏi các nhà mạng nâng cấp toàn bộ mạng lưới ngay lập tức. Theo ông Ekholm, phần mềm sẽ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong doanh số tương lai của Ericsson, như ông chia sẻ với giới phân tích trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh của tập đoàn.
 |
| Tổng giám đốc Ericsson Börje Ekholm. Ảnh: Gp |
Nếu các bộ mã hóa và giải mã tín hiệu thế hệ mới cùng công nghệ AI mang lại bước cải thiện về hiệu suất phổ tần, các nhà mạng sẽ càng ít áp lực phải mua thêm khối thu phát sóng vô tuyến khi 6G đến. Ông Kim cho biết điều các nhà mạng đang yêu cầu chính là họ không muốn nâng cấp toàn bộ hạ tầng, mà muốn 6G kích hoạt qua phần mềm thay vì lắp đặt phần cứng, và đó chính là mô hình vận hành của tương lai ngành viễn thông.
Gần đây, giới phân tích viễn thông toàn cầu bắt đầu bàn luận về tăng trưởng lưu lượng tải lên (uplink) như động lực chính thúc đẩy đầu tư 6G, khi trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp với các thiết bị đeo thông minh như kính thực tế ảo có thể khiến lượng dữ liệu người dùng gửi đi tăng vọt so với mức hiện nay. Tại sự kiện trước thềm triển lãm MWC ở London đầu năm 2026, Ericsson đưa ra ước tính lưu lượng uplink có thể tăng gấp ba lần sau mỗi chu kỳ năm năm, tính từ năm 2025 trên cơ sở các kỳ vọng tăng trưởng hiện tại của ngành.
 |
| Khát vọng 6G và cách thức tiếp cận công nghệ 6G |
Tuy vậy, con số vừa nêu xuất phát từ nền rất thấp và một số chuyên gia tỏ ra hoài nghi khả năng AI cùng các thiết bị đeo tạo ra tác động lớn cho ngành viễn thông. Tốc độ tăng trưởng lưu lượng chung theo năm đã giảm xuống mức khoảng 20% trong quý 3 năm 2025, chỉ bằng một nửa mức tăng trưởng của năm 2021, theo báo cáo Xu hướng di động (Mobility Report) mới nhất của Ericsson.
Dù lưu lượng có chững lại hay không, ông Ekholm, giống như ông Kim, đã đưa ra tiên đoán từ năm ngoái là 6G sẽ khép lại những chu kỳ đỉnh và đáy của các đợt đầu tư trước đây trong lịch sử ngành di động. Có lẽ vì dự báo trước thay đổi trong cơ cấu tài chính của Ericsson khi doanh số phần cứng sụt giảm, ông Ekholm đã cắt gần 17.000 việc làm kể từ năm 2022, tương đương khoảng 16% tổng lực lượng lao động của tập đoàn, đồng thời cảnh báo các đợt cắt giảm sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.
 Nghiên cứu các kịch bản điển hình và đặc trưng mạng 6G Nhóm kỹ sư China Unicom chi nhánh Thiên Tân vừa công bố công trình nghiên cứu toàn diện về mạng 6G trên tạp chí kỹ ... |
 Giải bài toán năng lượng cho mạng 6G Chi phí năng lượng chiếm tới 23% tổng chi phí vận hành của các nhà mạng di động, trong đó trạm gốc một mình ngốn ... |
 5 công nghệ then chốt đưa mạng 6G đạt độ trễ 0,1ms và độ tin cậy gần như tuyệt đối Nghiên cứu mới nhất từ Trung Quốc chỉ ra 5 hướng công nghệ then chốt cho 6G HRLLC, nhằm đạt độ trễ 0,1ms và độ ... |
