Số hóa cấp phép y tế có ngăn được tình trạng hợp thức hóa hồ sơ?

Vụ cấp phép sai cho 686 phòng khám, hiệu thuốc. Trong số 16 bị cáo của vụ án có 11 bị cáo là cựu cán bộ của Sở Y tế TP Hà Nội. Trong đó, 8 bị cáo thuộc Phòng Quản lý hành nghề y, dược tư nhân, Sở Y tế Hà Nội. Ảnh các bị cáo tại phiên tòa xét xử - Minh Long.

Từ vụ 686 giấy phép y tế: Lỗ hổng nào cần bịt lại?

Vụ 686 giấy phép y tế được cấp sai quy định tại Đồng Nai không chỉ là câu chuyện trách nhiệm của những cá nhân liên quan mà còn đặt ra vấn đề lớn hơn: làm thế nào để quy trình cấp phép trong lĩnh vực nhạy cảm như y tế được kiểm soát minh bạch hơn?

Theo hồ sơ vụ án, 11 cựu cán bộ ngành y tế tại Đồng Nai bị đưa ra xét xử do liên quan quá trình giải quyết thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề và giấy phép hoạt động cho hàng trăm phòng khám, hiệu thuốc.

Cơ quan tố tụng cáo buộc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, một số cá nhân đã không tuân thủ đầy đủ quy định kiểm tra, thẩm định hồ sơ, dẫn tới việc nhiều giấy phép được cấp không đúng điều kiện.

Từ một vụ án cụ thể, câu hỏi đặt ra là nếu hệ thống quản lý vẫn phụ thuộc nhiều vào hồ sơ rời rạc và thao tác thủ công, liệu có đủ khả năng phát hiện sớm các bất thường?

Khi giấy phép không chỉ là một thủ tục hành chính

Trong nhiều lĩnh vực, giấy phép được xem là bước cuối của một quy trình hành chính. Tuy nhiên với y tế, giấy phép hoạt động còn liên quan trực tiếp đến an toàn của người bệnh.

Một phòng khám hay hiệu thuốc được phép vận hành cần đáp ứng nhiều điều kiện, từ nhân sự chuyên môn, chứng chỉ hành nghề đến phạm vi hoạt động.

Nếu một mắt xích trong quá trình xác minh bị bỏ qua, giấy phép có nguy cơ trở thành một thủ tục hợp thức hóa thay vì công cụ bảo vệ chất lượng dịch vụ.

Điểm khó của quản lý truyền thống là lượng hồ sơ lớn, nhiều bước xử lý và phụ thuộc vào đánh giá của từng bộ phận. Khi thiếu hệ thống ghi nhận dữ liệu xuyên suốt, việc phát hiện bất thường thường chỉ xảy ra sau thanh tra hoặc khi vụ việc đã phát sinh hậu quả.

Công nghệ có thể thay đổi cách quản lý ra sao?

Trong mô hình quản lý số, mỗi hồ sơ cấp phép có thể được ghi nhận bằng dữ liệu xuyên suốt từ thời điểm nộp, thẩm định đến khi phê duyệt.

Lịch sử chỉnh sửa, người xử lý, thời gian xử lý và căn cứ ra quyết định đều có thể được lưu lại. Điều này tạo ra khả năng truy xuất trách nhiệm thay vì chỉ kiểm tra hồ sơ giấy sau khi xảy ra vấn đề.

Một hệ thống dữ liệu liên thông cũng giúp cơ quan quản lý đối chiếu thông tin giữa chứng chỉ hành nghề, nhân sự đăng ký và cơ sở hoạt động.

Cảnh báo về nguy cơ từ mỹ phẩm không rõ nguồn gốc: Trường hợp của ST Skin?

Ví dụ, nếu một cá nhân đứng tên chuyên môn tại nhiều địa điểm vượt khả năng thực tế hoặc một giấy tờ có dấu hiệu bất thường, hệ thống có thể hỗ trợ cảnh báo để kiểm tra lại.

Công nghệ không thay thế hoàn toàn vai trò của con người trong cấp phép, nhưng có thể giảm khoảng trống khiến sai phạm tồn tại trong thời gian dài.

Một thách thức khác của quản lý y tế là giấy phép không nên chỉ được kiểm soát tại thời điểm ban hành.

Sau khi được cấp phép, cơ sở y tế vẫn có thể thay đổi nhân sự, thiết bị hoặc phạm vi hoạt động. Vì vậy, quản lý hiện đại cần chuyển từ tư duy “cấp một lần” sang theo dõi toàn bộ vòng đời hoạt động.

Điều này đòi hỏi dữ liệu cấp phép, thanh tra, xử phạt và phản ánh từ người dân cần được kết nối trên cùng một nền tảng.

Khi dữ liệu đủ đầy, cơ quan quản lý có thể chuyển từ phát hiện sai phạm sau khi xảy ra sang nhận diện rủi ro sớm.

Vụ việc tại Đồng Nai là lời nhắc rằng chuyển đổi số trong y tế không chỉ nằm ở bệnh án điện tử hay khám chữa bệnh trực tuyến. Một phần quan trọng khác là số hóa chính hệ thống quản trị phía sau, nơi quyết định chất lượng và sự an toàn của dịch vụ y tế.