Theo thông báo chính thức từ Cơ quan quản lý mạng lưới ứng phó khẩn cấp Hoa Kỳ (FirstNet Authority), từ ngày 8 đến 12/12/2025, ba nhóm đặc tả kỹ thuật của Dự án đối tác thế hệ thứ ba (3GPP) gồm RAN (Mạng truy cập vô tuyến), SA (Kiến trúc và dịch vụ hệ thống) và CT (Mạng lõi và thiết bị đầu cuối) đã họp toàn thể tại Baltimore, Mỹ. Cuộc họp thu hút hơn 300 đại biểu tham dự phiên RAN, hơn 225 đại biểu tại phiên SA và hơn 190 đại biểu tại phiên CT.
Kết quả quan trọng nhất của tuần họp là tuyên bố chốt đặc tả Release 19, chấm dứt quá trình bổ sung tính năng kéo dài suốt nhiều năm trong cộng đồng tiêu chuẩn viễn thông toàn cầu. Theo quyết định, Release 19 chỉ được phép tiếp nhận các chỉnh sửa lỗi phát sinh trong quá trình triển khai hoặc thử nghiệm thực tế, tuyệt đối không bổ sung bất kỳ tính năng mới trong tương lai. Toàn bộ năng lực kỹ thuật của các nhóm làm việc lập tức chuyển hướng sang Release 20, đặc biệt tập trung vào các hoạt động nghiên cứu nền tảng cho mạng 6G trong tương lai.
FirstNet Authority tham gia trực tiếp tại các phiên họp toàn thể này với vai trò đại diện lợi ích an toàn công cộng. Từ năm 2012, Quốc hội Mỹ đã thông qua luật yêu cầu mạng FirstNet vận hành theo chuẩn 3GPP, đồng thời giao FirstNet Authority nhiệm vụ đảm bảo nhu cầu của lực lượng ứng phó khẩn cấp được phản ánh đầy đủ trong tiến trình xây dựng tiêu chuẩn toàn cầu.
Release 20 là phiên bản thứ sáu của 5G và là phiên bản thứ ba của 5G-Advanced. Khác với các phiên bản tiền nhiệm, Release 20 tập trung hoàn toàn vào giải quyết các nhu cầu thương mại thiết yếu, thay vì mở rộng dàn trải.
 |
| Ảnh minh họa |
Tại phiên họp RAN, nhiều đại diện trong ngành bày tỏ quan điểm nhất quán rằng 6G phải tích hợp sẵn năng lực trí tuệ nhân tạo và xây dựng trên nền kiến trúc hướng dịch vụ của mạng 5G hiện tại, với nguyên tắc chỉ triển khai tính năng khi tính năng đó đáp ứng được nhu cầu đã được kiểm chứng từ nhà khai thác hoặc từ xã hội.
Trên tinh thần đó, các nhóm chuyên môn tập trung thảo luận nhiều khía cạnh kỹ thuật cốt lõi của 6G, từ loại thiết bị và phổ tần cho đến ngưỡng thông lượng đỉnh, kiến trúc mạng truy cập vô tuyến, chỉ số hiệu năng chủ chốt (KPI) và các yêu cầu thử nghiệm, chứng nhận. Việc tích hợp trí tuệ nhân tạo và học máy vào hạ tầng mạng cùng bài toán vận hành mạng phi mặt đất (NTN) trên băng tần mặt đất cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu. Ban chuyên môn RAN1 phụ trách lớp vật lý báo cáo tiến độ đạt 12% cho hạng mục nghiên cứu 6G Radio, trong đó dạng sóng và mã hóa kênh truyền đang định hình rõ nét.
 |
| Cuộc đua tiêu chuẩn hóa 6G bắt đầu |
Nhóm RAN1 ghi nhận tiến độ tích cực trên nhiều hạng mục nghiên cứu 5G NR ưu tiên cao, với các con số cụ thể phản ánh nhịp độ triển khai khác nhau tùy từng lĩnh vực. Nghiên cứu IoT môi trường xung quanh (Ambient IoT) dẫn đầu với 75% hoàn thành, tiếp theo là nghiên cứu tích hợp cảm biến và truyền thông (ISAC) đạt 58% và nghiên cứu khả năng vận hành NTN khi thông tin định vị GNSS bị gián đoạn đạt 50%. Ở nhóm hạng mục triển khai chuẩn hóa, nâng cao vùng phủ NR giai đoạn 3 đạt 28%, chuẩn hóa AI/ML cho giao diện vô tuyến đạt 20%, còn triển khai Ambient IoT giai đoạn 2 mới bắt đầu với 5% hoàn thành.
Nhóm RAN2 phụ trách kiến trúc và giao thức giao diện vô tuyến xác nhận hoàn thành toàn bộ hạng mục Release 19, bao gồm tính năng chuyển tiếp đa bước NR sidelink U2N do FirstNet Authority chủ trì thúc đẩy. Các tính năng Release 19 khác cũng hoàn thành gồm NTN cho NR, IoT NTN và cơ chế chuyển vùng liên công nghệ truy cập giữa mạng LTE mặt đất và mạng NR phi mặt đất. Trong Release 20, nhóm RAN2 khởi động nghiên cứu 6G và bắt đầu triển khai AI/ML cho tính di động NR (đạt 7%) cùng thoại qua NTN (đạt 10%).
Nhóm RAN3 phụ trách kiến trúc mạng NG-RAN báo cáo tiến độ 70% cho hạng mục nghiên cứu AI/ML cho NG-RAN giai đoạn 3, tập trung mở rộng các trường hợp ứng dụng mới đồng thời kế thừa và phát triển thêm từ nền tảng hai phiên bản trước. Cụ thể, nhóm tiếp tục xây dựng trên các kết quả cân bằng tải, tiết kiệm năng lượng và tối ưu di động từ Release 18, cũng như phân lát mạng và tối ưu vùng phủ theo AI/ML từ Release 19. Song song với đó, nhóm RAN5 phụ trách tiêu chuẩn kiểm thử thiết bị hoàn thành toàn bộ các hạng mục liên quan đến Dịch vụ Hành động Khẩn cấp (MCS) cho Release 17 trên nền LTE và 5G.
Nhóm SA1 phụ trách yêu cầu dịch vụ báo cáo hoàn thành 100% các hạng mục 5G-Advanced trong Release 20, tạo điều kiện cho các nhóm SA khác tập trung nguồn lực. Nghiên cứu 6G của SA1 đạt 80% hoàn thành và hiện tổng hợp hơn 200 trường hợp ứng dụng khác nhau. Nhóm SA2 phụ trách kiến trúc hệ thống 5G báo cáo hoàn thành 100% đặc tả ProSe hỗ trợ truyền thông đa bước UE-to-UE và hơn 75% báo cáo kỹ thuật kiến trúc 5G-Advanced. Nghiên cứu kiến trúc hệ thống 6G của SA2 đạt 20% hoàn thành với 24 khía cạnh chủ chốt được xác định.
 |
| 6G là 'trụ cột' của trí tuệ nhân tạo |
Nhóm SA3 phụ trách bảo mật đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography), đặt nền móng để hệ thống 3GPP tương lai vận hành được các thuật toán mã hóa đủ sức chống chịu trước máy tính lượng tử khi công nghệ này trở thành mối đe dọa thực sự. Cùng với đó, SA3 công bố tiến độ chuẩn hóa cơ chế xử lý sự kiện bảo mật trên 5G-Advanced, giúp các nhà khai thác kiểm soát chi tiết và chủ động hơn trong việc bảo vệ hạ tầng mạng.
Nhóm SA6 phụ trách kiến trúc dịch vụ hành động khẩn cấp dồn sức vào Release 20 với ba hạng mục phục vụ trực tiếp công tác ứng phó ngoài thực địa. Tính năng nghe lén và giám sát bí mật cho phép cơ quan có thẩm quyền kích hoạt nghe từ xa một thiết bị đang hoạt động mà không cần người dùng thao tác, đặc biệt hữu ích trong các tình huống bắt giữ con tin hoặc khi nhân viên ứng phó mất liên lạc hoàn toàn. Tính năng ghi nhật ký và lưu trữ MCS (Dịch vụ hành động khẩn cấp -Mission Critical Services) tạo ra kho dữ liệu phục vụ tra cứu và điều tra sau sự kiện, giúp các cơ quan chức năng tái hiện diễn biến sự cố một cách chính xác. Tính năng MCS qua đa bước kế thừa mô hình đơn bước từ Release 19 và mở rộng thêm tối đa hai chặng chuyển tiếp, tăng khả năng duy trì liên lạc trong các môi trường phức tạp mà tín hiệu trực tiếp không thể vươn tới.
Nhóm CT1 phụ trách giao thức mạng lõi xác nhận hoàn thành 100% toàn bộ tính năng ưu tiên cao liên quan đến an toàn công cộng trong Release 19, bao gồm giao thức hỗ trợ MCS, định vị nâng cao cho MCS và ProSe 5G giai đoạn 3.
| Khát vọng 6G và cách thức tiếp cận công nghệ 6G |
Release 20 chỉ tạo ra các báo cáo kỹ thuật làm đầu ra của quá trình nghiên cứu 6G, chưa có bất kỳ đặc tả chuẩn hóa nào, trong khi nhóm SA2 đang cân nhắc bổ sung các phiên họp đột xuất để đảm bảo hoàn thành toàn bộ nghiên cứu này trước thời hạn tháng 3/2027. Phải đến Release 21, thế giới mới có bộ tiêu chuẩn kỹ thuật 6G đầu tiên, với quan điểm về lịch trình dự kiến được các thành viên 3GPP chia sẻ tại phiên họp toàn thể tháng 3/2026 và lịch trình chính thức thống nhất tại phiên họp tháng 6/2026. FirstNet kỳ vọng nghiên cứu MCS trên nền 6G sẽ khởi động trong quý II/2026, thời điểm các nền tảng kiến trúc bên dưới được dự báo đạt độ hoàn thiện đủ để làm chỗ dựa cho lớp dịch vụ phía trên.
Nhóm SA2 đang cân nhắc bổ sung các phiên họp đột xuất để đảm bảo hoàn thành toàn bộ nghiên cứu 6G trong Release 20 trước thời hạn tháng 3/2027, trong khi FirstNet kỳ vọng nghiên cứu MCS trên nền 6G sẽ khởi động trong quý II/2026, khi các nền tảng kiến trúc bên dưới đạt độ hoàn thiện đủ để làm chỗ dựa cho lớp dịch vụ phía trên.
Hội nghị Baltimore tháng 12/2025 khép lại với một thông điệp rõ ràng: ngành viễn thông toàn cầu đã bước sang trang mới. Release 19 hoàn tất sứ mệnh củng cố nền tảng 5G, nhường chỗ cho Release 20 và Release 21 gánh trách nhiệm định hình thế hệ kết nối mà hàng tỷ người dùng, từ người dân bình thường đến lực lượng ứng phó khẩn cấp, sẽ dựa vào trong suốt thập niên tới.
 Viettel High Tech mở rộng hợp tác phát triển 6G cùng hàng loạt đối tác toàn cầu Ngày 4/3/2026, Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) - thành viên thuộc Viettel Group, đã công bố thiết lập ... |
 Nghiên cứu các kịch bản điển hình và đặc trưng mạng 6G Nhóm kỹ sư China Unicom chi nhánh Thiên Tân vừa công bố công trình nghiên cứu toàn diện về mạng 6G trên tạp chí kỹ ... |
 Giải bài toán năng lượng cho mạng 6G Chi phí năng lượng chiếm tới 23% tổng chi phí vận hành của các nhà mạng di động, trong đó trạm gốc một mình ngốn ... |
