AstraZeneca mất điểm vì Wainua, nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ điều gì?

Thuốc Wainua của AstraZeneca đã không đạt được mục tiêu giảm số ca tử vong và các trường hợp cấp cứu tim mạch tái phát ở những người mắc bệnh tim hiếm gặp.

Cổ phiếu AstraZeneca lao dốc sau khi Wainua thất bại trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối, dù phần lớn các tổ chức phân tích đều cho rằng tác động tài chính trực tiếp đối với tập đoàn dược phẩm này khá hạn chế. Điều đó cho thấy thị trường đang phản ứng với một vấn đề lớn hơn là doanh thu của riêng một loại thuốc.

Phiên giao dịch sau thông tin thử nghiệm thất bại chứng kiến cổ phiếu AstraZeneca giảm khoảng 6,2%, mức giảm mạnh nhất trong hơn hai năm. Đà bán tiếp tục kéo dài khi cổ phiếu mất thêm khoảng 3% trong phiên kế tiếp.

Trong khi đó, hầu hết các tổ chức phân tích chỉ điều chỉnh mô hình định giá ở mức khá khiêm tốn. Citi ước tính giá trị hiện tại ròng của AstraZeneca giảm khoảng 3%. Jefferies đưa ra con số khoảng 2%, còn Morningstar cho rằng thất bại này không làm thay đổi đáng kể định giá doanh nghiệp.

Thị trường không còn nhìn vào riêng Wainua

Wainua được phát triển để điều trị bệnh cơ tim ATTR, một bệnh hiếm gặp nhưng nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, loại thuốc này chưa từng được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm mang doanh thu lớn nhất của AstraZeneca.

Điều khiến giới đầu tư lo ngại nằm ở việc một chương trình được đánh giá có xác suất thành công cao lại thất bại ngay ở giai đoạn cuối.

Cảnh báo 39 sản phẩm bảo vệ sức khỏe bị xác định là hàng giả, người dân cần kiểm tra ngay

Trong hơn một thập kỷ dưới sự điều hành của CEO Pascal Soriot, AstraZeneca xây dựng hình ảnh là hãng dược có khả năng đưa các dự án nghiên cứu thành công ra thị trường với tỷ lệ rất cao, đặc biệt trong lĩnh vực ung thư, bệnh hiếm gặp và thuốc chuyên khoa.

Chính lịch sử thành công liên tiếp đó giúp AstraZeneca luôn được thị trường định giá cao hơn nhiều đối thủ cùng ngành.

Theo Jefferies, vấn đề lần này không đơn thuần là mất đi doanh thu từ Wainua mà là uy tín của cả danh mục nghiên cứu và phát triển.

Các chuyên gia của Jefferies nhận định đây vốn được xem là một dự án "gần như chắc thắng", vì vậy kết quả thất bại gây bất ngờ lớn đối với thị trường.

Mục tiêu doanh thu 80 tỷ USD bị soi xét

AstraZeneca đang đặt mục tiêu đạt doanh thu khoảng 80 tỷ USD vào năm 2030.

Sau diễn biến mới, nhiều nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu mục tiêu này còn khả thi hay không.

Theo AJ Bell, kỳ vọng quá cao được xây dựng từ chuỗi thành công liên tục của AstraZeneca đang khiến thị trường phản ứng mạnh hơn bình thường trước bất kỳ dấu hiệu trục trặc nào.

Dù vậy, nhiều tổ chức tài chính vẫn giữ quan điểm tích cực.

Jefferies cho rằng thất bại của Wainua chưa đủ làm thay đổi chiến lược tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp.

Citi tiếp tục xếp AstraZeneca là lựa chọn hàng đầu trong nhóm dược phẩm châu Âu, đồng thời vẫn tin doanh thu năm 2030 có thể vượt mục tiêu.

Theo ước tính của Leerink Partners, nếu loại bỏ hoàn toàn Wainua khỏi danh mục, doanh thu năm 2030 của AstraZeneca sẽ giảm từ khoảng 82,7 tỷ USD xuống còn 80,8 tỷ USD, tương ứng mất khoảng 1,9 tỷ USD doanh thu dự kiến.

Morningstar cũng giữ nguyên định giá hợp lý của doanh nghiệp, cho rằng các mảng ung thư, bệnh hiếm gặp và danh mục thuốc hiện tại vẫn là nền tảng tăng trưởng vững chắc.

Các thử nghiệm sắp tới sẽ quyết định niềm tin của thị trường

Thất bại của Wainua diễn ra đúng thời điểm AstraZeneca chuẩn bị công bố hàng loạt kết quả nghiên cứu quan trọng.

Trong số đó, thử nghiệm AVANZAR về điều trị ung thư phổi được xem là sự kiện được giới đầu tư theo dõi sát nhất trong tháng 7 và tháng 8.

Ngoài AVANZAR còn có nghiên cứu SERENA-4 trong điều trị ung thư vú và cliramitug dành cho bệnh cơ tim ATTR.

Theo Jefferies, sự chú ý của thị trường hiện gần như tập trung hoàn toàn vào AVANZAR vì đây sẽ là phép thử quan trọng đối với uy tín nghiên cứu của AstraZeneca sau cú vấp từ Wainua.

Leerink Partners cũng nhận định các thử nghiệm còn lại trong năm nay sẽ trở thành những "sự kiện nhị phân", có khả năng tác động mạnh đến diễn biến giá cổ phiếu.

Thị trường đang định giá lại niềm tin

Phần lớn giới phân tích vẫn giữ khuyến nghị mua đối với cổ phiếu AstraZeneca.

Tuy nhiên, phản ứng mạnh của thị trường cho thấy nhà đầu tư không còn chỉ định giá doanh thu tương lai của từng loại thuốc, mà đang đánh giá lại mức độ tin cậy của toàn bộ hệ thống nghiên cứu và phát triển mà AstraZeneca đã xây dựng suốt nhiều năm.

Nếu các thử nghiệm sắp công bố tiếp tục mang lại kết quả tích cực, niềm tin của thị trường có thể nhanh chóng được khôi phục. Ngược lại, chỉ cần thêm một thất bại lớn, mức định giá cao mà AstraZeneca duy trì trong nhiều năm có thể tiếp tục chịu áp lực.