 |
| Điện Biên ứng dụng AI hỗ trợ ngôn ngữ dân tộc thiểu số, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ số. (Ảnh minh họa) |
Theo Quyết định số 1314, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên sẽ triển khai dự án trong năm 2026 với tổng kinh phí dự kiến 3,5 tỷ đồng từ nguồn chi sự nghiệp khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Dự án tập trung xây dựng phần mềm ứng dụng các mô hình ngôn ngữ kết hợp AI trên nền tảng web và thiết bị di động, hỗ trợ dịch tự động hai chiều giữa tiếng Việt với tiếng Mông và tiếng Thái - hai ngôn ngữ được sử dụng phổ biến tại địa phương.
Cùng với việc phát triển phần mềm, dự án sẽ thu thập, chuẩn hóa bộ dữ liệu song ngữ Việt - Mông và Việt - Thái; đầu tư hạ tầng tính toán, lưu trữ và máy chủ phục vụ huấn luyện, vận hành các mô hình AI.
Điểm đáng chú ý là ứng dụng không chỉ phục vụ dịch thuật mà còn hướng tới hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ số và dịch vụ công trực tuyến. Khi các thủ tục hành chính, thông tin y tế, giáo dục, an sinh xã hội hay hướng dẫn sản xuất ngày càng được cung cấp trên môi trường số, việc hỗ trợ ngôn ngữ bằng AI sẽ giúp thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin giữa vùng thuận lợi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Đối với chính quyền địa phương, việc hình thành một nền tảng ngôn ngữ số còn góp phần giảm chi phí biên soạn, phiên dịch tài liệu tuyên truyền, đồng thời nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách đến người dân.
Điện Biên hiện có 19 dân tộc cùng sinh sống, trong đó nhiều cộng đồng vẫn sử dụng tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hằng ngày. Ở không ít khu vực vùng cao, vùng biên giới, rào cản ngôn ngữ vẫn ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thông tin, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số.
Việc xây dựng bộ dữ liệu ngôn ngữ phục vụ AI vì vậy không chỉ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số mà còn tạo nền tảng lưu trữ và chuẩn hóa ngữ liệu của các dân tộc thiểu số. Kho dữ liệu này có thể tiếp tục được khai thác để phát triển các ứng dụng nhận dạng giọng nói, tổng hợp tiếng nói, trợ lý ảo, dịch tự động và nhiều giải pháp công nghệ khác phục vụ giáo dục, y tế, du lịch và quảng bá văn hóa.
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số và xã hội số, việc ứng dụng AI vào xử lý ngôn ngữ dân tộc được xem là hướng đi phù hợp để mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ của người dân, đồng thời góp phần bảo tồn giá trị văn hóa bản địa bằng các công cụ số.
Không chỉ giải quyết nhu cầu dịch thuật, dự án của Điện Biên còn hướng tới hình thành hạ tầng dữ liệu ngôn ngữ phục vụ phát triển các ứng dụng AI trong tương lai. Đây là bước đi cho thấy chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ dừng ở việc số hóa dịch vụ công, mà đang mở rộng sang phát triển dữ liệu số và công nghệ phục vụ trực tiếp đời sống người dân.
