Ngày 21/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung cơ chế áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian đối với khách hàng sử dụng điện cho mục đích sinh hoạt.
Theo dự thảo, giá bán lẻ điện có thể được phân theo giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cần thiết. Đây là điểm đáng chú ý bởi cơ chế tính giá theo thời gian sử dụng điện hiện chủ yếu gắn với các nhóm khách hàng đủ điều kiện áp dụng hệ thống đo đếm phù hợp.
Việc phân chia giá điện theo từng khung giờ được xem là một công cụ để điều chỉnh phụ tải, khuyến khích khách hàng chuyển một phần nhu cầu sử dụng điện khỏi thời điểm hệ thống chịu áp lực cao.
Luật Điện lực năm 2024 đã quy định giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng trong ngày được áp dụng với khách hàng đủ điều kiện, gồm giá giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường. Việc triển khai đòi hỏi hệ thống đo đếm có khả năng ghi nhận chính xác sản lượng điện theo từng khoảng thời gian.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với quá trình hiện đại hóa hạ tầng ngành điện, từ công tơ điện tử, hệ thống thu thập dữ liệu từ xa đến các nền tảng quản lý và phân tích dữ liệu tiêu thụ điện.
Trước đó, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 963/QĐ-BCT ngày 22/4/2026 quy định lại khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường của hệ thống điện quốc gia.
Theo đó, từ thứ Hai đến thứ Bảy, giờ cao điểm được xác định từ 17h30 đến 22h30; giờ thấp điểm từ 0h đến 6h; thời gian còn lại là giờ bình thường. Chủ nhật không có giờ cao điểm, trong khi giờ thấp điểm vẫn từ 0h đến 6h.
Việc thay đổi khung giờ được Bộ Công Thương lý giải từ sự thay đổi của biểu đồ phụ tải và cơ cấu nguồn điện những năm gần đây, trong đó tỷ trọng năng lượng tái tạo gia tăng và nhu cầu điện vào buổi tối tạo thêm áp lực cho hệ thống.
 |
| Đội quản lý điện Xuân Mai căng sức trong mưa bão, đảm bảo tuyệt đối an toàn điện khu vực |
Cùng với đề xuất giá điện sinh hoạt theo khung giờ, dự thảo luật cũng bổ sung thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công Thương trong việc phê duyệt khung giá bán buôn điện và quy định chuyển tiếp đối với cơ cấu biểu giá bán lẻ điện dành cho các cơ sở lưu trú du lịch.
Một nội dung khác được cơ quan soạn thảo đề cập là xây dựng lộ trình từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành nguyên tắc giá điện cần phản ánh các chi phí hợp lý, hợp lệ, tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư và phát triển thị trường điện cạnh tranh.
Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị làm rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình xóa bỏ bù chéo; tách bạch chính sách này với các chương trình hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo, hộ chính sách và khu vực khó khăn.
Đối với trường hợp giá bán điện chưa thể điều chỉnh kịp thời nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội, dự thảo đề cập cơ chế bù đắp chi phí hợp lý. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị phải xác định rõ nguồn, phương thức và thời điểm xử lý để tránh phát sinh cách hiểu về nghĩa vụ của ngân sách nhà nước.
Việc đưa giá điện sinh hoạt theo thời gian sử dụng vào dự thảo luật cho thấy xu hướng gắn chính sách giá điện với hạ tầng đo đếm và quản lý điện năng số. Tuy nhiên, đây hiện mới là nội dung đang được xem xét trong quá trình sửa đổi Luật Điện lực; việc áp dụng cụ thể với hộ gia đình còn phụ thuộc vào quy định được thông qua và các điều kiện kỹ thuật triển khai.
