 |
| Ông Ngô Trí Đức (thứ 2 từ trái sang), phó giám đốc công ty Điện lực Thạch Thất cùng một số lãnh đạo công ty xuống Đội Quản lý Điện lực Xuân Mai nắm tình hình thực tế tối 17/9. Điểm trực phòng chống lụt bão được bố trí tại "điểm nóng" nhằm tiếp nhận thông tin và hỗ trợ người dân một cách nhanh chóng hiệu quả. |
Công ty Điện lực Thạch Thất đang vận hành lưới điện giữa đợt mưa bão khó lường nhất của Hà Nội từ đầu mùa. Câu hỏi mà đơn vị này phải trả lời theo từng giờ rất cụ thể: trạm biến áp nào sắp ngập, cắt điện vào lúc nào thì an toàn cho dân mà không cắt thừa của những khu vực còn an toàn. Công nghệ giám sát mưa bão chính là công cụ giúp trả lời câu hỏi đó trước khi công nhân kịp lội nước tới hiện trường.
 |
| Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội đề nghị các xã, phường, sở, ban, ngành tiếp tục thực hiện nghiêm chỉ đạo của Trung ương và thành phố về phòng, chống thiên tai; thường xuyên cập nhật tình hình, kịp thời báo cáo để chủ động ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng và hạn chế thiệt hại về tài sản của Nhà nước và nhân dân. |
Hiện lũ sông Tích, sông Bùi tại Hà Nội đang trên báo động ba khiến hơn 2.200 nhà với 10.625 người dân bị ngập, gần 19 km đường chìm dưới nước.
Chiều 17/9, Hà Nội chỉ còn mưa nhỏ, lũ trên các sông ngừng dâng. Lúc 16h, cơ quan thủy văn ghi nhận nước sông Tích tại trạm Kim Quan lên 8,81 m, cao hơn báo động ba 0,41 m; sông Bùi tại Yên Duyệt 7,54 m, trên báo động ba 0,54 m.
Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai TP Hà Nội cho biết lũ làm ngập 2.200 nhà, gồm Sơn Đồng 1.000, Ngọc Hồi 800, Quảng Bị 146, Mỹ Đức 60, Thường Tín 50, Chương Mỹ 46, Dân Hòa 35, Sơn Tây 32, Kiến Hưng 30 và Hòa Phú 5.
46 hộ với 179 người phải sơ tán, tập trung ở xã Quảng Bị, Hòa Phú, Quốc Oai và Sơn Tây.
Trong bối cảnh đó, Đội Quản lý điện Xuân Mai thuộc Công ty Điện lực Thạch Thất, Tổng công ty Điện lực Hà Nội, tính đến 12h ngày 17/9 đã tạm dừng cấp điện một trạm biến áp tại Nam Phương Tiến 8. Một quyết định cắt điện như vậy nghe đơn giản nhưng đứng sau nó là cả chuỗi dữ liệu về lượng mưa, mực nước sông, cao độ nền trạm và tình trạng vận hành thiết bị.
Cách làm cũ đặt toàn bộ gánh nặng lên đôi chân của công nhân. Mỗi khi mưa lớn, đơn vị quản lý điện cử người đi rà từng tuyến đường dây, từng trạm biến áp, ghi nhận bằng mắt rồi báo về. Cách này có hai điểm yếu. Thứ nhất, thông tin về tới trung tâm điều hành luôn chậm hơn thực tế vài chục phút đến vài giờ, trong khi nước lũ có thể dâng thêm vài chục centimet trong khoảng thời gian đó. Thứ hai, chính người công nhân Điện lực phải phơi mình giữa mưa giông, sét và đường ngập, tức là ngành điện lấy rủi ro của người lao động để đổi lấy thông tin.
 |
| Đội quản lý điện Xuân Mai căng sức trong mưa bão, đảm bảo tuyệt đối an toàn điện khu vực |
Hiện tổng công ty Điện lực Hà Nội đã đưa vào vận hành các hệ thống cho phép giám sát và điều hành lưới điện theo thời gian thực từ trung tâm điều độ, gồm SCADA, DAS và OMS. Ba cái tên này cần được hiểu theo ngôn ngữ đời thường. SCADA là hệ thống thu thập số liệu và điều khiển từ xa, cho phép kỹ sư ngồi tại trung tâm nhìn thấy dòng điện, điện áp và trạng thái đóng cắt của thiết bị ngoài hiện trường. DAS là hệ thống tự động hóa lưới phân phối, tự phát hiện đoạn đường dây bị sự cố rồi cô lập đoạn đó, giữ điện cho phần lưới còn lại. OMS là hệ thống quản lý mất điện, ghép dữ liệu sự cố với danh sách khách hàng để biết chính xác bao nhiêu hộ đang mất điện và ở đâu.
Với một trận mưa như đợt này, ba hệ thống đó rút ngắn quãng đường từ lúc nước chạm thiết bị đến lúc con người biết chuyện. Kỹ sư trực ban thấy tín hiệu bất thường trên màn hình, đối chiếu với bản đồ ngập và mực nước sông, rồi ra lệnh cắt điện khu vực có nguy cơ. Công nhân chỉ ra hiện trường khi đã biết mình đi đâu và làm gì.
Quyết định cắt điện vùng ngập dựa trên phép so sánh rất thực tế giữa cao độ nền của trạm biến áp, tủ điện, hộp công tơ với mực nước dự báo tại chính điểm đó. Khi lũ sông Bùi vượt báo động 3, những trạm đặt ở vùng trũng ven sông rơi vào nhóm nguy cơ cao nhất, vì nước có thể chạm tới phần mang điện và gây rò điện ra nền đất, ra tường nhà, ra hàng rào kim loại.
Hà Nội có sẵn mạng lưới quan trắc mưa và mực nước của ngành khí tượng và ngành thủy lợi, cập nhật theo giờ. Đơn vị điện lực lấy dữ liệu đó ghép với bản đồ lưới của mình để khoanh vùng. Đây là điểm mà chuyển đổi số tạo ra khác biệt rõ nhất so với mười năm trước: dữ liệu thiên tai và dữ liệu hạ tầng điện nằm chung trên một màn hình, thay vì nằm ở hai cơ quan và chỉ gặp nhau qua điện thoại.
Mức độ chi tiết của việc ghép dữ liệu này tại Công ty Điện lực Thạch Thất, gồm số điểm xung yếu đã khoanh vùng, số trạm biến áp có cảm biến cảnh báo và ngưỡng mực nước dùng làm mốc cắt điện,...
 |
| Điện lực Thạch Thất dùng UAV bay giám sát mực nước dâng khu vực Tiến Tiên, Nam Phương xã Xuân Mai để đánh giá toàn diện giúp điều hành giữ an toàn lưới điện. |
 |
| Điện lực Thạch Thất tiếp tục thể hiện là đơn vị hàng đầu áp dụng công nghệ phù hợp với nghị quyết 57, ứng dụng công nghệ một cách toàn diện. |
Tổng công ty Điện lực Hà Nội đang dùng thiết bị bay không người lái, gọi tắt là UAV, cùng hệ thống camera gắn trí tuệ nhân tạo kết hợp công nghệ đo khoảng cách bằng ánh sáng Lidar để kiểm tra và giám sát lưới điện. Lidar bắn tia laser xuống mặt đất và vật thể rồi đo thời gian tia phản hồi, từ đó dựng mô hình ba chiều với sai số vài centimet. Ngành điện dùng mô hình này để đo khoảng cách từ dây dẫn tới tán cây, mái nhà, cần cẩu, tức là đo trước nguy cơ phóng điện mà mắt thường khó ước lượng.
Giá trị của UAV trong mùa mưa bão nằm ở hai chỗ. Trước bão, UAV bay dọc tuyến để phát hiện cây nghiêng, cột nghiêng, sứ nứt,... rồi đơn vị xử lý trước khi gió tới. Sau bão, UAV bay qua vùng ngập và vùng sạt lở mà xe và người chưa vào được, trả về hình ảnh để lập phương án khôi phục nhanh nhất. Cả hai trường hợp đều giảm số lần công nhân phải leo cột hoặc lội nước.
 |
| Công ty Điện lực Thạch Thất trang bị cano đời mới kịp thời bàn giao ngày 17/9 cho Đội Quản lý Điện lực Xuân Mai tiến hành đưa vào sử dụng. |
Với địa bàn Thạch Thất, nơi có cả vùng bán sơn địa phía tây và vùng trũng ven sông Tích, sông Bùi, cách kiểm tra bằng UAV phù hợp với những tuyến đường dây trung áp chạy qua đồi và qua ruộng, nơi đường bộ tiếp cận chậm. Số giờ bay UAV và số tuyến đường dây đã được quét Lidar tại địa bàn này đang cho thấy những hiệu quả rõ rệt giúp ban lãnh đạo công ty Điện lực Thạch Thất nắm thế chủ động vượt trội trong công tác điều hành.
Ghi nhận của phóng viên Điện tử & Ứng dụng vào hồi 19h ngày 17/9 tại khu vực Tiến Tiên xã Xuân Mai. Ông Ngô Trí Đức, phó giám đốc công ty Điện lực Thạch Thất cùng các lãnh đạo phòng tổ chức, điều độ... đã cùng về thực địa để nắm rõ công tác tổ chức giám sát, điều hành đảm bảo an toàn lưới điện, cụ thể là địa bàn Đội quản lý Điện lực Xuân Mai.
 |
| Ông Ngô Trí Đức, phó giám đốc công ty Điện lực Thạch Thất đi kiểm tra thực địa tối 17/9. |
Chia sẻ với báo chí ông Đức cho biết, toàn công ty nêu cao tinh thần chủ động ứng phó trong mưa bão, ứng dụng công nghệ cùng các trang thiết bị mới để các đội quản lý điện những khu vực cần thiết đưa vào sử dụng nhằm phát huy cao nhất hiệu quả. Bên cạnh đó, ông Ngô Trí Đức cũng không quên gửi lời động viên từ toàn thể ban lãnh đạo công ty và trực tiếp là chỉ đạo kỹ càng từ giám đốc Nguyễn Xuân Quyền, Công ty Điện lực Thạch Thất.
| Theo Trung tâm dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc Gia, tại Hà Nội đêm 17 và ngày 18/9 Trời nhiều mây, đêm và sáng có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to và dông; sau có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió đông nam cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Trên tinh thần đó, các cơ quan chức năng cùng toàn bộ nhân dân không chủ quan trước bão, lũ. Khẩn trương gia cố đê điều, hồ đập, chằng néo nhà cửa, sơ tán dân vùng nguy hiểm, dự trữ lương thực và nhu yếu phẩm và không để nhân dân xảy ra đói rét, phát sinh ổ dịch bệnh, chủ động trong mọi trường hợp. |
