| Hợp tác thúc đẩy ngành nước phát triển bền vững Ngành nước Việt Nam trước thách thức và cơ hội trong kỷ nguyên mới Tuần lễ ngành Nước Việt Nam 2026: Tăng cường khả năng thích ứng bằng chuyển đổi số |
 |
| Ngành Nước tăng tốc chuyển đổi số, nâng cao khả năng thích ứng trong kỷ nguyên mới - Ảnh: BTC |
Ngày 16/9, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) tổ chức khai mạc Tuần lễ ngành Nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội.
Diễn ra từ ngày 16-18/9 với chủ đề “Chuyển đổi số – Tăng cường khả năng thích ứng của ngành Nước trong kỷ nguyên mới”, sự kiện quy tụ đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế, tập trung trao đổi về những vấn đề đang đặt ra đối với lĩnh vực cấp, thoát nước trong bối cảnh chuyển đổi số và biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến hạ tầng đô thị.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Điệp cho rằng ngành Nước đang phải đối mặt với nhiều yêu cầu mới khi biến đổi khí hậu, thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn, ngập úng đô thị và ô nhiễm nguồn nước diễn biến ngày càng phức tạp.
Cùng với đó, quá trình đô thị hóa và nhu cầu nâng cao chất lượng sống tiếp tục tạo áp lực lên hệ thống cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải. Tại nhiều địa phương, hạ tầng vẫn chưa đồng bộ, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi cơ chế, chính sách và giá dịch vụ cần tiếp tục được hoàn thiện.
 |
| Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Điệp phát biểu khai mạc Tuần lễ ngành Nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026 - Ảnh: BTC |
Theo ông Nguyễn Ngọc Điệp, những thách thức này đặt ra yêu cầu ngành Nước không chỉ tập trung xử lý các vấn đề trước mắt mà còn phải đổi mới tư duy quản trị, phương thức đầu tư và cách thức hợp tác.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu nâng cao năng lực quản trị và khả năng thích ứng của ngành. Chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc đầu tư phần mềm, thiết bị mà quan trọng hơn là khai thác dữ liệu để nâng cao hiệu quả quản lý, tăng khả năng dự báo, giảm thất thoát nước, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chất lượng nước và cải thiện chất lượng phục vụ người dân.
Khả năng thích ứng cũng cần được tính đến trong toàn bộ quá trình từ quy hoạch, đầu tư đến quản lý, vận hành. Cách tiếp cận này giúp các địa phương và doanh nghiệp chủ động hơn trước những rủi ro liên quan đến hạn hán, xâm nhập mặn, ô nhiễm nguồn nước, ngập lụt và các tình huống khẩn cấp.
Từ góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho rằng ngành Nước trong giai đoạn hiện nay không chỉ cần tiếp tục đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng mà còn phải nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả quản trị, bảo đảm vận hành an toàn, liên tục và chủ động trước các rủi ro ngày càng gia tăng.
 |
| Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng phát biểu tại Lễ khai mạc - Ảnh: BTC |
Hiện Bộ Xây dựng đang nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật về cấp, thoát nước. Bộ đã ban hành Quyết định số 971/QĐ-BXD về Kế hoạch xây dựng Luật Cấp, thoát nước và lấy ý kiến các cơ quan, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.
Các chính sách được định hướng tập trung vào phát triển hệ thống cấp, thoát nước đồng bộ theo quy hoạch; nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và bảo đảm nguồn lực cho phát triển.
Về chuyển đổi số, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cho biết trong năm 2026, Bộ Xây dựng đã ban hành Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu Bộ Xây dựng và Từ điển dữ liệu dùng chung ngành xây dựng phiên bản 1.0. Đây là những cơ sở quan trọng để từng bước chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu trong phạm vi quản lý của Bộ.
Đối với ngành Nước, số hóa cần gắn với những yêu cầu cụ thể của công tác quản trị và vận hành như quản lý tài sản, dự báo nhu cầu sử dụng nước, kiểm soát thất thoát, tối ưu hóa năng lượng, giám sát chất lượng nước, cảnh báo sự cố và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Cùng với đầu tư công nghệ, việc chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm khả năng kết nối giữa các hệ thống, an toàn thông tin và an ninh mạng cũng cần được chú trọng. Mục tiêu là để công nghệ thực sự trở thành công cụ hỗ trợ quản lý và sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ dừng ở việc ứng dụng các giải pháp riêng lẻ.
Bên cạnh chuyển đổi số, nâng cao khả năng thích ứng của hạ tầng cấp, thoát nước trước biến đổi khí hậu và các rủi ro về nguồn nước là yêu cầu cần được xem xét xuyên suốt từ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, thiết kế, xây dựng đến quản lý, vận hành.
Đối với hệ thống cấp nước, cần quan tâm hơn đến an toàn nguồn nước, tính dự phòng và khả năng kết nối, hỗ trợ lẫn nhau giữa các hệ thống. Đối với thoát nước, cách tiếp cận cần được đặt trong phạm vi lưu vực, gắn với cao độ nền, hệ thống thủy lợi, sông hồ, không gian trữ và điều hòa nước mưa, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng đô thị và địa phương.
Để đáp ứng các yêu cầu này, nguồn lực đầu tư tiếp tục là một trong những vấn đề quan trọng đối với ngành Nước. Bên cạnh nguồn lực nhà nước, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế nhằm huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, phát huy vai trò của khu vực tư nhân, các hình thức hợp tác công - tư, tài chính xanh và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Việc huy động nguồn lực cũng cần gắn với yêu cầu công khai, minh bạch, phân bổ rủi ro hợp lý, bảo đảm chất lượng dịch vụ và hài hòa lợi ích giữa người dân, doanh nghiệp và Nhà nước.
 |
| Nguyên Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng và các đại biểu tham quan khu vực triển lãm - Ảnh: BTC |
Một trong những điểm đáng chú ý tại Vietnam Water Week 2026 là hoạt động triển lãm chuyên ngành với sự tham gia của 180 tổ chức, doanh nghiệp, gồm 250 gian hàng đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Các công nghệ, thiết bị và giải pháp được giới thiệu tập trung vào các lĩnh vực cấp nước, thoát nước, xử lý nước cấp và nước thải, chuyển đổi số, tự động hóa, quản trị dữ liệu, vận hành thông minh, giảm thất thoát nước, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải carbon, kinh tế tuần hoàn và tái sử dụng nước.
Trong 3 ngày diễn ra sự kiện, các diễn đàn và tọa đàm chuyên đề tập trung trao đổi về chuyển đổi số ngành Nước, thích ứng với biến đổi khí hậu, huy động nguồn lực đầu tư tư nhân và PPP, bình đẳng giới trong doanh nghiệp ngành Nước.
Bên cạnh đó là các diễn đàn kỹ thuật, chương trình kết nối doanh nghiệp và hoạt động trao đổi, giới thiệu công nghệ, tạo không gian để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và các đối tác trong nước, quốc tế chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm cơ hội hợp tác.
Cùng với Vietnam Water Week 2026, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cấp Thoát nước Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ diễn ra sáng 18/9, tập trung xác định phương hướng, mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm của Hội trong nhiệm kỳ mới.
