 |
| EVN xóa lỗ lũy kế 45.000 tỷ đồng bằng cách nào? |
Tập đoàn Điện lực Việt Nam, gọi tắt là EVN, đã bù đắp toàn bộ khoản lỗ lũy kế hơn 45.000 tỷ đồng ghi nhận vào cuối năm 2024. Kết quả này được tạo nên từ lợi nhuận năm 2025 và 8.631 tỷ đồng lãi sau thuế trong sáu tháng đầu năm 2026.
Theo báo cáo tài chính riêng của Công ty mẹ EVN, đến ngày 30/6/2026, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đã chuyển sang mức dương hơn 3.000 tỷ đồng. Đây là thay đổi lớn so với khoản lỗ lũy kế gần 44.800 tỷ đồng tại cuối năm 2024.
Quá trình xóa lỗ diễn ra nhanh, nhưng bảng cân đối kế toán vẫn cho thấy EVN đang quản lý khối tài sản, nợ vay và vốn đầu tư rất lớn. Vì vậy, việc hết lỗ lũy kế chưa đồng nghĩa mọi áp lực tài chính của doanh nghiệp điện lực này đã được giải quyết.
Nửa đầu năm 2026, Công ty mẹ EVN ghi nhận doanh thu thuần hơn 295.000 tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với mức hơn 258.000 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Tính bình quân, doanh thu của doanh nghiệp đạt hơn 1.630 tỷ đồng mỗi ngày. Quy mô này phản ánh nhu cầu điện tiếp tục tăng cùng hoạt động sản xuất, thương mại và tiêu dùng trong nền kinh tế.
Tuy nhiên, giá vốn bán hàng tăng lên 286.763 tỷ đồng. Lợi nhuận gộp vì thế giảm khoảng 30%, còn hơn 8.265 tỷ đồng. Điều này có nghĩa phần chênh lệch giữa doanh thu bán điện và chi phí trực tiếp để tạo ra lượng điện tương ứng đã thu hẹp so với cùng kỳ.
 |
| EVN lý giải khoản lãi hơn 51.800 tỷ đồng và tiền gửi 152.000 tỷ đồng |
Trong kỳ, doanh thu tài chính của EVN đạt hơn 3.012 tỷ đồng. Chi phí tài chính giảm xuống khoảng 1.835 tỷ đồng, góp phần bù đắp sự suy giảm của lợi nhuận gộp.
Sau khi tính các khoản thu nhập và chi phí khác, Công ty mẹ EVN báo lãi sau thuế hơn 8.631 tỷ đồng, tăng khoảng 26% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân mỗi ngày, doanh nghiệp tạo ra gần 48 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.
Các con số cho thấy kết quả nửa đầu năm không hoàn toàn đến từ hoạt động bán điện. Doanh thu tài chính tăng và chi phí tài chính giảm cũng tác động trực tiếp tới lợi nhuận cuối cùng của doanh nghiệp.
Giai đoạn 2022 và 2023, EVN chịu tác động mạnh từ giá nhiên liệu đầu vào tăng cao. Giá than, khí và dầu trên thị trường thế giới tăng, trong khi giá bán lẻ điện trong nước chưa điều chỉnh tương ứng với chi phí phát điện.
Theo thông tin được Bộ Công Thương dẫn lại, số lỗ trong hai năm của EVN vào khoảng 50.029 tỷ đồng. Sau kết quả kinh doanh năm 2024, khoản lỗ lũy kế trên báo cáo tài chính riêng của Công ty mẹ EVN còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Năm 2025 tạo ra bước ngoặt về tài chính. Báo cáo hợp nhất đã được kiểm toán cho thấy toàn EVN đạt lợi nhuận sau thuế 51.881 tỷ đồng, gấp 6,3 lần năm trước. Trong khi đó, báo cáo tài chính riêng ghi nhận Công ty mẹ EVN lãi sau thuế 39.762 tỷ đồng, tăng 7,6 lần.
Hai con số này cần được phân biệt. Lợi nhuận 51.881 tỷ đồng là kết quả hợp nhất của toàn tập đoàn, bao gồm EVN và các đơn vị thành viên. Lợi nhuận 39.762 tỷ đồng mới là kết quả trên báo cáo tài chính riêng của Công ty mẹ EVN.
Tại cuối năm 2025, Công ty mẹ EVN vẫn còn lỗ lũy kế khoảng 5.611 tỷ đồng. Khoản lãi 8.631 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026 đã bù hết phần còn lại, đồng thời đưa lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lên mức dương hơn 3.000 tỷ đồng.
Như vậy, EVN không xóa toàn bộ hơn 45.000 tỷ đồng lỗ lũy kế trong một kỳ báo cáo. Doanh nghiệp thực hiện quá trình này chủ yếu qua kết quả kinh doanh năm 2025 và sáu tháng đầu năm 2026.
Việc phân biệt báo cáo riêng với báo cáo hợp nhất giúp tránh cách hiểu rằng Công ty mẹ EVN đã lãi hơn 50.500 tỷ đồng trong năm 2025. Con số khoảng 50.500 tỷ đồng là phần lợi nhuận hợp nhất thuộc về chủ sở hữu Công ty mẹ, không phải lợi nhuận trên báo cáo tài chính riêng. Báo cáo được Tuổi Trẻ phân tích.
Việc lợi nhuận gộp nửa đầu năm 2026 giảm khoảng 30% trong bối cảnh doanh thu tăng 14% là chỉ dấu cần được theo dõi. Diễn biến này cho thấy chi phí tạo ra điện đang tăng nhanh hơn doanh thu tại Công ty mẹ EVN.
Hoạt động điện lực phụ thuộc vào cơ cấu nguồn điện được huy động từng thời điểm. Thủy điện thường có chi phí thấp hơn nhiệt điện than, khí hoặc dầu. Khi thủy văn kém thuận lợi hoặc nhu cầu điện tăng nhanh, hệ thống có thể phải huy động thêm các nguồn điện có chi phí cao.
Giá nhiên liệu, tỷ giá, chi phí mua điện và sản lượng từ từng loại nguồn đều ảnh hưởng tới giá vốn. Vì vậy, khoản lợi nhuận trong một kỳ chưa phản ánh đầy đủ khả năng duy trì kết quả kinh doanh trong những kỳ tiếp theo.
Giá bán lẻ điện bình quân cũng tác động trực tiếp tới doanh thu. Trong giai đoạn từ tháng 5/2023 đến tháng 5/2025, giá điện được điều chỉnh tăng nhiều lần. Cùng với việc giá nhiên liệu hạ nhiệt so với giai đoạn khủng hoảng, các đợt điều chỉnh này tạo điều kiện để EVN cải thiện dòng tiền và kết quả kinh doanh.
Câu hỏi đặt ra sau khi EVN hết lỗ là cơ chế giá điện sẽ phản ánh biến động chi phí đầu vào như thế nào. Dữ liệu về giá thành sản xuất, chi phí mua điện, chênh lệch tỷ giá và hiệu quả từng khâu cần được công bố rõ để người sử dụng điện hiểu căn cứ của mỗi lần điều chỉnh.
Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của Công ty mẹ EVN đạt hơn 542.269 tỷ đồng. Tài sản ngắn hạn ở mức hơn 230.575 tỷ đồng, tăng hơn 38.300 tỷ đồng so với đầu năm.
Tiền và các khoản tương đương tiền đạt khoảng 4.660 tỷ đồng. EVN còn có hơn 127.774 tỷ đồng đầu tư tài chính ngắn hạn, chủ yếu là tiền gửi ngân hàng.
Lượng tiền gửi lớn cần được đặt trong bối cảnh quy mô thanh toán của ngành điện. EVN phải thường xuyên chi trả tiền mua điện, nhiên liệu, trả nợ vay, đầu tư xây dựng và bảo đảm nguồn vốn cho các dự án đang triển khai.
Ở nhóm tài sản dài hạn, EVN ghi nhận hơn 198.632 tỷ đồng đầu tư tài chính dài hạn. Giá trị đầu tư vào các công ty con đạt hơn 160.885 tỷ đồng.
Chi phí xây dựng cơ bản dở dang còn hơn 41.326 tỷ đồng. Đây là lượng vốn đang nằm tại các công trình chưa hoàn thành, gồm dự án nguồn điện, lưới điện và hạ tầng liên quan.
Trong khi đó, tổng nợ phải trả của Công ty mẹ EVN đạt hơn 304.851 tỷ đồng, tương đương khoảng 56% tổng tài sản. Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn ở mức hơn 10.207 tỷ đồng, còn vay và nợ thuê tài chính dài hạn đạt hơn 114.169 tỷ đồng.
Quy mô nợ dài hạn phản ánh đặc điểm của ngành điện, nơi các dự án thường cần vốn đầu tư lớn và thời gian thu hồi kéo dài. Áp lực tài chính của EVN vì thế phụ thuộc vào lãi suất, tỷ giá, tiến độ dự án và khả năng tạo dòng tiền từ hoạt động kinh doanh.
Sau khi xử lý hết lỗ lũy kế, EVN có thêm dư địa tài chính để triển khai các dự án nguồn và lưới điện. Tập đoàn đang hoàn thiện hồ sơ Nhà máy điện LNG Quảng Trạch III, đồng thời chuẩn bị nguồn khí cho các dự án LNG Quảng Trạch II và III.
EVN cũng tiếp tục thực hiện thủ tục liên quan đến dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, cùng các dự án thủy điện mở rộng, thủy điện tích năng và điện gió ngoài khơi.
Sáu tháng đầu năm 2026, EVN tổ chức đấu thầu 8.539 gói thầu, với tỷ lệ tiết kiệm bình quân 6,32%. Doanh nghiệp đang hoàn thiện các quy chế quản trị tài chính, phương án giá bán lẻ điện bình quân và giá truyền tải điện năm 2026 để trình cơ quan có thẩm quyền.
Kết quả xóa lỗ giúp bảng cân đối tài chính của EVN chuyển sang trạng thái tích cực hơn. Tuy nhiên, hiệu quả dài hạn phải được đo bằng khả năng duy trì nguồn điện ổn định, đầu tư đúng tiến độ, kiểm soát chi phí và minh bạch việc hình thành giá điện.
Với người sử dụng, điều quan trọng không nằm ở tên gọi “kỳ tích” hay một con số lợi nhuận riêng lẻ. Điều cần được làm rõ là khoản lợi nhuận đó sẽ hỗ trợ đầu tư hệ thống điện ra sao, giảm áp lực tài chính thế nào và tác động gì tới giá điện trong các kỳ tiếp theo.
Ba mốc trong quá trình EVN xóa lỗCuối năm 2024, Công ty mẹ EVN còn lỗ lũy kế khoảng 44.792 tỷ đồng. Năm 2025, Công ty mẹ EVN lãi sau thuế 39.762 tỷ đồng. Khoản lỗ lũy kế cuối năm còn khoảng 5.611 tỷ đồng. Sáu tháng đầu năm 2026, Công ty mẹ EVN lãi 8.631 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối chuyển sang mức dương hơn 3.000 tỷ đồng. |
