Trong khuôn khổ Đoàn Việt Nam tham dự Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), diễn ra tại Áo từ ngày 14 đến 18/9/2026, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (Viện NLNTVN) đã tham dự Hội nghị toàn thể lần thứ 55 của Hiệp định Hợp tác khu vực về nghiên cứu, phát triển và đào tạo trong lĩnh vực khoa học và công nghệ hạt nhân khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RCA).
Hội nghị có sự tham dự của đại diện 19 Bên Chính phủ tham gia RCA, IAEA, Văn phòng Hợp tác vùng RCA (RCARO) và các quan sát viên đến từ một số quốc đảo Thái Bình Dương.
Với sự tham dự của Tổng Giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi, Hội nghị công bố Báo cáo đánh giá tác động kinh tế - xã hội của các dự án RCA trong lĩnh vực thủy văn và nước ngầm.
Các đại biểu đồng thời rà soát tiến độ Chương trình RCA giai đoạn 2026-2027, việc xây dựng các dự án cho chu kỳ 2028-2029, thảo luận Khung chương trình RCA trong tương lai, huy động nguồn lực và các hoạt động của RCARO.
Việc tham gia RCA được kỳ vọng tiếp tục mở rộng cơ hội hợp tác nghiên cứu, trao đổi chuyên gia và đào tạo nhân lực giữa Viện NLNTVN với các cơ sở hạt nhân trong khu vực.
 |
| Hội nghị toàn thể lần thứ 55 của Hiệp định RCA. Ảnh: MST |
Trong khuôn khổ các hoạt động tại Vienna, Phó Viện trưởng Viện NLNTVN Phan Việt Cương tham dự sự kiện bên lề do Rosatom và Trung tâm Nghiên cứu quốc tế dựa trên Lò phản ứng nghiên cứu đa mục tiêu MBIR (IRC MBIR) tổ chức với chủ đề “Định hình tương lai của các hệ thống điện hạt nhân đổi mới: Vai trò của hạ tầng nghiên cứu chung”.
Đại diện Viện NLNTVN chia sẻ các ưu tiên của Việt Nam trong phát triển hạ tầng nghiên cứu, nguồn nhân lực và năng lực khoa học, công nghệ phục vụ chương trình điện hạt nhân.
Theo ông Phan Việt Cương, việc tham gia IRC MBIR có thể tạo điều kiện để các nhà khoa học Việt Nam tiếp cận cơ sở thực nghiệm tiên tiến, tham gia các chương trình nghiên cứu quốc tế về nhiên liệu, vật liệu và công nghệ lò phản ứng thế hệ mới.
Hoạt động hợp tác này cũng được kỳ vọng bổ trợ cho việc hình thành Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân trong tương lai, qua đó tăng cường năng lực nghiên cứu và đào tạo nhân lực hạt nhân.
Trong các cuộc trao đổi song phương với Rosatom và IRC MBIR, hai bên tiếp tục thảo luận về Dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học công nghệ hạt nhân với lò phản ứng nghiên cứu mới tại Đồng Nai, cũng như khả năng triển khai các chương trình nghiên cứu chung, đào tạo cán bộ và khai thác cơ sở nghiên cứu hiện đại.
Các nội dung hợp tác tập trung vào những lĩnh vực như vật liệu, nhiên liệu, công nghệ lò phản ứng và các hệ thống năng lượng hạt nhân tiên tiến.
Tại cuộc làm việc với Viện Khoa học Y học và Bức xạ Hàn Quốc (KIRAMS), hai bên thống nhất tiếp tục hợp tác trong lĩnh vực máy gia tốc cyclotron, sản xuất dược chất phóng xạ và đào tạo nguồn nhân lực.
Theo kế hoạch, KIRAMS sẽ phối hợp hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất dược chất phóng xạ FDG tại Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội, đồng thời tiếp nhận cán bộ của Viện NLNTVN sang thực tập về vận hành máy gia tốc và sản xuất dược chất phóng xạ trong khuôn khổ sáng kiến Rays of Hope của IAEA.
Hai bên cũng trao đổi khả năng thúc đẩy hợp tác ba bên giữa Việt Nam, Hàn Quốc và IAEA; mở rộng các chương trình đào tạo và phối hợp tổ chức hội thảo tại Việt Nam về nghiên cứu, sản xuất dược chất phóng xạ mới và thử nghiệm tiền lâm sàng.
Các hoạt động này hướng tới nâng cao năng lực nghiên cứu và sản xuất dược chất phóng xạ phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh tại Việt Nam.
 |
| Phó Viện trưởng Phan Việt Cương phát biểu tại Cuộc họp "Định hình tương lai của các hệ thống điện hạt nhân đổi mới: Vai trò của hạ tầng nghiên cứu chung". Ảnh: MST |
Làm việc với Cơ quan Năng lượng nguyên tử Nhật Bản (JAEA), Viện NLNTVN đề nghị điều chỉnh các chương trình đào tạo hiện có để phù hợp hơn với nhu cầu phát triển điện hạt nhân của Việt Nam.
Hai bên trao đổi việc bổ sung các khóa đào tạo trực tuyến, xây dựng chương trình cho từng nhóm đối tượng, cung cấp tài liệu và đào tạo đội ngũ giảng viên nguồn.
JAEA cũng chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản trong xây dựng chương trình cấp quốc gia về phát triển nguồn nhân lực điện hạt nhân với sự tham gia của các cơ quan quản lý, nghiên cứu và đào tạo.
Các nội dung hợp tác dự kiến tiếp tục được cụ thể hóa tại cuộc họp Ban Chỉ đạo thường niên giữa JAEA và Viện NLNTVN, dự kiến tổ chức tại Việt Nam vào tháng 11/2026.
Trong cuộc làm việc với Công ty Năng lượng hạt nhân Emirates (ENEC) của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Viện NLNTVN cập nhật tình hình triển khai các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận và tìm hiểu kinh nghiệm xây dựng, vận hành Nhà máy điện hạt nhân Barakah gồm bốn tổ máy APR1400.
Hai bên trao đổi khả năng chia sẻ kinh nghiệm về quản lý dự án, phát triển nguồn nhân lực, tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật cho các dự án điện hạt nhân tại Việt Nam.
Cùng với đó, trong cuộc gặp với Công ty công nghệ hạt nhân INVAP của Argentina, Viện NLNTVN trao đổi về nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cho các dự án hạt nhân trong nước.
INVAP cho biết sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ đào tạo và tiếp nhận cán bộ của Viện thông qua các chương trình do Việt Nam hoặc IAEA tài trợ. Trước đó, năm 2025, hai cán bộ của Viện NLNTVN đã được INVAP tiếp nhận thực tập trong khuôn khổ một dự án hợp tác kỹ thuật quốc gia của IAEA.
Chuỗi hoạt động tại Vienna góp phần mở rộng quan hệ giữa Viện NLNTVN với các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp hạt nhân quốc tế, đồng thời tạo thêm cơ hội đào tạo nhân lực, tiếp nhận kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, ứng dụng công nghệ hạt nhân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
