 Nhận định chứng khoán 23/7: VN-Index tìm điểm cân bằng sau phiên bán tháo |
 Tuân thủ và Thực thi trên thị trường tài sản mã hóa |
 Chứng khoán 22/7: Lao dốc, VN-Index thủng mốc 1.700 điểm và mất 62 điểm |
Chứng khoán SSI vừa thông báo loại cổ phiếu PNJ của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận khỏi danh mục cho vay ký quỹ, hiệu lực từ ngày 22/7. Tỷ lệ cho vay margin đối với mã PNJ giảm từ 40% về 0%, đồng nghĩa nhà đầu tư chỉ có thể giao dịch bằng tiền mặt và không còn được sử dụng sức mua từ ký quỹ tại công ty chứng khoán có quy mô tài sản gần 100.000 tỷ đồng.
Động thái diễn ra khi thị giá PNJ tiếp tục lao dốc và lùi về vùng thấp nhất trong khoảng 5 năm. Việc một mã cổ phiếu bị đưa tỷ lệ cho vay về 0% được xem là yếu tố gây thêm áp lực lên thanh khoản và tâm lý nhà đầu tư, nhất là khi quyết định đến từ đơn vị dẫn đầu thị phần môi giới toàn thị trường.
 |
| Biểu đồ chứng khoán PNJ ngày 22/7 |
Quyết định của SSI là bước đi tiếp theo sau khi công ty hạ tỷ lệ cho vay đối với PNJ từ 50% xuống 40%, với lý do xuất hiện thông tin bất lợi liên quan đến doanh nghiệp. Chỉ trong thời gian ngắn, tỷ lệ hỗ trợ ký quỹ dành cho mã PNJ tại SSI đã lùi hẳn về mức 0%.
Không riêng SSI, nhiều công ty chứng khoán khác cũng có động thái tương tự. Chứng khoán KIS thông báo loại PNJ khỏi danh mục được cấp margin từ ngày 23/7. Trước đó, Chứng khoán FPT giảm tỷ lệ cho vay đối với PNJ từ 50% xuống 30%, áp dụng từ ngày 8/7.
Ở nhóm công ty có thị phần lớn, TCBS loại PNJ khỏi danh sách cấp ký quỹ từ ngày 9/7, sau khi Chứng khoán Phú Hưng thực hiện điều chỉnh tương tự vào ngày 6/7. Chuỗi động thái cho thấy các công ty chứng khoán đang chủ động quản trị rủi ro với một mã có biến động giá mạnh trong thời gian ngắn.
Với nhà đầu tư, việc một cổ phiếu bị đưa tỷ lệ cho vay về 0% hoặc rời khỏi danh sách cấp ký quỹ đồng nghĩa mã đó không còn được dùng để tạo sức mua margin mới tại công ty chứng khoán tương ứng. Cách xử lý đối với các khoản vay hoặc tài sản bảo đảm hiện hữu sẽ tùy thuộc vào quy định nội bộ của từng đơn vị.
Danh mục cho vay ký quỹ hiện được các công ty chứng khoán số hóa và công bố trên hệ thống giao dịch điện tử, cập nhật theo thời gian gần với thực tế. Nhờ nền tảng dữ liệu điện tử, nhà đầu tư có thể tra cứu tỷ lệ cho vay của từng mã ngay khi công ty chứng khoán điều chỉnh, qua đó nắm bắt sớm mức độ rủi ro mà đơn vị môi giới đánh giá.
Diễn biến của PNJ đặt trong bối cảnh dòng tiền ký quỹ toàn thị trường đang ở vùng cao. Dư nợ margin ghi nhận mức kỷ lục sau nhiều quý tăng liên tiếp, khiến biến động của những cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh dễ được khuếch đại khi các công ty chứng khoán siết tỷ lệ cho vay.
 |
| Cổ phiếu PNJ bị SSI loại khỏi danh mục cho vay ký quỹ margin |
Trên thị trường, cổ phiếu PNJ chịu áp lực bán mạnh nhiều phiên liên tiếp. Kết phiên 21/7, mã PNJ giảm sàn về 38.150 đồng một cổ phiếu, dư bán giá sàn hơn 9,7 triệu đơn vị. Sang phiên sáng 22/7, cổ phiếu tiếp tục giảm hết biên độ về 35.500 đồng, dù đã khớp lệnh khoảng 7,3 triệu đơn vị vẫn còn dư bán sàn hơn 16,5 triệu cổ phiếu. Khối ngoại bán ròng khoảng 3,3 triệu cổ phiếu PNJ.
Tính từ đầu tháng 7, sau khi xuất hiện biến cố liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương đang được cơ quan chức năng làm rõ, thị giá PNJ đã mất khoảng 43% giá trị. So với vùng đỉnh thiết lập cuối tháng 1/2026, mức giảm lên tới gần 60%. Vốn hóa thị trường theo đó lùi xuống dưới 18.200 tỷ đồng, giảm hơn 13.800 tỷ đồng so với đầu tháng 7.
Áp lực còn đến từ cơ cấu cổ đông. Trong chưa đầy hai tuần, PNJ ghi nhận hai quỹ ngoại lớn giảm sở hữu xuống dưới ngưỡng 5%. Sau VinaCapital, Dragon Capital cũng không còn là cổ đông lớn của doanh nghiệp, nối dài chuỗi thay đổi diễn ra song song với việc mã PNJ bị siết ký quỹ và một số tổ chức điều chỉnh định giá.
Trước diễn biến trên, sáng 21/7, PNJ tổ chức gặp gỡ báo chí và công bố loạt giải pháp quản trị thanh khoản nhằm giữ ổn định hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp khẳng định thực hiện đầy đủ 100% nghĩa vụ mua lại đối với các giao dịch của khách hàng.
Thay vì thanh toán ngay trong ngày như trước, PNJ cho biết sẽ chi trả sau khi hoàn tất kiểm định sản phẩm, xác nhận giá trị giao dịch và bố trí nguồn thanh khoản phù hợp. Trường hợp nhu cầu mua lại vượt khả năng xử lý trong ngày, doanh nghiệp thanh toán đầy đủ theo thứ tự hoàn tất hồ sơ và lộ trình đã công bố.
Việc bị loại khỏi danh mục cho vay ký quỹ tại công ty chứng khoán có thị phần môi giới lớn nhất thị trường được xem là yếu tố tiếp tục tác động đến thanh khoản và tâm lý giao dịch đối với cổ phiếu PNJ. Trong khi đó, doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực ổn định hoạt động và khôi phục niềm tin của thị trường sau chuỗi phiên giảm sâu.
Giới quan sát nhìn nhận diễn biến của PNJ phản ánh mức độ nhạy cảm của dòng tiền ký quỹ trước các thông tin doanh nghiệp. Khi tỷ lệ cho vay bị thu hẹp hoặc đưa về 0%, lực đỡ từ margin gần như không còn, khiến biến động giá dễ bị khuếch đại trong ngắn hạn và nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy chịu rủi ro cao hơn.
