 |
| Starlink cung cấp internet miễn phí tại Venezuela sau không kích của Mỹ và vụ bắt giữ Maduro |
Trong thông cáo phát đi hôm Chủ nhật, Starlink cho biết đã chủ động cộng thêm tín dụng dịch vụ vào cả các tài khoản đang hoạt động lẫn không hoạt động tại Venezuela, đồng thời theo dõi sát tình hình thực địa cũng như các yêu cầu pháp lý liên quan.
“Mặc dù hiện chưa có khung thời gian cụ thể cho việc cung cấp chính thức các sản phẩm được bán tại địa phương, nhưng mọi cập nhật mới, nếu có, sẽ được thông báo trực tiếp thông qua các kênh chính thức của Starlink”, thông cáo nêu rõ.
Starlink là công ty con của SpaceX, cung cấp dịch vụ internet băng thông rộng thông qua mạng lưới vệ tinh quỹ đạo thấp, yêu cầu người dùng phải mua thiết bị riêng để kết nối. Trên bản đồ phủ sóng toàn cầu của hãng, Venezuela hiện vẫn được liệt kê ở trạng thái “sắp ra mắt”, cho thấy dịch vụ chưa được triển khai chính thức, dù một số người dùng được cho là đã tiếp cận được kết nối.
 Giá dầu thô giảm nhẹ giữa bất ổn chính trị tại Venezuela vụ bắt giữ Tổng thống Maduro Giá dầu thô thế giới giảm nhẹ trong phiên giao dịch ngày Chủ nhật, trong bối cảnh tình hình chính trị tại Venezuela rơi vào ... |
Hiện vẫn chưa rõ Starlink sẽ duy trì dịch vụ tại Venezuela như thế nào sau ngày 3/2, cũng như mức giá và hình thức cung cấp trong tương lai.
Internet trong bối cảnh hậu không kích
Việc Starlink tạm thời tăng cường cung cấp internet miễn phí được cho là có vai trò quan trọng trong việc duy trì kết nối tại Venezuela, sau các cuộc không kích của Mỹ và chiến dịch trên bộ nhằm bắt giữ và dẫn độ ông Maduro với các cáo buộc liên quan đến khủng bố ma túy và gian lận bầu cử.
Theo tuyên bố của chính phủ Mỹ, các chiến dịch quân sự ngày 3/1 chủ yếu nhắm vào thủ đô Caracas, đồng thời lan sang các bang Miranda, Aragua và La Guaira. Sau các cuộc không kích, nhiều báo cáo cho biết một số khu vực tại Caracas đã mất điện và gián đoạn kết nối internet. Truyền thông địa phương cũng ghi nhận tình trạng mất điện tại bang Miranda trong những ngày cuối tuần.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ giám sát quá trình chuyển đổi quyền lực tại Venezuela, song chưa công bố chi tiết cụ thể, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế lo ngại về nguy cơ khoảng trống quyền lực.
Ông Trump cũng thông báo rằng Phó Tổng thống Delcy Rodríguez đã tuyên thệ nhậm chức sau khi ông Maduro bị bắt, đồng thời cảnh báo Mỹ sẵn sàng tiến hành “đòn đánh thứ hai” nếu ban lãnh đạo mới của Venezuela không “hành xử đúng mực”.
Trong khi đó, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc dự kiến nhóm họp vào ngày 6/1 để thảo luận về tính hợp pháp của hành động quân sự do Mỹ tiến hành. Một số quốc gia, bao gồm cả các đồng minh của Washington như Brazil và Tây Ban Nha, đã lên tiếng chỉ trích các chiến dịch này.
Starlink và ảnh hưởng ngày càng lớn trong các khu vực xung đột
Venezuela không phải là khu vực xung đột đầu tiên chứng kiến sự hiện diện của Starlink. Dịch vụ internet vệ tinh này từng được triển khai rộng rãi tại Ukraine từ năm 2022, nhằm thay thế hạ tầng viễn thông bị phá hủy sau cuộc xung đột với Nga, và nhanh chóng trở thành công cụ then chốt cho cả nhu cầu dân sự lẫn quân sự.
Tuy nhiên, vai trò của Starlink cũng làm dấy lên những tranh luận gay gắt về mức độ ảnh hưởng của một công ty tư nhân đối với hạ tầng thông tin trong thời chiến. Các lo ngại leo thang vào tháng 9/2023, khi một cuốn tiểu sử về Elon Musk tiết lộ ông từng từ chối yêu cầu kích hoạt vùng phủ sóng Starlink tại Crimea, động thái được cho là đã ngăn chặn một cuộc tấn công bằng tàu ngầm không người lái của Ukraine.
Tiết lộ này khiến Ủy ban Quân sự Thượng viện Mỹ mở cuộc điều tra liên quan đến các “vấn đề trách nhiệm quốc gia nghiêm trọng”. Đến tháng 6/2023, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ký hợp đồng với SpaceX, đưa hoạt động của Starlink tại Ukraine vào khuôn khổ giám sát chính thức, qua đó biến công ty này thành một nhà thầu quân sự.
Hiện Bộ Quốc phòng Mỹ chưa đưa ra bình luận về khả năng tham gia hoặc giám sát hoạt động của Starlink tại Venezuela.
Ngoài các khu vực xung đột, Starlink còn được sử dụng để vượt qua tình trạng kiểm duyệt và cắt internet do chính phủ áp đặt tại nhiều quốc gia. Tại Iran, hàng nghìn người dùng được cho là đã truy cập internet không kiểm duyệt thông qua Starlink, dù dịch vụ này chưa được cấp phép chính thức.
Venezuela cũng có tiền lệ dài về việc kiểm soát và ngắt kết nối internet, đặc biệt trong các giai đoạn bất ổn chính trị dưới thời Hugo Chávez và Nicolás Maduro.
“Starlink đang cho phép các chủ thể phi nhà nước cung cấp internet tại các chế độ độc tài”, ông Marko Papic, chiến lược gia địa chính trị toàn cầu của BCA Research, nhận định với CNBC. Theo ông, xu hướng này nhiều khả năng sẽ tiếp diễn trong tương lai.
Tính đến thời điểm hiện tại, Starlink chưa công bố số lượng người dùng tại Venezuela cũng như chi phí mà công ty phải bỏ ra để duy trì dịch vụ miễn phí tại quốc gia này.
