| Sam Altman cảnh báo bong bóng AI khi đầu tư tăng nóng Meta tạm dừng tuyển dụng nhân tài AI sau thời gian chi tiêu khổng lồ Chúng ta đang ở trong một siêu chu kỳ AI và nó có thể kéo dài 20 năm |
 |
| Một thuật ngữ thông dụng mới đang ám ảnh các doanh nghiệp khi họ vội vã áp dụng AI. Ảnh: Getty. |
Khả năng trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển với tốc độ chóng mặt, khiến các doanh nghiệp trên toàn cầu chạy đua triển khai công cụ AI mới. Tuy nhiên, việc áp dụng vội vàng mà thiếu chuẩn bị đang dẫn đến một hiện tượng mới được gọi là “nợ AI”.
Theo báo cáo Tình trạng AI tại nơi làm việc của Asana, khảo sát hơn 9.000 nhân viên trí thức tại Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Úc, Đức và Nhật Bản, 79% công ty dự kiến phải gánh nợ AI do các hệ thống tự động được triển khai kém.
“Nợ AI là chi phí của việc không triển khai đúng các hệ thống tự động mới ra đời,” Mark Hoffman, chuyên gia tại Phòng thí nghiệm đổi mới công việc của Asana, chia sẻ với CNBC. “Chi phí này có thể là tiền bạc, thời gian, hoặc các nguồn lực phải hoàn tác, gây kiệt sức cho nhân viên.”
Báo cáo chỉ ra rằng nợ AI có thể biểu hiện qua rủi ro bảo mật, dữ liệu kém, tác nhân AI hiệu quả thấp, lãng phí thời gian nhân viên và khoảng cách về kỹ năng quản lý. Hoffman cho biết nợ AI thậm chí có thể là một loạt mã do AI tạo ra không hoạt động hoặc nội dung AI tạo ra không ai sử dụng.
Nghiên cứu từ BetterUp Labs và Stanford Social Media Lab còn cho thấy 40% nhân viên văn phòng Mỹ nhận được “workslop” do AI tạo ra, nội dung trông đẹp nhưng thiếu giá trị thực tế, khiến họ làm thêm gần hai giờ mỗi ngày, thiệt hại năng suất khoảng 9 triệu USD/năm.
Chuyên gia AI Henry Ajder nhấn mạnh doanh nghiệp cần xây dựng cấu trúc triển khai AI cẩn thận, thử nghiệm và xác định phạm vi rủi ro thay vì chạy theo trào lưu. “Bạn phải bắt đầu bằng việc điều khiển, xác định phạm vi và dùng thử các hệ thống,” Ajder nói.
Báo cáo của Asana cũng cho thấy tình trạng kiệt sức do công việc kỹ thuật số tăng lên 84% năm 2025, trong khi khối lượng công việc không thể quản lý tăng 77%. Mona Mourshed, CEO toàn cầu của Generation, cho biết vấn đề chính là nhân viên không hiểu rõ cách sử dụng AI và lý do tại sao cần dùng nó.
“Nhiều công ty kỳ vọng AI làm việc tốt hơn, nhanh hơn, rẻ hơn, nhưng lại không đào tạo hay hướng dẫn nhân viên,” Mourshed nhận định. “AI không phải là viên đạn bạc thần kỳ; đạt được lợi ích từ nó là một hành trình dài và khó khăn.”
Theo các chuyên gia, chiến lược đúng là triển khai AI từ từ, thử nghiệm kỹ lưỡng và xây dựng cơ sở hạ tầng xung quanh công cụ, bao gồm đào tạo nhân viên và chuẩn bị các quy trình ứng phó sự cố.
