Tìm 'chỗ đứng' trong chuỗi cung ứng pin cho chuyển dịch năng lượng

Signify nhận giải thưởng hiệu suất năng lượng năm thứ 3 liên tiếp Signify Việt Nam vừa được vinh danh tại Giải thưởng hiệu quả năng lượng năm 2024 do Bộ Công Thương tổ chức.

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế năng lượng Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN Triển lãm quốc tế năng lượng Việt Nam – Trung Quốc – ASEAN (VCAE 2025) sẽ diễn ra từ ngày 24-26/4/2025 tại Trung tâm Hội ...

Khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Việt Nam Ngày 18/2/2025, tại Hà Nội, đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á (ETP) thuộc Văn phòng Dịch vụ Dự án Liên hợp quốc ...

Đây là nhận định được đưa ra tại Hội thảo “Nâng cao chuỗi cung ứng pin cho chuyển dịch năng lượng” tổ chức ngày 20/2/2025 tại Hà Nội, do Vụ Kinh tế công nghiệp, dịch vụ (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) phối hợp với Đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á (ETP) thuộc Văn phòng dịch vụ dự án Liên hợp quốc (UNOPS) tổ chức.

Theo Báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế công bố tháng 12/2024, nhu cầu về pin trên thế giới sẽ tiếp tục tăng nhanh dựa trên các chính sách hiện tại, dự kiến tăng gấp 4,5 lần vào năm 2030 và hơn 7 lần vào năm 2035.

Ông Lê Tuấn Anh - Vụ trưởng Vụ Kinh tế công nghiệp, dịch vụ (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) phát biểu tại Hội thảo.

Công suất pin toàn cầu năm 2023 đạt khoảng 850GWh, tăng hơn 40% so với năm 2022, trong đó xe điện vẫn là động lực chính thúc đẩy thị trường pin. Nguồn nhu cầu về pin cho xe điện chiếm khoảng 750GWh tương đương gần 90% tổng nhu cầu về pin trong năm 2023. Cũng trong năm này, Trung Quốc là thị trường pin lớn nhất, chiếm khoảng 55% nhu cầu toàn cầu.

Tại Việt Nam, theo Quy hoạch Điện VIII, định hướng phát triển mạnh các nguồn năng lượng tái tạo phục vụ sản xuất điện đạt tỷ lệ khoảng 30,9 - 39,2% vào năm 2030, đến năm 2050 tỷ lệ năng lượng tái tạo lên đến 67,5 - 71,5%. Các chính sách phát triển pin lưu trữ năng lượng cũng đã được ban hành, như Luật Điện lực khuyến khích đầu tư dự án điện gió, điện mặt trời kết hợp lưu trữ năng lượng; hỗ trợ tài chính cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và lưu trữ năng lượng...

Tuy nhiên, theo ông Lê Tuấn Anh - Vụ trưởng Vụ Kinh tế công nghiệp, dịch vụ (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), chuỗi cung ứng pin của Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn khởi đầu; muốn phát huy tiềm năng này, cần phát triển công nghệ sản xuất thông qua đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), thành lập các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ pin…

“Chúng ta đang chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ của ngành năng lượng toàn cầu, vớipin lithium-ion đóng vai trò trung tâm trong sự phát triển của xe điện (EV) và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS)”, ông Lê Tuấn Anh cho biết.

Theo TS. Nguyễn Ngọc Thủy (Điều phối viên quốc gia ETP/UNOPS), Việt Nam hiện xếp vị trí thứ 20 trong chuỗi cung ứng pin lithium-ion toàn cầu năm 2024. Các yếu tố quan trọng đối với việc nâng cao chuỗi cung ứng pin gồm: nguồn cung cấp nguyên liệu thô bền vững; đổi mới công nghệ và hiệu quả; hỗ trợ chính sách và quy định; khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng và yếu tố địa chính trị.

Toàn cảnh Hội thảo.

Phân tích các tác nhân và đối tác phát triển chủ chốt toàn cầu và Việt Nam trong chuỗi cung ứng pin, theo TS Nguyễn Ngọc Thủy cần chú ý đánh giá sự sẵn sàng của chuỗi cung ứng pin tại Việt Nam; đánh giá tác động môi trường và xã hội của chuỗi cung ứng pin; xác định các yếu tố quan trọng và khoảng trống kiến thức để thực hiện thành công chuỗi cung ứng pin; đề xuất các khuyến nghị chính sách để tăng cường chuỗi cung ứng pin tại Việt Nam.

Còn theo PGS.TS Đinh Công Hoàng (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), để hiện thực hóa tiềm năng này, cần triển khai các chiến lược phát triển bền vững, bao gồm đa dạng hóa các nguồn cung nguyên liệu thông qua hợp tác quốc tế vừa bảo đảm ổn định nguồn cung vừa giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ khai thác và chế biến tiên tiến; đồng thời phát triển nguồn cung nội địa thông qua đầu tư vào việc thăm dò và khai thác các mỏ khoáng sản trong nước.

Song song với đó, việc phát triển công nghệ sản xuất thông qua đầu tư vào R&D, thành lập các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ pin, hợp tác với các viện nghiên cứu và trường đại học để phát triển các giải pháp pin tiên tiến, hiệu suất cao và thân thiện với môi trường; hợp tác với các công ty quốc tế để tiếp nhận và nội địa hóa công nghệ sản xuất pin hiện đại, từ đó nâng cao chất lượng và giảm chi phí sản xuất.