 NEAC cảnh báo 5 nhà cung cấp dịch vụ chữ ký số chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính |
 Chữ ký số - Chìa khóa xây dựng chính quyền điện tử |
 Công chứng điện tử hoạt động như thế nào? |
 |
| Quang cảnh Hội thảo |
Công chứng điện tử trở thành xu thế tất yếu trong thời đại số hóa. Việc ứng dụng chữ ký số vào lĩnh vực này đem lại tính pháp lý, minh bạch và bảo mật cao cho mọi giao dịch dân sự, thương mại, bất động sản.
Nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong hoạt động công chứng, sáng 19/9/2025 tại Hà Nội, Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam tổ chức hội thảo "Vai trò của Chữ ký số và Dịch vụ tin cậy với Công chứng điện tử".
Hội thảo là diễn đàn để các cơ quan quản lý, Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam, đội ngũ công chứng viên trên cả nước và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tin cậy cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm nhằm góp phần thúc đẩy ứng dụng chữ ký số và dịch vụ tin cậy trong hoạt động công chứng, tạo nền tảng để công chứng điện tử được triển khai đồng bộ sau khi Luật Công chứng (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
 |
| Bà Tô Thị Thu Hương, Giám đốc NEAC phát biểu khai mạc Hội thảo |
Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Tô Thị Thu Hương, Giám đốc NEAC nhận định: “Trong kỷ nguyên mà dữ liệu trở thành tài nguyên mới và giao dịch số trở nên phổ biến, việc đảm bảo niềm tin số là điều kiện tiên quyết. Tại Việt Nam, chúng tôi xác định chữ ký số và các dịch vụ tin cậy không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà là nền tảng để đảm bảo niềm tin trong các giao dịch điện tử, định hình kinh tế số, chính phủ số và xã hội số”.
Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh pháp luật về công chứng đã tạo hành lang pháp lý cho công chứng điện tử, và Nghị định 23/2025/NĐ-CP của Chính phủ vừa ban hành về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy đã thiết lập khung pháp lý đầy đủ cho các dịch vụ tin cậy (chữ ký số, chứng thực thông điệp dữ liệu, cấp dấu thời gian, dịch vụ gửi – nhận dữ liệu bảo đảm, v.v.). Những quy định mới này là cầu nối quan trọng tạo nền tảng pháp lý để công chứng điện tử vận hành hiệu quả, đảm bảo mọi văn bản công chứng điện tử có giá trị pháp lý ngang với văn bản giấy.
 |
| Bà Nguyễn Thị Thơ, Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam |
Tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Thơ, Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam cho rằng sự phối hợp giữa NEAC và Hiệp hội là bước đi cần thiết để bảo đảm công chứng điện tử đi vào cuộc sống: “Hiệp hội sẽ đồng hành cùng NEAC trong việc tuyên truyền, đào tạo và hướng dẫn công chứng viên tiếp cận công nghệ mới, qua đó bảo đảm chất lượng dịch vụ và quyền lợi hợp pháp của người dân.”
Tại Hội thảo, đại diện NEAC đã trình bày, phân tích các khái niệm về chữ ký số và dịch vụ tin cậy, làm rõ giá trị pháp lý cũng như vai trò của các dịch vụ này trong hoạt động công chứng điện tử, qua đó hỗ trợ công chứng viên tiếp cận và áp dụng đúng quy định pháp luật.
Theo Luật Giao dịch điện tử năm 2023, chữ ký số là chữ ký điện tử, sử dụng thuật toán khóa không đối xứng để xác nhận chủ thể ký và khẳng định sự chấp thuận của chủ thể ký đối với nội dung đã ký. Chữ ký số bảo đảm tính xác thực, tính toàn vẹn và tính chống chối bỏ do đó Luật Giao dịch điện tử khẳng định chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay trong giao dịch truyền thống và Luật Công chứng năm 2024 quy định văn bản công chứng điện tử có hiệu lực kể từ thời điểm được ký bằng chữ ký số của công chứng viên và chữ ký số của tổ chức hành nghề công chứng.
Khi các giao dịch điện tử trở nên phổ biến kéo theo những loại hình dịch vụ có liên quan, một trong số đó là dịch vụ tin cậy. Luật GDĐT quy định 3 loại hình dịch vụ tin cậy gồm:
Nghị định số 23/2025/NĐ-CP đã quy định chi tiết, cụ thể về dịch vụ tin cậy gồm các điều kiện phải tuân thủ về con người, về kỹ thuật, về tài chính … nếu doanh nghiệp muốn kinh doanh loại hình dịch vụ này.
Đối với lĩnh vực công chứng điện tử, dịch vụ tin cậy là một công cụ hữu hiệu, giúp công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng đơn giản hóa quy trình nghiệp vụ, từng bước chuyển đổi các giao dịch công chứng truyền thống từ môi trường thực sang môi trường số, nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng điện tử.
 |
| Bà Lê Thị Mỹ Hạnh, đại diện Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) trình bày tham luận với chủ đề: ‘Tổng quan quy định mới liên quan đến sử dụng chữ ký số và dấu thời gian trong lĩnh vực công chứng điện tử’ |
Hội thảo cũng chỉ rõ những lợi ích công chứng điện tử mang lại cho người dân và xã hội.
Trước hết là tiết kiệm thời gian và chi phí. Người dân có thể thực hiện công chứng một số loại văn bản trực tuyến ngay tại nhà, thay vì phải đi lại nhiều lần đến phòng công chứng. Hồ sơ điện tử được xử lý nhanh chóng, văn bản công chứng có thể được cấp gần như ngay lập tức sau khi công chứng viên ký số.
Thứ hai, công chứng điện tử tăng tính an toàn và minh bạch. Mỗi văn bản công chứng điện tử đều kèm chữ ký số và dấu thời gian, có thể kiểm tra trực tuyến để xác định tính xác thực. Hồ sơ được lưu trữ dưới dạng điện tử, tránh nguy cơ mất mát, hư hỏng hoặc làm giả.
Thứ ba, công chứng điện tử liên thông với nhiều dịch vụ công và giao dịch điện tử khác. Văn bản công chứng điện tử có thể sử dụng trực tiếp trong thủ tục đăng ký kinh doanh, giao dịch bất động sản, ngân hàng… mà không cần phải nộp thêm bản giấy, giúp giảm trùng lặp và tạo thuận lợi tối đa cho người dân.
Theo ước tính, với khoảng 8 triệu hồ sơ công chứng mỗi năm, việc áp dụng công chứng điện tử có thể tiết kiệm cho xã hội hàng trăm tỷ đồng chi phí lưu trữ và xử lý giấy tờ.
Với chức năng là tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực điện tử quốc gia (RootCA), NEAC cam kết đồng hành với các cơ quan đơn vị liên quan trong việc triển khai công chứng điện tử. NEAC sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan của Bộ Tư pháp và Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam trong công tác phổ biến, đào tạo, nâng cao năng lực sử dụng chữ ký số cho công chứng viên, tạo nền tảng kỹ thuật – pháp lý sẵn sàng cho triển khai công chứng điện tử. Song song đó, Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia có nhiệm vụ tuyên truyền, hướng dẫn người dân về lợi ích của chữ ký số và dịch vụ tin cậy, khuyến khích sử dụng chữ ký số cá nhân để thúc đẩy nền kinh tế số, xã hội số, hướng tới mục tiêu 50% người dân trưởng thành có chữ ký số vào cuối năm 2025.
 |
Bên cạnh nội dung chính sách, các đại biểu tham dự Hội thảo còn được trực tiếp tham gia thảo luận và lắng nghe đại diện các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số (CA) công công trình bày tham luận, giới thiệu giải pháp kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm triển khai và hướng dẫn công chứng viên cách đăng ký, sử dụng chữ ký số, dịch vụ tin cậy trong lĩnh vực công chứng điện tử, giúp đội ngũ công chứng viên tiếp cận công nghệ áp dụng trong công việc hàng ngày.
Tại Hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng việc triển khai công chứng điện tử để đơn giản hóa thủ tục đã có khung pháp lý cơ bản để triển khai. Trước mắt, chữ ký số và dịch vụ tin cậy đã được khẳng định giá trị pháp lý và cơ bản đáp ứng được nhu cầu của người dân, doanh nghiệp giúp người dân tiết kiệm thời gian, giảm giấy tờ. Trong giai đoạn tiếp theo cần đẩy nhanh việc triển khai công chứng điện tử, khung pháp lý đến đâu thì triển khai đến đó để phù hợp với chủ trương chuyển đổi số của Đảng và Nhà nước, đáp ứng nhu cầu của xã hội, không chờ đợi đến khi hoàn thiện đầy đủ các quy phạm thì mới bắt đầu.
| Công chứng điện tử muốn đi vào thực tiễn thì điều kiện tiên quyết chính là hành lang pháp lý rõ ràng, chặt chẽ. Trước đó, Luật giao dịch điện tử 2023 được ban hành đã khẳng định giá trị pháp lý của giao dịch điện tử trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Đồng thời Nghị định 23/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã thiết lập đầy đủ khung pháp lý cho các dịch vụ tin cậy. Từ những khung pháp lý đó, Luật Công chứng 2024 đã chính thức ghi nhận công chứng điện tử, mở ra một chương mới trong hoạt động công chứng tại Việt Nam. |
