Chính phủ vừa ban hành Nghị định 180/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 với những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp toàn diện chưa từng có trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Bên cạnh việc thể hiện quyết tâm của nhà nước trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo, văn bản này còn mở ra cơ hội vàng cho các doanh nghiệp muốn đầu tư vào nghiên cứu phát triển công nghệ cao.
 |
| Nhà máy AI của FPT chính thức cung cấp dịch vụ, được trang bị hàng ngàn GPU Superchip. Ảnh: FPT |
Điểm nổi bật nhất trong Nghị định mới chính là cam kết hỗ trợ vốn lên đến 70% tổng mức đầu tư cho các dự án đối tác công tư trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Con số này cao hơn nhiều so với mức hỗ trợ thông thường 30-50% trong các dự án PPP truyền thống ở các lĩnh vực khác.
Để hiểu rõ hơn về mức độ hấp dẫn của chính sách này, chúng ta hãy xem xét một ví dụ cụ thể. Giả sử một doanh nghiệp muốn đầu tư 100 tỷ đồng xây dựng trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo. Theo quy định mới, nhà nước sẽ hỗ trợ 70 tỷ đồng, doanh nghiệp chỉ cần đóng góp 30 tỷ đồng. Điều này giúp giảm nhiều gánh nặng tài chính ban đầu, tạo điều kiện cho cả những doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng có thể tham gia vào lĩnh vực công nghệ cao.
Nguồn vốn hỗ trợ này được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Doanh nghiệp có thể dùng để xây dựng cơ sở hạ tầng nghiên cứu, mua sắm thiết bị hiện đại, chi trả chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, thậm chí cả việc xây dựng các công trình tạm phục vụ quá trình triển khai dự án.
Bên cạnh hỗ trợ vốn trực tiếp, Nghị định 180/2025/NĐ-CP còn mang đến một chính sách ưu đãi thuế vô cùng hấp dẫn. Thay vì chỉ được tính chi phí nghiên cứu phát triển vào chi phí được trừ như trước đây, doanh nghiệp giờ đây được tính 200% chi phí thực tế khi xác định thu nhập chịu thuế.
Cơ chế này hoạt động như thế nào? Khi một doanh nghiệp chi 10 tỷ đồng cho hoạt động nghiên cứu phát triển, họ được trừ 20 tỷ đồng vào thu nhập chịu thuế. Với thuế suất thu nhập doanh nghiệp 20%, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được 4 tỷ đồng tiền thuế thay vì chỉ 2 tỷ đồng như trước. Thực chất, nhà nước đã "hoàn lại" 40% chi phí nghiên cứu cho doanh nghiệp thông qua cơ chế ưu đãi thuế này.
Chính sách này tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực. Doanh nghiệp càng đầu tư nhiều vào nghiên cứu phát triển, họ càng được hưởng nhiều ưu đãi thuế. Điều này khuyến khích các công ty tăng cường hoạt động đổi mới sáng tạo thay vì chỉ tập trung vào sản xuất kinh doanh thông thường.
Một trong những trở ngại lớn nhất khiến doanh nghiệp ngần ngại đầu tư vào công nghệ mới chính là lo ngại về doanh thu thấp hơn kỳ vọng. Nghị định 180/2025 đã giải quyết triệt để vấn đề này bằng cơ chế chia sẻ rủi ro chưa từng có.
Trong ba năm đầu sau khi dự án bắt đầu vận hành kinh doanh, nếu doanh thu thực tế thấp hơn dự kiến trong kế hoạch, nhà nước sẽ bù đắp 100% phần chênh lệch. Đây là một cam kết mạnh mẽ cho thấy quyết tâm của chính phủ trong việc hỗ trợ doanh nghiệp.
Để minh họa rõ hơn, chúng ta hãy xem xét trường hợp một dự án phát triển nền tảng giáo dục trực tuyến. Trong kế hoạch kinh doanh, dự án dự kiến đạt doanh thu 50 tỷ đồng trong năm đầu. Tuy nhiên, do thị trường chưa sẵn sàng hoặc cạnh tranh gay gắt, doanh thu thực tế chỉ đạt 35 tỷ đồng. Theo quy định mới, nhà nước sẽ chi trả 15 tỷ đồng còn thiếu cho doanh nghiệp, đảm bảo họ vẫn đạt được mức doanh thu như kế hoạch.
Thậm chí, nếu sau ba năm áp dụng cơ chế này mà doanh thu thực tế vẫn chỉ đạt dưới 50% so với dự kiến, nhà nước có thể chấm dứt hợp đồng và chi trả toàn bộ chi phí đầu tư cho doanh nghiệp. Điều này có nghĩa doanh nghiệp hầu như không phải chịu rủi ro tài chính khi tham gia vào các dự án công nghệ mới.
Nghị định 180/2025/NĐ-CP còn dành những ưu đãi đặc biệt cho các đơn vị sự nghiệp công lập tham gia hợp tác với doanh nghiệp. Họ được miễn nghĩa vụ nộp 2% doanh thu cho ngân sách nhà nước như quy định thông thường khi sử dụng tài sản công để liên doanh liên kết nghiên cứu phát triển công nghệ.
Đối với những đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, họ được giữ lại toàn bộ nguồn thu từ hoạt động hợp tác sau khi thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Số tiền này được ưu tiên sử dụng để tái đầu tư phát triển hạ tầng nghiên cứu và phát triển các sản phẩm dịch vụ mới.
Nghị định 180/2025/NĐ-CP được thiết kế để hỗ trợ toàn diện, từ giai đoạn đầu tư ban đầu đến khi sản phẩm ra thị trường. Điều này tạo ra một môi trường thuận lợi chưa từng có cho việc phát triển công nghệ tại Việt Nam.
Với mức độ hỗ trợ mạnh từ Chính phủ, Việt Nam kỳ vọng sẽ thu hút được đầu tư từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp trong nước mạnh dạn đầu tư vào nghiên cứu phát triển. Kết quả là sự hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, góp phần biến Việt Nam thành một trung tâm công nghệ quan trọng trong khu vực.
 Viettel phát triển trung tâm dữ liệu 'khủng', tích hợp hạ tầng riêng cho AI Tại sự kiện DCCI Summit 2025, ông Lê Bá Tân, Giám đốc Viettel IDC cho biết dự án trung tâm dữ liệu lớn nhất Việt ... |
 FPT ra mắt AI Factory tại Nhật Bản Hôm nay, 13/11/2024 tại Nhật Bản, Tập đoàn công nghệ toàn cầu FPT, đối tác hàng đầu của NVIDIA, đã chính thức ra mắt Nhà ... |
 Hai nhà máy AI của FPT lọt TOP 500 siêu máy tính thế giới Theo đó, hai nhà máy AI của FPT đặt tại Nhật Bản và Việt Nam lần lượt giữ vị trí thứ 36 và 38 trong ... |
