Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển sinh và đào tạo đại học vào chiều 17/9. Một trong những nội dung đáng chú ý là dự kiến thay đổi cách tính điểm cộng trong xét tuyển đại học từ năm 2027.
Theo dự thảo, thí sinh chỉ còn được hưởng điểm ưu tiên theo khu vực và đối tượng chính sách. Các trường đại học không được tự quy định thêm điểm cộng cho thành tích, chứng chỉ hoặc các tiêu chí bổ sung.
Thay đổi dự kiến được đưa ra trong bối cảnh mỗi cơ sở đào tạo hiện có thể xây dựng những chính sách điểm cộng khác nhau, tạo ra sự khác biệt trong cách tính điểm xét tuyển giữa các trường.
Trong mùa tuyển sinh hiện nay, ngoài điểm ưu tiên khu vực và đối tượng, thí sinh có thể nhận thêm các loại điểm cộng do từng trường quy định. Với giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng, mức điểm thưởng có thể lên tới 3 điểm. Một số nhóm thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt được xét thưởng tối đa 1,5 điểm. Thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế có thể được cộng điểm khuyến khích tối đa 1,5 điểm, tùy theo quy định của từng trường. Tổng mức điểm cộng tối đa với một thí sinh trong năm nay là 3 điểm trên thang điểm 30.
Điều này khiến điểm xét tuyển của một số thí sinh có thể vượt đáng kể điểm thi thực tế. Trong khi cả nước chỉ có 5 thủ khoa đạt 30/30 điểm tổ hợp ba môn thi tốt nghiệp THPT, các trường vẫn ghi nhận hàng trăm thí sinh có điểm xét tuyển đạt mức tuyệt đối, thậm chí cao hơn nhờ các khoản điểm cộng.
Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, thực tế tuyển sinh cho thấy điểm cộng có thể tạo ra sự bất bình đẳng về cơ hội. Cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc các hoạt động được cộng điểm không giống nhau giữa thí sinh, phụ thuộc vào điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả. Trong khi đó, cùng một loại chứng chỉ, mức quy đổi, mức điểm cộng và tổ hợp xét tuyển có thể khác nhau giữa các trường.
Một vấn đề khác được Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra là nguy cơ một năng lực được ghi nhận hai lần. Chẳng hạn, năng lực ngoại ngữ vừa được sử dụng như một thành phần trong điểm xét tuyển, vừa được quy đổi thành điểm cộng. Cách tính này có thể làm thay đổi thứ tự của thí sinh trong quá trình xét tuyển. Tác động rõ hơn ở nhóm điểm cao, nơi chỉ một mức điểm cộng nhỏ cũng có thể quyết định kết quả trúng tuyển. Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, chưa có cơ sở cho thấy phần điểm bổ sung đó phản ánh chính xác hơn khả năng học tập của thí sinh.
 |
| Ảnh minh hoạ. |
Dự kiến bỏ điểm cộng không đồng nghĩa với việc chứng chỉ năng lực ngoại ngữ mất giá trị trong tuyển sinh đại học. Theo dự thảo, thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể sử dụng chứng chỉ để quy đổi thành môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc chứng minh yêu cầu đầu vào đối với các chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.
Điểm khác biệt nằm ở cách thức sử dụng. Chứng chỉ được đặt vào vai trò minh chứng cho một năng lực cụ thể có liên quan trực tiếp đến yêu cầu của ngành hoặc chương trình đào tạo, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. “Cách xử lý phù hợp hơn là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ”, GS Nguyễn Tiến Thảo nhận định. Nếu được thông qua, quy định dự kiến áp dụng từ năm 2027 sẽ làm thay đổi cách các trường xây dựng tiêu chí xét tuyển. Những thành tích, chứng chỉ hoặc năng khiếu do trường tự quy định sẽ không còn được sử dụng để cộng thêm điểm, trong khi các năng lực có liên quan trực tiếp đến yêu cầu đào tạo vẫn có thể được sử dụng làm căn cứ đánh giá.
Ở góc độ rộng hơn, thay đổi đặt ra yêu cầu các phương thức tuyển sinh phải phân biệt rõ giữa điểm số để xếp thứ tự xét tuyển và minh chứng để xác nhận năng lực phù hợp với ngành học. Khi một năng lực được đánh giá đúng vị trí, kết quả xét tuyển có thêm cơ sở để phản ánh thực chất hơn khả năng đáp ứng yêu cầu đào tạo của thí sinh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo thông tư. Thời hạn góp ý đến ngày 23/9.
