| Tổng thống Panama: Kênh đào Panama là của người dân Panama Mỹ cảnh báo Trung Quốc tại đối thoại Shangri-La Eo biển Hormuz và nguy cơ phản ứng dây chuyền trên thị trường năng lượng toàn cầu |
 |
| Panama đã hủy bỏ các hợp đồng cảng quan trọng do một công ty con của CK Hutchison nắm giữ sau phán quyết của tòa án hồi tháng trước. Ảnh: Getty. |
Theo công báo ban hành hôm thứ Hai 23/2, chính phủ Panama chấm dứt các nhượng quyền khai thác cảng Balboa và Cristobal do Công ty Cảng Panama (PPC), công ty con của CK Hutchison, nắm giữ suốt hơn 20 năm. Quyết định này chính thức hóa phán quyết của Tòa án Tối cao Panama hồi tháng trước, trong đó tuyên bố các hợp đồng trên là vi hiến.
Cùng ngày, chính phủ Panama tiếp quản toàn bộ cơ sở vật chất tại hai cảng, bao gồm cần cẩu, phương tiện, hệ thống máy tính và phần mềm, theo sắc lệnh nhằm đảm bảo hoạt động không bị gián đoạn trong thời gian chờ cấp phép khai thác mới, dự kiến kéo dài tối đa 18 tháng.
Theo thỏa thuận tạm thời, APM Terminals - đơn vị vận hành cảng của AP Moller-Maersk - sẽ quản lý cảng Balboa ở phía Thái Bình Dương của kênh đào. Trong khi đó, Terminal Investment, công ty con chuyên khai thác cảng của Mediterranean Shipping Company, sẽ điều hành cảng Cristobal ở phía Đại Tây Dương.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu CK Hutchison giảm 0,9% khi mở cửa phiên giao dịch ngày thứ Ba, dù vẫn tăng hơn 20% tính từ đầu năm. Trong tuyên bố gửi CNBC, tập đoàn Hồng Kông cho biết PPC đã ngừng toàn bộ hoạt động tại các nhà ga ở hai đầu kênh đào từ thứ Hai, đồng thời gọi sắc lệnh hành pháp của Panama là “bất hợp pháp”.
CK Hutchison khẳng định đang tiếp tục tham vấn các cố vấn pháp lý liên quan đến phán quyết của tòa án và việc chính phủ Panama tiếp quản cảng. Tập đoàn này cũng đã khởi xướng các thủ tục trọng tài quốc tế chống lại Panama. Trước đó, ngày 12/2, CK Hutchison cảnh báo rằng “bất kỳ bước đi nào” của Maersk hoặc các công ty con trong việc vận hành cảng mà không có sự đồng ý của họ có thể “dẫn đến các biện pháp pháp lý”.
Vụ việc nhanh chóng trở thành điểm nóng địa chính trị, đặt Panama vào thế khó giữa Washington và Bắc Kinh. Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Trung Quốc “điều hành kênh đào Panama” vào năm ngoái, CK Hutchison đã đàm phán bán các tài sản cảng ngoài Trung Quốc với giá khoảng 23 tỷ USD cho một liên danh do BlackRock dẫn đầu. Tuy nhiên, Bắc Kinh nhanh chóng can thiệp, mô tả thương vụ này là “nhượng bộ” trước áp lực của Mỹ và khiến giao dịch bị đình trệ.
Trung Quốc cũng phát đi cảnh báo rằng Panama sẽ “phải trả giá đắt về chính trị và kinh tế” nếu không thay đổi lập trường. Theo Bloomberg, Bắc Kinh được cho là đã chỉ đạo các doanh nghiệp nhà nước ngừng đàm phán các dự án mới tại Panama và kêu gọi các hãng vận tải biển cân nhắc chuyển hướng hàng hóa sang các cảng khác.
Giới quan sát nhận định phán quyết của tòa án Panama là một thắng lợi lớn đối với Mỹ, trong bối cảnh Nhà Trắng coi việc hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc đối với kênh đào Panama – huyết mạch của thương mại hàng hải toàn cầu – là ưu tiên chiến lược.
