Trump yêu cầu EU áp thuế đối với Trung Quốc và Ấn Độ để trừng phạt?

EU có thể sẽ rất thận trọng với đề nghị của Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Động thái này được xem là nỗ lực nhằm siết chặt vòng vây kinh tế quanh Moscow, song lại gây nhiều hoài nghi về tính khả thi và tác động đối với quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Theo Financial Times, được CNBC xác nhận, Trump đã đưa ra yêu cầu này trong cuộc họp với các quan chức cấp cao Mỹ và EU tại Washington. Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận chính thức, song Trump khẳng định Mỹ sẵn sàng “phản ánh” bất kỳ mức thuế nào mà châu Âu áp đặt.

Phía EU giữ thái độ thận trọng. Phát ngôn viên Ủy ban châu Âu cho biết khối vẫn “hợp tác với tất cả các đối tác toàn cầu có liên quan, bao gồm Ấn Độ và Trung Quốc” trong khuôn khổ thực thi lệnh trừng phạt với Nga, đồng thời khẳng định Hoa Kỳ là đối tác cực kỳ quan trọng trong nỗ lực này.

Các chuyên gia nhận định, yêu cầu của Trump đặt EU vào tình thế khó xử. Một mặt, châu Âu muốn duy trì áp lực lên Nga; mặt khác, việc áp thuế cao vào Trung Quốc và Ấn Độ có nguy cơ thổi bùng căng thẳng thương mại với hai nền kinh tế lớn châu Á, những đối tác quan trọng của EU. Ian Bremmer, Chủ tịch Eurasia Group, cho rằng đây có thể chỉ là “đòn chính trị” nhằm chuyển trách nhiệm sang châu Âu, trong khi Trump muốn tập trung ưu tiên vào thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh và New Delhi.

Hoa Kỳ đã áp đặt mức thuế 50% đối với Ấn Độ, bao gồm cả mức thuế trừng phạt 25% đối với các giao dịch mua dầu của Nga. Ảnh: Reuters.

Thực tế, EU vẫn duy trì quan hệ thương mại đáng kể với Nga, dù kim ngạch đã giảm mạnh kể từ sau năm 2022. Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 67,5 tỷ euro, trong đó phần lớn nhập khẩu là năng lượng. Việc yêu cầu EU áp thuế 100% với Ấn Độ và Trung Quốc, theo các nhà phân tích, là “không thực tế” và đi ngược với cách tiếp cận ngoại giao của Brussels.

Bill Blain, chiến lược gia tại Wind Shift Capital, nhận xét: “Không ai ở châu Âu tin rằng thuế quan là công cụ chính sách hiệu quả. Câu trả lời của châu Âu nên là ‘không’”.

Theo dữ liệu của Ủy ban Châu Âu , thương mại song phương giữa EU và Nga đạt 67,5 tỷ euro (78,1 tỷ USD) vào năm 2024, trong đó kim ngạch nhập khẩu của EU đạt 35,9 tỷ euro, chủ yếu là nhiên liệu và các sản phẩm khai khoáng. Kim ngạch xuất khẩu của EU sang Nga đạt 31,5 tỷ euro vào năm 2024. Ảnh: Reuters.

Trong khi đó, Washington lại thúc đẩy EU mua thêm LNG và năng lượng hạt nhân từ Mỹ. Trump cho biết EU đã cam kết trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại sẽ nhập khẩu năng lượng Mỹ trị giá 750 tỷ USD trong ba năm tới. Giới quan sát nhận định, đằng sau áp lực thuế quan này, mục tiêu lớn hơn của Nhà Trắng là gia tăng thị phần năng lượng Mỹ tại châu Âu.