Altman và Musk: Từ đồng sáng lập OpenAI đến cuộc đối đầu trong thị trường AI

Chỉ trong thập kỷ đầu tiên tồn tại, OpenAI đã từ một phòng thí nghiệm phi lợi nhuận nhỏ bé trở thành một tập đoàn khổng lồ về trí tuệ nhân tạo trị giá 500 tỷ đô la. Ảnh: Getty.

OpenAI được kỳ vọng sẽ không bị chi phối bởi lợi nhuận, không chịu áp lực thương mại và giữ vững sứ mệnh “AI an toàn cho tất cả”.

Nhưng mười năm sau, thế giới chứng kiến một trong những cú chuyển hướng ngoạn mục nhất của Thung lũng Silicon: OpenAI trở thành doanh nghiệp AI thương mại tăng trưởng nhanh bậc nhất thế giới, đạt định giá 500 tỷ USD trên thị trường tư nhân. ChatGPT hiện thu hút hơn 800 triệu người dùng mỗi tuần, đưa OpenAI vào trung tâm cuộc đua công nghệ khốc liệt nhất thế kỷ 21.

Musk – Altman: Từ đồng sáng lập đến đối thủ

Elon Musk rời OpenAI từ năm 2018, song mâu thuẫn chỉ thực sự bùng nổ khi ông thành lập xAI – đối thủ trực diện của OpenAI. Theo nguồn tin của CNBC, xAI dự kiến hoàn tất vòng gọi vốn 15 tỷ USD trong tháng này với mức định giá 230 tỷ USD, biến Musk thành đối thủ lớn nhất của chính tổ chức mà ông từng góp công tạo dựng.

Musk kiện OpenAI và Sam Altman đầu năm 2024, cáo buộc họ “phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận”. Ông nhiều lần chỉ trích việc OpenAI gắn bó quá sâu với Microsoft – nhà đầu tư hàng đầu của hãng. Musk thậm chí đã tìm cách mua lại OpenAI với giá 97,4 tỷ USD, nhưng bất thành.

Tháng 10 vừa qua, OpenAI hoàn tất tái cơ cấu: tổ chức phi lợi nhuận mẹ nắm quyền kiểm soát cấu trúc vì lợi nhuận mang tên OpenAI Group PBC – một bước đi nhằm trấn an dư luận và giảm bớt áp lực pháp lý.

Cuộc đua nghìn tỷ USD: OpenAI, xAI, Google, Anthropic

Dòng tiền khổng lồ đang đổ vào thị trường AI tạo sinh, đây là lĩnh vực đang chuyển dịch nhanh chóng từ chatbot văn bản sang video, mô phỏng 3D, và đặc biệt là AI tác nhân (AI agents) cho doanh nghiệp.

OpenAI tuyên bố cần đầu tư 1,4 nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới để xây dựng các trung tâm dữ liệu và hệ thống chip hiệu năng cao – một con số “nghe như khoa học viễn tưởng”, theo nhận xét của giới phân tích.

Trong khi đó, Anthropic, do hai cựu lãnh đạo OpenAI là Dario và Daniela Amodei sáng lập, đang trên đà đạt mức định giá 350 tỷ USD.

Google tiếp tục đẩy mạnh Gemini.

xAI tung ra Grok và chuẩn bị mở rộng quy mô cực lớn.

Tất cả đều đặt cược rằng nhu cầu AI sẽ tiếp tục tăng bùng nổ trong nhiều năm tới.

Altman tăng tốc: ChatGPT-5.2, “báo động đỏ” và cú chuyển hướng chiến lược

Tháng trước, khi Google tung Gemini 3, Altman kích hoạt chế độ “báo động đỏ” nội bộ: tạm dừng các dự án quảng cáo, trợ lý cá nhân Pulse, các tính năng chăm sóc sức khỏe và mua sắm… để tập trung toàn lực cải thiện ChatGPT.

Ngày 12.12, OpenAI giới thiệu ChatGPT-5.2 – mô hình được mô tả là “nhanh hơn, mạnh hơn, chính xác hơn cho công việc chuyên nghiệp”. Công ty cũng ký thỏa thuận 1 tỷ USD trong 3 năm với Disney, mở rộng hợp tác nội dung video xoay quanh Sora AI.

Altman khẳng định nhu cầu hiện tại đủ lớn để biện minh cho kế hoạch chi tiêu khổng lồ:

“Tăng trưởng nhanh ở quy mô này là bất thường, nhưng dữ liệu cho thấy thị trường AI đang mở rộng với tốc độ chưa từng có.”

Ông dự báo doanh thu OpenAI đạt 20 tỷ USD năm 2025 và hàng trăm tỷ USD vào 2030.

Tương lai: Netscape hay Google?

Các chuyên gia cảnh báo, cuộc đua AI đang trở thành một vòng xoáy đốt tiền chưa từng có. Các hãng chip như AMD, Broadcom, CoreWeave và các “ông lớn” trung tâm dữ liệu đang hưởng lợi từ làn sóng đầu tư dài hạn, nhưng thị trường vẫn tiềm ẩn rủi ro.

Gil Luria, chuyên gia tại DA Davidson, nhận định: “OpenAI có thể trở thành Google của kỷ nguyên AI. Hoặc giống Netscape, mặc dù tiên phong nhưng bị vượt mặt.”

Cuộc đối đầu Musk – Altman không chỉ là cạnh tranh cá nhân, mà là trận chiến định hình tương lai của ngành công nghệ trị giá nghìn tỷ USD. Và nó mới chỉ bắt đầu.