| Pokémon GO bất ngờ biến mất khỏi thị trường game Việt Nam Pokémon Champions xác nhận ngày phát hành trên nền tảng di động The Pokémon Company và Sony hỗ trợ nạn nhân động đất Kumamoto |
 |
| Lệnh cấm thẻ Pokémon khiến cổ phiếu Mercari đảo chiều. |
Cổ phiếu Mercari tăng hơn 4% trong phiên sáng 18/9, nối dài nhịp hồi phục sau khi sàn thương mại điện tử Nhật Bản hạn chế đăng bán một số sản phẩm Pokémon kỷ niệm 30 năm. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư đang cân lại tác động tài chính của biện pháp kiểm soát giao dịch với lợi ích dài hạn từ việc bảo vệ người dùng.
Mercari công bố lệnh cấm đăng bán tạm thời vào ngày 15/9 và áp dụng từ ngày 16/9. Biện pháp tập trung vào các sản phẩm Pokémon Card Game 30th Celebration còn nguyên niêm phong. Thẻ lẻ vẫn có thể được giao dịch. Công ty cho biết hạn chế sẽ được duy trì khi chưa thể bảo đảm môi trường mua bán an toàn và bảo mật.
 |
| Pokémon Champions xác nhận ngày phát hành trên nền tảng di động |
Ngay trong ngày biện pháp có hiệu lực, cổ phiếu Mercari giảm 6,4%. Mã này tăng lại 1,4% vào ngày 17/9 và tiếp tục tăng hơn 4% vào sáng 18/9. Mức tăng sáng 18/9 cũng vượt chỉ số Nikkei 225, vốn tăng khoảng 1% cùng thời điểm, theo dữ liệu thị trường được CNBC dẫn lại.
Phản ứng ban đầu của thị trường xuất phát từ lo ngại lệnh cấm làm giảm lượng hàng hóa giao dịch trên nền tảng. Tổng giá trị hàng hóa bán ra là chỉ số quan trọng với một sàn kết nối người mua và người bán như Mercari, bởi quy mô giao dịch ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu phí và sức hút của hệ sinh thái.
Tuy nhiên, Mercari cho rằng việc tung ra sản phẩm kỷ niệm có thể làm giao dịch tăng đột biến, kéo theo tranh chấp và hành vi quấy rối giữa người dùng. Trong thị trường hàng sưu tầm, nguồn cung giới hạn và nhu cầu đầu cơ có thể đẩy giá tăng nhanh chỉ trong vài giờ. Sàn giao dịch khi đó phải xử lý đồng thời nguy cơ hàng giả, mô tả sai, hủy đơn và xung đột về giá.
Citibank nhận định đợt giảm hơn 6% ngày 16/9 liên quan trực tiếp đến thông báo hạn chế niêm yết thẻ Pokémon. Tuy vậy, ngân hàng cho rằng mức giá sau bán tháo phản ánh kịch bản quá bi quan và tạo ra cơ hội đầu tư.
Citi cho biết tổng giá trị hàng hóa bán ra trên Mercari trong nửa cuối năm tài chính 2026 cao hơn kỳ vọng. Sự phục hồi ở nhiều nhóm hàng có thể giúp nền tảng duy trì tăng trưởng hai chữ số. Theo đánh giá này, việc tạm ngừng một nhóm sản phẩm gây tác động tiêu cực, nhưng quy mô chưa đủ lớn để Citi điều chỉnh dự báo đối với Mercari.
Nhận định của Citi giúp nhà đầu tư tách hai vấn đề. Lệnh cấm có thể làm mất một phần giao dịch ngắn hạn, nhưng cũng giảm chi phí xử lý tranh chấp và rủi ro uy tín. Với nền tảng thương mại điện tử giữa người dùng với người dùng, niềm tin là điều kiện để duy trì thanh khoản lâu dài, nhất là với sản phẩm có giá trị cao và khó tự xác định tính xác thực.
Quyết định của Mercari diễn ra khi thẻ Pokémon trở thành một thị trường sưu tầm toàn cầu. eBay cho biết từ khóa “Pokémon” được tìm kiếm hơn 6 triệu lần trên trang web tại Anh trong tháng 7/2026. Theo chỉ số do Collectors, công ty sở hữu tổ chức thẩm định Professional Sports Authenticator, tổng hợp, giá thẻ Pokémon đã tăng 1.350% kể từ năm 2020.
Tháng 2/2026, Logan Paul bán thẻ Pikachu Illustrator với giá 16,5 triệu USD tại Goldin Auctions. Guinness World Records xác nhận đây là mức giá đấu giá cao nhất đối với một thẻ sưu tầm. Paul đã mua thẻ này với giá 5,275 triệu USD vào năm 2021. Khoảng chênh lệch lớn cho thấy sức nóng của tài sản sưu tầm, đồng thời giải thích vì sao sản phẩm mới có thể hết hàng chỉ trong vài phút.
Mercari không phải mới bắt đầu xử lý rủi ro này. Năm 2023, công ty ký thỏa thuận với The Pokémon Company nhằm thúc đẩy giao dịch sản phẩm Pokémon an toàn hơn. Đến năm 2025, Mercari ban hành chính sách cho phép hạn chế đăng bán khi gian lận, tranh chấp hoặc biến động giá quá mức đe dọa an toàn thị trường.
Lệnh cấm lần này vì thế là phép thử với mô hình quản trị sàn số. Nếu kiểm soát quá chậm, Mercari có thể đối mặt với khiếu nại và mất niềm tin. Nếu hạn chế kéo dài hoặc áp dụng quá rộng, nền tảng có nguy cơ đẩy người bán sang đối thủ. Nhịp hồi của cổ phiếu cho thấy thị trường tạm thời nghiêng về quan điểm tác động tài chính có thể kiểm soát được.
Với các sàn thương mại điện tử, sự kiện cũng cho thấy công cụ kiểm soát giao dịch cần được kích hoạt theo dữ liệu thời gian thực. Nền tảng phải theo dõi tốc độ tăng giá, tỷ lệ hủy đơn, khiếu nại và dấu hiệu đầu cơ để can thiệp đúng nhóm hàng. Minh bạch về phạm vi cấm, thời hạn xem xét và cơ chế khiếu nại sẽ giúp bảo vệ người mua mà không làm gián đoạn toàn bộ thị trường.
