 |
| Hình tượng con gấu, biểu tượng của sự sụt giảm giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, được tạc bằng đồng và đặt trước tòa nhà Sở giao dịch chứng khoán Frankfurt vào ngày 6/8/2004. Ảnh: Getty. |
Theo dữ liệu từ LSEG, chỉ số MSCI All Country World Index - thước đo hơn 2.500 cổ phiếu tại các thị trường phát triển và mới nổi đã tăng hơn 2% từ đầu năm 2026 và lập đỉnh mới vào ngày 15/1, sau khi tăng tới 20,6% trong năm 2025.
Tuy nhiên, chuỗi tăng giá kéo dài mà không có những nhịp điều chỉnh sâu đang khiến một bộ phận nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.
Đồng hồ lịch sử đang điểm
Timothy Moe, chiến lược gia trưởng cổ phiếu châu Á – Thái Bình Dương của Goldman Sachs, cho rằng thị trường đã quá lâu không trải qua một đợt sụt giảm đáng kể.
“Trong vòng 15 đến 35 năm qua, thị trường thường xuất hiện các đợt điều chỉnh 10% hoặc hơn sau mỗi 8 đến 9 tháng. Nhưng lần này thì chưa,” ông Moe nhận định, đồng thời cảnh báo rằng chỉ cần một cú hích từ rủi ro địa chính trị, tâm lý nhà đầu tư có thể đảo chiều nhanh chóng.
Theo ông, nhà đầu tư thời gian qua dường như đã phớt lờ nhiều căng thẳng quốc tế, trong đó có tranh cãi liên quan tới Greenland hay các tuyên bố cứng rắn về thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump, vốn sau đó được rút lại để tìm kiếm thỏa thuận.
Chính điều này làm dấy lên khái niệm “thương mại TACO” – viết tắt của “Trump Always Chickens Out” – phản ánh niềm tin rằng các đe dọa chính sách cuối cùng sẽ nhường chỗ cho thỏa hiệp.
Moe ví tâm lý hiện tại như một phản ứng hóa học: “Bạn nhỏ từng giọt một, chẳng có gì xảy ra… cho đến giọt cuối cùng thì màu sắc đột ngột thay đổi. Thị trường thường bỏ qua rủi ro địa chính trị cho tới khi nó thực sự trở nên nghiêm trọng.”
Dù vậy, ông vẫn giữ quan điểm tích cực với chứng khoán châu Á, song nhấn mạnh rằng quản trị rủi ro đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
| Khi định giá bị thổi phồng và tâm lý thị trường hưng phấn quá mức, khả năng xảy ra các đợt điều chỉnh giảm mạnh sẽ cao hơn. Kevin Gordon - Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab chia sẻ. |
Định giá cao và tâm lý hưng phấn
Kevin Gordon, trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô tại Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab, cho rằng nguy cơ điều chỉnh đang tăng lên, nhưng không chỉ vì thị trường đã lâu chưa giảm mạnh.
“Khi định giá bị đẩy lên quá cao và tâm lý nhà đầu tư trở nên quá hưng phấn, khả năng xảy ra cú sụt sâu sẽ lớn hơn,” ông nói, song lưu ý rằng sự lạc quan đơn thuần hiếm khi đủ để làm thị trường đảo chiều nếu không có một tác nhân tiêu cực rõ ràng.
Theo Gordon, các yếu tố như căng thẳng địa chính trị leo thang, thay đổi chính sách tài khóa hay tiền tệ, hoặc lợi nhuận doanh nghiệp gây thất vọng đều có thể trở thành chất xúc tác. Những đề xuất như áp trần lãi suất thẻ tín dụng hay sự gia tăng đột biến của lợi suất trái phiếu cũng có thể làm lung lay thị trường nếu ảnh hưởng trực tiếp tới triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp.
Bình lặng kéo dài dễ dẫn tới tự mãn
Ở góc nhìn khác, Miroslav Aradski, phó chủ tịch chiến lược đầu tư toàn cầu của BCA Research, cho rằng việc đo lường thời gian giữa các đợt điều chỉnh phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp.
Theo cách tính “đỉnh trượt”, chỉ số S&P 500 đã trải qua 185 ngày mà không giảm 10%. Tuy đây là con số chưa đủ để kết luận rằng một cú điều chỉnh lớn đang cận kề. Tuy nhiên, ông cảnh báo sự yên ả kéo dài có thể nuôi dưỡng tâm lý chủ quan.
Đặc biệt, ông cho rằng chiến lược “giao dịch TACO” tiềm ẩn nghịch lý: khi thị trường tỏ ra thờ ơ trước các đe dọa chính sách, nhà hoạch định có thể cảm thấy có nhiều dư địa hơn để theo đuổi những quyết sách gây bất ổn.
“Khi cuộc khủng hoảng tiếp theo xuất hiện, nó có thể nghiêm trọng hơn lần trước,” Aradski nhấn mạnh.
 Những cổ phiếu dẫn đầu trong thương mại hóa công nghệ điện toán lượng tử Điện toán lượng tử - lĩnh vực được xem là nền tảng cho cuộc cách mạng công nghệ tiếp theo đang bước vào giai đoạn ... |
Dấu hiệu cuối chu kỳ và rủi ro từ cổ phiếu công nghệ
Từ góc độ kỹ thuật, Jay Woods, chiến lược gia trưởng thị trường của Freedom Capital Markets, cho rằng nhiều tín hiệu quen thuộc của giai đoạn cuối chu kỳ đang dần xuất hiện. Lợi nhuận doanh nghiệp dù tích cực nhưng không còn đồng đều trong việc thúc đẩy giá cổ phiếu, trong khi đà tăng tập trung ngày càng nhiều vào nhóm vốn hóa lớn.
Ông lưu ý Nasdaq 100 đã không lập đỉnh mới kể từ tháng 10 năm ngoái và có thể trở thành chỉ số lớn đầu tiên bước vào pha điều chỉnh.
Bên cạnh đó, Gordon cũng nhấn mạnh rủi ro xoay quanh làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo. Thị trường bắt đầu hoài nghi liệu chi tiêu vốn khổng lồ của các tập đoàn điện toán đám mây có tiếp tục chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận bền vững hay không.
“Điều đó không thể kéo dài mãi,” ông nói, trong bối cảnh dòng tiền đang có dấu hiệu chuyển sang cổ phiếu vốn hóa nhỏ và các lĩnh vực mang tính chu kỳ như năng lượng hay vật liệu.
