Bão số 15 (bão Koto) cường độ mạnh tiến vào Biển Đông khi miền Trung chưa kịp hồi phục

Áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão (Bão số 15) hướng vào miền Trung

Tập trung ứng phó và khắc phục hậu quả mưa lũ đặc biệt lớn tại khu vực Trung Bộ

Hỗ trợ khẩn cấp 4 tỉnh khắc phục thiệt hại mưa lũ

Hiện trạng Bão số 15

Hồi 13 giờ ngày 27/11, tâm bão số 15 nằm cách đảo Song Tử Tây khoảng 230km về phía Tây Bắc với sức gió mạnh cấp 12, giật cấp 15. Cơn bão này xuất hiện trong bối cảnh các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng chưa kịp hồi phục sau đợt mưa lũ kinh hoàng từ ngày 16-21/11 vừa qua.

Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Mai Văn Khiêm nhận định diễn biến bão số 15 còn phân tán cao giữa các mô hình dự báo quốc tế. Trong vòng 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc với tốc độ 20km/h. Từ ngày 28/11, khi tiến gần kinh tuyến 113 độ, áp cao cận nhiệt đới suy yếu có thể khiến hướng đi của bão thay đổi hoàn toàn.

Dự báo diễn biến Bão số 15 (trong 24 đến 72 giờ tới)

Cảnh báo diễn biến Bão số 15 (từ 48 đến 72 giờ tới)

Cảnh báo diễn biến bão (từ 72 đến 120 giờ tới): Từ 72 đến 120 giờ tiếp theo, bão di chuyển chậm theo hướng Tây Bắc với tốc độ 3-5km/h, sau đó có khả năng đổi hướng Tây với tốc độ 5-10km/h và cường độ tiếp tục suy yếu dần.

Ba kịch bản chuyên gia đưa ra

Kịch bản thứ nhất với xác suất 70% cho thấy bão sẽ đổi hướng Bắc khi đến vùng biển Tây Bắc Trường Sa, cách bờ biển các tỉnh từ Gia Lai đến Khánh Hòa khoảng 500km về phía Đông. Bão sau đó suy yếu thành áp thấp nhiệt đới rồi trôi về phía đất liền miền Trung. Khu vực giữa Biển Đông sẽ chịu gió mạnh cấp 10-11 giật cấp 14 với sóng cao 7-9m. Mưa lớn diện rộng có thể xảy ra từ Đà Nẵng đến Lâm Đồng trong những ngày đầu tháng 12.

Kịch bản thứ hai với xác suất 20% nguy hiểm hơn nhiều. Bão không đổi hướng mà tiếp tục đi thẳng vào khu vực Gia Lai - Khánh Hòa với cường độ cấp 11 giật cấp 13 khi ở Bắc Trường Sa. Vùng ven biển từ Đà Nẵng đến Lâm Đồng sẽ hứng gió mạnh cấp 8 giật cấp 10 từ ngày 29/11, mưa lớn từ 150-250mm trong khoảng ba ngày.

Kịch bản thứ ba với xác suất thấp nhất 10% là bão tan trên Biển Đông mà không ảnh hưởng đến đất liền. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo không được chủ quan với khả năng này.

Nguy cơ "lũ chồng lũ" hiện hữu

Điều đáng lo nhất không phải cơn bão mà là hoàn lưu sau bão gây mưa lớn. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cảnh báo nguy cơ "lũ chồng lũ, bão chồng lũ" rất cao trong bối cảnh đất đã bão hòa nước, lũ trên một số sông còn ở mức cao sau các đợt mưa kéo dài vừa qua.

Đợt mưa lũ lịch sử từ ngày 16-21/11 đã khiến 102 người chết và mất tích, 221 nhà sập đổ, hơn 80.000 ha lúa màu thiệt hại, trên 3,2 triệu con gia súc chết, thiệt hại ước tính 9.035 tỷ đồng. Các tỉnh miền Trung vẫn đang trong tình trạng hàng chục nghìn hộ dân thiếu điện, mất nước sinh hoạt, đường sá bị chia cắt.

Chỉ đạo khẩn từ Chính phủ

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 231 ngày 26/11 yêu cầu ứng phó bão số 15 ở mức cao nhất, quyết liệt nhất với phương châm "từ sớm, từ xa", đặt mục tiêu bảo đảm an toàn tính mạng người dân lên trên hết. Các Bộ trưởng và Chủ tịch tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ về kết quả phòng chống bão lũ.

Các địa phương phải kêu gọi tàu thuyền trên biển khẩn trương về nơi tránh trú. Phương án sơ tán dân cư ra khỏi lồng bè nuôi trồng thủy sản, khu vực có nguy cơ lũ ống lũ quét sạt lở đất cần sẵn sàng triển khai ngay. Lực lượng và phương tiện phải bố trí theo phương châm bốn tại chỗ ở các khu vực trọng điểm.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu khu vực miền núi duy trì kịch bản ứng phó sạt lở đất ở mức rủi ro cấp độ 4. Các Bộ Quốc phòng và Công an phải phối hợp địa phương bố trí lực lượng ứng trực tại nơi xung yếu, luân chuyển lực lượng thường trực để đảm bảo khả năng ứng phó liên tục trong thời gian dài.

Ảnh minh họa: BaoChinhphu

Bài học từ thảm họa vừa qua

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao thành lập đoàn công tác đánh giá toàn diện nguyên nhân thiên tai vừa qua. Việc đánh giá cần xác định rõ nguyên nhân khách quan từ mưa lớn gây lũ lịch sử, nguyên nhân chủ quan nếu có trong công tác chỉ đạo ứng phó, vận hành hồ chứa, tác động của công trình xây dựng. Trách nhiệm các bên liên quan phải được làm rõ, xử lý nghiêm vi phạm nếu phát hiện.

Các địa phương phải khẩn trương cập nhật số liệu mức nước lũ lịch sử vừa qua để hoàn thiện hoặc xây dựng mới bản đồ ngập lụt sát thực tế. Bản đồ này sẽ là cơ sở cho việc bố trí dân cư và xây dựng kịch bản ứng phó hiệu quả trong thời gian tới.

Quy trình vận hành hồ chứa cũng cần rà soát toàn diện theo hướng chặt chẽ hơn, khoa học hơn, quy định rõ trách nhiệm chủ hồ và phương thức bắt buộc thông báo đến hạ du khi xả lũ khẩn cấp. Phương thức truyền tin cảnh báo tại khu vực chịu ảnh hưởng xả lũ cần cập nhật ngay, nghiên cứu sử dụng còi hú, kẻng báo động để người dân kịp sơ tán khi mất điện, mất sóng.

Thách thức phía trước

Trong khi phải ứng phó bão số 15, các tỉnh miền Trung vẫn phải tiếp tục khắc phục hậu quả mưa lũ. Thủ tướng yêu cầu hoàn thành hỗ trợ nhân dân sửa chữa nhà cửa trước ngày 30/11, tái định cư cho các hộ có nhà sập đổ trước ngày 31/1/2026. Lực lượng quân đội công an tiếp tục tìm kiếm 10 người còn mất tích gồm 8 người ở Đắk Lắk và 2 người ở Đà Nẵng.

Cơ quan dự báo cần theo dõi chặt chẽ diễn biến bão để có phương án dự báo chính xác mức độ tác động của gió, mưa, lũ, ngập lụt, sạt lở đất. Đại tá Phan Đại Nghĩa, Phó Tư lệnh Quân khu 5 yêu cầu các đơn vị dừng lại việc làm không cần thiết để tập trung toàn lực tham gia ứng phó bão số 15.