Ba thập kỷ trước, Tim Berners-Lee đã thay đổi thế giới khi tạo ra World Wide Web, biến máy tính từ những cỗ máy tính toán đơn thuần thành cửa ngõ kết nối toàn cầu. Hôm nay, Microsoft Build 2025 đang tạo nên một cột mốc có thể sánh ngang với tầm nhìn "Web Agentic" - một hệ sinh thái nơi AI Agent không chỉ cung cấp thông tin mà còn có khả năng suy nghĩ, ghi nhớ và hành động như những cộng sự thông minh. CTO Kevin Scott so sánh sự kiện này với "sự mở ra của web vào những năm 90", chia sẻ rằng ông chưa bao giờ hào hứng về công nghệ như vậy kể từ thập kỷ đó.
![Microsoft Build 2025 báo hiệu cuộc cách mạng lớn nhất kể từ khi Internet ra đời]( "Microsoft Build 2025 báo hiệu cuộc cách mạng lớn nhất kể từ khi Internet ra đời") |
| Kevin Scott, người đứng đầu bộ phận công nghệ tại Microsoft |
Khái niệm Web Agentic - Cuộc cách mạng mới
Kevin Scott, người đứng đầu bộ phận công nghệ tại Microsoft, đã dành phần lớn thời gian thuyết trình để giải thích khái niệm "Agentic Web", một thuật ngữ hoàn toàn mới trong ngành công nghệ. Theo Scott, đây không chỉ là sự phát triển tự nhiên của AI mà còn là sự thay đổi căn bản trong cách chúng ta tương tác với máy tính.
"Chúng ta có thứ tôi gọi là 'capability overhang' - khả năng dư thừa - nơi các ứng dụng AI hiện tại chưa tận dụng hết tiềm năng thực sự của công nghệ", Scott chia sẻ tại sự kiện. Ông giải thích rằng việc lý luận bên trong các mô hình AI tiên tiến đang mở khóa những khả năng đáng kinh ngạc.
Khái niệm này đặc biệt quan trọng khi Microsoft cho rằng các AI agent trong tương lai sẽ không chỉ đơn thuần thực hiện lệnh mà còn có khả năng lập kế hoạch, suy luận và học hỏi từ kinh nghiệm. Đây chính là nền tảng của kỷ nguyên tác nhân mà Microsoft đang hướng tới.
Structured RAG - Bộ não cho AI Agent
Một trong những công nghệ đột phá mà Microsoft công bố tại Build 2025 là Structured RAG (Retrieval-Augmented Generation có cấu trúc). Đây là kỹ thuật giúp AI agent có khả năng nhớ và truy xuất thông tin chính xác, lấy cảm hứng từ cách thức hoạt động của bộ não con người.
Scott giải thích: "Bộ nhớ sinh học là thứ kỳ lạ vì nó thực sự không giống cơ sở dữ liệu chút nào. Nó rất không chính xác, nhưng chúng ta có những công cụ nhận thức để có khả năng nhớ lại lớn." Ông cho biết Structured RAG áp dụng nguyên lý này để giúp AI có thể tinh chỉnh độ chính xác của việc nhớ lại thông tin.
Công nghệ này đã được Microsoft phát hành mã nguồn mở trên GitHub, cho phép cộng đồng nhà phát triển trên toàn thế giới cùng tham gia hoàn thiện. Điều này phản ánh triết lý "developers first" mà Microsoft đang theo đuổi, ưu tiên sự đơn giản và khả năng tiếp cận rộng rãi.
Điều đặc biệt thú vị là Structured RAG giải quyết một trong những thách thức lớn nhất của AI hiện tại: khả năng nhớ và liên kết thông tin qua thời gian. Thay vì mỗi lần tương tác là một "phiên" độc lập, AI agent giờ có thể xây dựng được "ký ức" liên tục và học hỏi từ các tương tác trước đó.
Câu chuyện cảm hứng: Thiếu niên 16 tuổi và ứng dụng Y tế
Để minh họa cho sức mạnh của công nghệ AI mới, Kevin Scott đã chia sẻ câu chuyện thực tế về con gái học lớp 10 của mình. Cô bé đang thực tập tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Tim mạch Ngực tại Stanford và được giao nhiệm vụ xây dựng thiết bị đo độ bão hòa oxy trong máu chính xác hơn.
"Con gái tôi hoàn toàn không quan tâm đến lập trình, bất chấp nỗ lực của tôi để khiến cô ấy hào hứng về nó", Scott kể. "Nhưng cô ấy đã đến điểm mà cô ấy phải làm gì đó. Cô ấy không có tiền để thuê nhà phát triển riêng."
Một đêm, cô bé nhắn tin cho bố: "Dad, what's a CNN?" Scott giải thích vấn đề mà con gái đang gặp phải, cần phân đoạn ảnh võng mạc để lấy ra các pixel mạch máu cho tính toán khác.
Câu chuyện này không chỉ cho thấy khả năng của AI mà còn phản ánh sự thay đổi generational trong cách tiếp cận công nghệ. Thế hệ trẻ hiện tại lớn lên trong môi trường mà AI đã trở thành công cụ hỗ trợ tự nhiên, giúp họ giải quyết những vấn đề mà trước đây được coi là quá phức tạp.
![Microsoft Build 2025 báo hiệu cuộc cách mạng lớn nhất kể từ khi Internet ra đời]( "Microsoft Build 2025 báo hiệu cuộc cách mạng lớn nhất kể từ khi Internet ra đời") |
| Jay Parikh, người đứng đầu nhóm CoreAI mới thành lập tại Microsoft |
CoreAI và tầm nhìn Agent Factory
Jay Parikh, người đứng đầu nhóm CoreAI mới thành lập tại Microsoft, đã giới thiệu khái niệm "Agent Factory", nhà máy sản xuất tác nhân AI. Đây là hệ thống platform cho phép các tổ chức tự xây dựng và triển khai các AI agent phù hợp với nhu cầu riêng.
"Toàn bộ cách xây dựng những ứng dụng AI này đang thay đổi quá nhanh", Parikh nhấn mạnh. "Trước đây chúng ta thiết kế database rồi viết code xung quanh. Giờ đây, các mô hình AI là trung tâm của ngăn xếp này. Những mô hình này lập kế hoạch, lý luận, suy nghĩ."
Khái niệm Agent Factory xuất phát từ một cuộc trò chuyện thú vị giữa Parikh và Bill Gates. "Tôi thực sự không biết về mẩu tin nhà máy phần mềm từ Bill trở lại năm 1975", Parikh tiết lộ. "Khi tôi đang giải thích khái niệm này cho anh ấy, anh ấy dừng lại, hào hứng, và kể cho tôi câu chuyện về tầm nhìn nhà máy phần mềm khi anh ấy bắt đầu Microsoft."
Theo Parikh, Gates đã hình dung Microsoft như "một công ty nơi anh ấy và Paul và những người khác sẽ thuê một loạt lập trình viên thực sự thông minh" để "xây dựng rất nhiều phần mềm rất hữu ích và làm tất cả kết nối, đóng gói như một công ty."
Sự tương đồng này cho thấy tính liên tục trong DNA của Microsoft, luôn hướng tới việc tạo ra các platform mạnh mẽ cho phép người khác xây dựng giải pháp của riêng mình.
MCP Protocol - HTTP của thời đại AI
Một trong những thông báo quan trọng nhất tại Build 2025 là việc Microsoft hỗ trợ mạnh mẽ cho MCP (Model Context Protocol) - một giao thức mới được Anthropic phát triển. Kevin Scott so sánh MCP với HTTP trong thời kỳ đầu của World Wide Web.
"MCP giống như HTTP", Scott giải thích. "Đây là giao thức cho phép kết nối với dịch vụ hoặc ai đó có nội dung muốn làm cho AI agent có thể truy cập. Giao thức tự nó không có nhiều ý kiến về những gì nên có trong tải trọng. Nó siêu đơn giản. Nó dễ triển khai."
Scott cũng cảnh báo về rủi ro nếu các giao thức này bị kiểm soát bởi một số ít công ty. Ông đưa ra kịch bản giả định: "Nếu bạn tưởng tượng kịch bản phản thực về những gì sẽ xảy ra với World Wide Web nếu bạn chọn một người chơi trong hệ sinh thái, giả sử những người làm trình duyệt, và họ quyết định kiểm soát mọi thứ trong hệ sinh thái này."
Thông điệp này phản ánh cam kết của Microsoft về tính mở và khả năng tương tác, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành công nghệ đang có xu hướng phân mảnh với các "walled garden" riêng biệt.
Triết lý Platform mở và hệ sinh thái đa dạng
Một câu hỏi thường gặp về chiến lược của Microsoft là tại sao họ hỗ trợ đồng thời nhiều mô hình AI khác nhau từ OpenAI, Mistral, Anthropic thay vì tập trung vào một công nghệ duy nhất. Jay Parikh đã đưa ra lời giải thích thuyết phục.
"Hiện tại vẫn còn rất sớm và mọi thứ đang thay đổi cực nhanh", Parikh lý giải. "Có rất nhiều trường hợp sử dụng mà chúng ta chưa thể tưởng tượng được. Theo định nghĩa, một platform thực sự phải cung cấp sự lựa chọn, mở cho các nhà phát triển và có khả năng phát triển theo thời gian."
Parikh, với kinh nghiệm dài trong cộng đồng mã nguồn mở, nhấn mạnh rằng sự đa dạng này chính là động lực thúc đẩy đổi mới. "Bạn thực sự thấy được sức mạnh của một cộng đồng tuyệt vời trong việc thúc đẩy đổi mới và áp dụng rộng rãi."
Chiến lược này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Microsoft muốn trở thành platform cho "ubiquitous AI" - AI phổ biến và có thể tiếp cận được ở mọi nơi.
Hiệu suất và Token Economy
Một khía cạnh thú vị khác mà Jay Parikh đề cập là triết lý "mọi kỹ sư đều là kỹ sư hiệu suất" trong thời đại AI. Với token trở thành "đơn vị tiền tệ" mới, việc tối ưu hóa hiệu suất không chỉ về mặt kỹ thuật mà còn về kinh tế.
"Chúng tôi muốn các mô hình AI tương tác, nhanh chóng và hiệu quả", Parikh giải thích. "Khả năng cung cấp nhiều chức năng hơn trong cùng thời gian và với chi phí thấp hơn sẽ thúc đẩy việc áp dụng AI rộng rãi hơn."
Microsoft đang tận dụng xu hướng giảm chi phí inference khoảng 10 lần mỗi năm, một tốc độ cải thiện nhanh hơn cả Định luật Moore truyền thống. Điều này mở ra cơ hội cho những ứng dụng AI từng được coi là quá đắt đỏ để triển khai thực tế.
Capability Overhang - Cơ hội chưa được khai thác
Kevin Scott đã đưa ra một khái niệm quan trọng: "capability overhang" - khả năng dư thừa. Ông lập luận rằng các mô hình AI hiện tại đã có khả năng cao hơn nhiều so với cách chúng đang được sử dụng trong thực tế.
"Chúng ta đã có những thứ cực kỳ hữu ích mà AI có thể làm, như chẩn đoán y tế, nhưng hàng tỷ người trên thế giới vẫn không có quyền truy cập", Scott chỉ ra. "Đây chính là khoảng cách giữa khả năng kỹ thuật và việc ứng dụng thực tế."
Scott khuyến khích các nhà phát triển "đặt tham vọng sản phẩm lên mức 11" và nhắm đến những thứ tưởng chừng như không thể. Ông dẫn chứng GitHub Copilot như một ví dụ - khi mới ra mắt chỉ có tỷ lệ chấp nhận 30%, nhiều người cho rằng quá thấp, nhưng một số khác nhìn thấy tiềm năng và xu hướng cải thiện.
Tác động đến ngành phát triển phần mềm
Những thay đổi mà Microsoft công bố tại Build 2025 sẽ có tác động sâu rộng đến ngành phát triển phần mềm. Frank Shaw, Trưởng phòng Truyền thông Microsoft, đã chia sẻ rằng ngay cả những người không có kinh nghiệm lập trình giờ cũng có thể tạo ra các ứng dụng phức tạp.
Shaw đã demo việc tạo ứng dụng tạo quote ngẫu nhiên từ Bob Dylan chỉ với sự hỗ trợ của GitHub Copilot. Đây không chỉ là ví dụ đơn giản mà còn biểu tượng cho sự dân chủ hóa việc phát triển phần mềm.
Xu hướng này được củng cố bởi câu chuyện Kevin Scott kể về ba nữ sinh viên không có kinh nghiệm lập trình nhưng đã xây dựng một ứng dụng di động chất lượng cao chỉ sau 1.5 giờ học cách sử dụng AI development tools.
An ninh và tin cậy trong thời đại Agent
Jay Parikh đặc biệt nhấn mạnh rằng CoreAI "nhúng và đảm bảo bảo mật và tin cậy ngay từ đầu". Đây là điều cực kỳ quan trọng khi AI agent có khả năng truy cập và xử lý thông tin nhạy cảm.
Microsoft đang phát triển hệ thống "memory entitlements" - quyền bộ nhớ - để đảm bảo rằng AI agent chỉ có thể truy cập thông tin mà chúng được phép. Điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường doanh nghiệp nơi thông tin cá nhân và công ty cần được phân biệt rõ ràng.
Tương lai phát triển và lộ trình
Mặc dù Kevin Scott hứa sẽ chia sẻ dự đoán 12 tháng tới trong keynote chính thức, một số định hướng đã được tiết lộ. Microsoft sẽ tập trung vào việc xây dựng các building blocks cơ bản cho Web Agentic, với ưu tiên cao cho tính đơn giản và khả năng tương tác.
Jay Parikh cho biết Microsoft sẽ "tăng tốc độ ở rất nhiều nơi trong công ty để lặp lại, học hỏi và giao hàng thường xuyên hơn". Điều này phản ánh sự thay đổi văn hóa nội bộ nhằm theo kịp tốc độ phát triển nhanh chóng của ngành.
Ý nghĩa đối với thị trường Việt Nam
Những công nghệ mà Microsoft công bố tại Build 2025 sẽ có tác động đáng kể đến thị trường công nghệ Việt Nam. Với việc dân chủ hóa phát triển phần mềm, các startup và doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận công nghệ AI tiên tiến mà trước đây chỉ dành cho các tập đoàn lớn.
Đặc biệt, khái niệm Agent Factory có thể giúp các doanh nghiệp Việt Nam xây dựng các AI agent phục vụ nhu cầu địa phương, từ chăm sóc khách hàng đến tự động hóa quy trình kinh doanh.
Một kỷ nguyên mới bắt đầu
Microsoft Build 2025 đánh dấu khởi đầu của kỷ nguyên Web Agentic, một thời đại mà AI agent thông minh sẽ trở thành người đồng hành không thể thiếu trong cuộc sống và công việc. Với những công nghệ như Structured RAG, MCP protocol và Agent Factory, Microsoft đang xây dựng nền tảng cho tương lai mà việc tương tác với AI sẽ tự nhiên như việc duyệt web ngày nay.
Kevin Scott đã kết thúc bài thuyết trình với thông điệp đầy cảm hứng: "Đó là khoảnh khắc chúng ta đang ở. Tất cả các building blocks này đã có sẵn. Chúng tương đối đơn giản. Mọi người có thể tự do sáng tạo mà không cần xin phép ai."
Kỷ nguyên tác nhân và Web Agentic không chỉ là sự phát triển công nghệ mà còn là cơ hội để giải phóng tiềm năng sáng tạo của con người. Với Microsoft dẫn đầu, chúng ta đang bước vào một thế giới nơi ranh giới giữa con người và máy tính trở nên mờ nhạt, mở ra những khả năng chưa từng có trong lịch sử nhân loại.
