Sanae Takaichi là ai?

Takaichi được coi là người ủng hộ “Abenomics”, chính sách tiền tệ nới lỏng, chi tiêu tài chính và cải cách cơ cấu. Bà cũng là người có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc và ủng hộ việc sửa đổi Điều 9 của Nhật Bản, điều khoản từ bỏ quyền phát động chiến tranh của Nhật Bản. Ảnh: Getty.

Từ nghị sĩ trẻ đến người kế thừa di sản của Shinzo Abe

Sanae Takaichi được xem là đồng minh thân cận của cố Thủ tướng Shinzo Abe, người có ảnh hưởng sâu sắc đến đường lối chính trị và kinh tế của Nhật Bản trong hơn một thập kỷ qua.

Sinh năm 1961 tại tỉnh Nara, Sanae Takaichi tốt nghiệp Đại học Kobe, chuyên ngành khoa học chính trị, trước khi bước vào con đường chính trị đầy thử thách. Gia nhập LDP từ năm 1993, bà từng đảm nhận nhiều vị trí trọng yếu như Bộ trưởng Nội vụ và Truyền thông, Bộ trưởng An ninh Kinh tế, và Chủ tịch Ủy ban Chính sách của LDP.

Được xem là “học trò chính trị” của cố Thủ tướng Shinzo Abe, Takaichi luôn kiên định theo đuổi đường lối bảo thủ truyền thống, đề cao vai trò của quốc gia và an ninh quốc phòng. Bà từng phát biểu rằng sẽ “làm việc, làm việc, làm việc để biến nỗi lo lắng của người dân thành hy vọng”.

Được xem là “học trò chính trị” của cố Thủ tướng Shinzo Abe, Takaichi luôn kiên định theo đuổi đường lối bảo thủ truyền thống, đề cao vai trò của quốc gia và an ninh quốc phòng. Ảnh: Getty.

Thách thức chính trị và bài toán kinh tế hậu Abenomics

Chiến thắng của Takaichi diễn ra trong bối cảnh Đảng Dân chủ Tự do mất thế đa số tại Quốc hội, buộc chính phủ mới phải tìm kiếm liên minh với một hoặc nhiều đảng đối lập.

Theo công ty nghiên cứu BMI, nhiệm vụ đầu tiên của bà là đảm bảo được đa số nghị viện để thành lập chính phủ ổn định, trong khi các đảng đối lập vẫn còn do dự giữa lợi ích chính trị và rủi ro mất lòng cử tri.

Trên mặt trận kinh tế, Takaichi được kỳ vọng sẽ hồi sinh “Abenomics” – mô hình kinh tế ba mũi nhọn của Abe gồm: nới lỏng tiền tệ, tăng chi tiêu công, và cải cách cơ cấu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo điều đó có thể khiến đồng yên suy yếu và lạm phát gia tăng.

William Pesek, tác giả cuốn “Japanization: What the World Can Learn from Japan's Lost Decades”, nhận định:

“Nếu bà Takaichi tiếp tục chính sách Abenomics, đồng yên sẽ yếu hơn, chính phủ chi tiêu nhiều hơn và lạm phát chắc chắn sẽ tăng cao.”

Đối phó với Donald Trump và bài toán ngoại giao

Theo giới phân tích, việc LDP lựa chọn Takaichi cũng phản ánh mong muốn có một nhà lãnh đạo đủ mạnh để đối phó với Tổng thống Mỹ Donald Trump - người đang tái thiết lập lại quan hệ thương mại toàn cầu theo hướng cứng rắn.

Takaichi từng bày tỏ lo ngại về thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật, đồng thời cho rằng việc “sửa đổi” các cam kết đầu tư trị giá 550 tỷ USD hoàn toàn nằm trong khả năng đàm phán.

Trên bình diện khu vực, bà ủng hộ lập trường cứng rắn với Trung Quốc, thân thiện với Đài Loan, và từng kêu gọi sửa đổi Hiến pháp Hòa bình, đặc biệt là Điều 9 - điều khoản từ bỏ quyền phát động chiến tranh.

Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã ca ngợi Takaichi là “người bạn trung thành của Đài Loan”, bày tỏ hy vọng quan hệ hai bên “sẽ được nâng tầm lên một giai đoạn mới”.

Tuy nhiên, những chuyến thăm Đền Yasukuni trong quá khứ của bà từng khiến Trung Quốc và Hàn Quốc phản ứng dữ dội, coi đó là biểu tượng cho chủ nghĩa quân phiệt thời chiến của Nhật Bản.

Các nhà quan sát cho rằng Takaichi sẽ phải cân bằng tinh tế giữa chủ nghĩa dân tộc và ngoại giao thực dụng, nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế lẫn vị thế quốc tế của Tokyo.

Tương lai của Nhật Bản dưới thời Takaichi

Dù được đánh giá là nhân vật bảo thủ, Takaichi cũng là biểu tượng cho sự thay đổi trong chính trị Nhật Bản, nơi phụ nữ từ lâu vẫn gặp nhiều rào cản trong việc nắm giữ quyền lực cao nhất.

Nhiều chuyên gia nhận định, dưới sự lãnh đạo của bà, các ngành tiêu dùng, quốc phòng và xuất khẩu sẽ hưởng lợi, trong khi tài chính và bất động sản có thể chịu áp lực do lãi suất duy trì ở mức thấp.

Nhưng hơn hết, điều mà người dân Nhật Bản chờ đợi là liệu nữ thủ tướng đầu tiên có thể đưa đất nước vượt qua giai đoạn kinh tế trì trệ và định hình lại vai trò của Nhật Bản trong trật tự thế giới mới hay không.