Ấn Độ khai thác đất hiếm, kỳ vọng trở thành đối trọng với Trung Quốc

Ấn Độ là quốc gia có trữ lượng đất hiếm lớn thứ ba thế giới, đang nỗ lực tăng cường năng lực khai thác và tinh chế trong nước. Ảnh: Getty.

Gần đây, Trung Quốc, quốc gia sản xuất khoảng 60% và tinh luyện tới 90% đất hiếm toàn cầu đã tạm ngừng xuất khẩu một số nguyên tố quan trọng, khiến thị trường toàn cầu chao đảo. Ngành công nghiệp ô tô ở Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và cả Ấn Độ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ Piyush Goyal tuyên bố đây là một "lời cảnh tỉnh" và cũng là thời cơ để New Delhi thể hiện vai trò trong chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu. Ông cho rằng Ấn Độ cần đẩy nhanh quá trình tự chủ và tìm kiếm đối tác chiến lược để khai thác tiềm năng còn bỏ ngỏ.

Geoffrey Pyatt, cựu trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ và chuyên gia khoáng sản tại McLarty Associates, đồng tình với quan điểm này. "Đây là cơ hội để Ấn Độ và Mỹ tăng cường hợp tác nhằm củng cố năng lực cạnh tranh kinh tế trong tương lai", ông nhận định.

Theo Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, Ấn Độ sở hữu khoảng 6,9 triệu tấn đất hiếm, lớn thứ ba thế giới sau Trung Quốc và Brazil. Ngoài ra, nước này cũng có gần 35% trữ lượng khoáng sản bãi biển và cát, nguồn chứa nhiều nguyên tố đất hiếm quan trọng.

Gracelin Baskaran, Giám đốc Chương trình An ninh Khoáng sản tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhận định: "Ấn Độ có tiềm năng đóng vai trò then chốt trong việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu."

Tuy nhiên, tiềm năng không đồng nghĩa với năng lực. Hiện tại, Ấn Độ chỉ đóng góp chưa đến 1% sản lượng đất hiếm toàn cầu. Nước này còn thiếu công nghệ tách và tinh chế, thiếu nhân lực kỹ thuật chuyên môn cũng như hạ tầng khai thác hiện đại.

Để giải quyết những tồn tại, Ấn Độ đã khởi động Sứ mệnh Khoáng sản quan trọng quốc gia từ năm 2025. Mục tiêu là xây dựng khuôn khổ phát triển toàn diện, từ khai thác đến chế biến đất hiếm. Công ty Indian Rare Earths (IREL) do nhà nước sở hữu đang được đánh giá lại vai trò nhằm tăng sản lượng nội địa.

Theo CNBC-TV18, chính phủ Ấn Độ đang cân nhắc hợp tác công tư với IREL, đồng thời đưa ra các chương trình khuyến khích và trợ cấp vốn để thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân.

Ông Abhijit Kulkarni, đối tác tại EY Parthenon, cho rằng việc vắng bóng doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực này đã kìm hãm sự đổi mới và khả năng mở rộng. Tuy nhiên, nhu cầu nội địa tăng mạnh ở các lĩnh vực như xe điện, điện tử và quốc phòng đang tạo động lực mới cho ngành.

“Ấn Độ vừa là nhà cung cấp tiềm năng, vừa là người tiêu dùng lớn, điều đó thúc đẩy cả chính phủ và doanh nghiệp cùng đầu tư vào năng lực trong nước”, ông nói.

Hiện Ấn Độ đang hoàn thiện một số dự án đất hiếm trong nước, trong đó có nhà máy nam châm đất hiếm do IREL vận hành.

Các chuyên gia quốc tế nhìn nhận, dù khó có thể thay thế vai trò thống trị của Trung Quốc trong ngắn hạn, nhưng Ấn Độ hoàn toàn có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa nguồn cung toàn cầu, giảm rủi ro địa chính trị cho chuỗi cung ứng công nghệ cao.

Bên cạnh phát triển nội địa, Bộ trưởng Piyush Goyal cho biết Ấn Độ cũng đang tìm kiếm các nguồn cung đất hiếm thay thế từ bên ngoài Trung Quốc. Một phái đoàn của ngành công nghiệp ô tô Ấn Độ hiện đang chuẩn bị sang Trung Quốc để đàm phán nhập khẩu nam châm đất hiếm, nhằm bảo đảm nguồn cung trong thời gian chuyển tiếp.