Các hãng điện thoại Android đang biến AI thành 'phần mềm rác' mới?

Google hướng tới tích hợp mô hình LLM tiên tiến cho điện thoại Android

Samsung và cách mạng 'AI cho mọi người': Cá nhân hóa AI với dữ liệu và kết nối (Bài 2)

Đạo đức AI là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng

Ảnh minh họa: Cnet

Câu hỏi "AI có phải là phần mềm rác mới trên Android" đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết khi người dùng mở hộp điện thoại mới và phát hiện hàng loạt tính năng AI mà họ chưa hề yêu cầu. Từ Galaxy AI của Samsung đến Plus Mind của OnePlus, các nhà sản xuất đang tích cực nhồi nhét thiết bị với những công cụ thông minh riêng biệt, tương tự như thời kỳ đầu Android khi các hãng cố gắng tạo khác biệt bằng ứng dụng và giao diện phức tạp.

Thực trạng này xuất phát từ áp lực cạnh tranh gay gắt trong thị trường smartphone Android. Khi hầu hết điện thoại cao cấp đều sử dụng chip Snapdragon hàng đầu, chạy Android mới nhất và trang bị camera cạnh tranh, việc tìm kiếm yếu tố khác biệt trở nên khó khăn. Sự xuất hiện của AI tạo sinh đã mở ra cơ hội mới, khiến các hãng tin rằng đây chính là chìa khóa để vượt qua đối thủ.

Tuy nhiên, nghiên cứu của CNET cho thấy người dùng chẳng nâng cấp điện thoại vì các tính năng AI. Thay vào đó, họ vẫn ưu tiên những yếu tố truyền thống: giá cả hợp lý, thời lượng pin dài, dung lượng lưu trữ lớn và chất lượng camera tốt. Con số này phản ánh khoảng cách giữa kỳ vọng của nhà sản xuất và nhu cầu thực tế của người tiêu dùng.

Samsung hiện đang dẫn đầu cuộc đua này với Galaxy AI, được ra mắt từ tháng 1/2024. Công ty công bố 70% chủ sở hữu Galaxy S25 sử dụng các tính năng Galaxy AI, trong đó hơn một nửa dùng Circle to Search. Con số ấn tượng này sẽ thuyết phục hơn nếu Circle to Search thực sự là sản phẩm của Samsung thay vì tính năng Google tạm thời độc quyền cho hãng này.

Tính năng Circle to Search của Android ban đầu được ra mắt trên điện thoại Samsung Galaxy S24 và Pixel 8 vào tháng 1 năm 2024. Ảnh chụp màn hình của CNET

Cuộc chiến thực sự diễn ra ở đâu?

Google đang nắm giữ vị thế then chốt trong cuộc chơi AI trên Android thông qua Gemini. Với 3 tỷ thiết bị Android trên toàn cầu, tầm ảnh hưởng của Google vượt xa con số 400 triệu thiết bị mà Samsung đặt mục tiêu. Ben Wood, nhà phân tích trưởng tại CCS Insight, nhận định "mọi con đường đều dẫn đến Gemini" - một tuyên bố phản ánh tham vọng thống trị của Google trong lĩnh vực AI di động.

Điều này đặt các hãng Android vào thế khó. Họ phải cạnh tranh với chính nền tảng mà họ đang sử dụng. Samsung có thể tự hào về Galaxy AI, nhưng phần lớn tính năng cốt lõi vẫn dựa trên Gemini. OnePlus thừa nhận chiến lược "nắm bắt và tích hợp các tính năng Google AI nhanh nhất có thể", đồng thời phát triển Plus Mind như điểm nhấn riêng.

Arthur Lam từ OnePlus thẳng thắn thừa nhận việc sao chép các tính năng Google đã có sẵn sẽ là "lãng phí thời gian". Thay vào đó, công ty tập trung vào những ý tưởng bổ sung, tạo ra giá trị khác biệt mà không trùng lặp với những gì đã tồn tại.

Motorola đang thử nghiệm hướng tiếp cận táo bạo hơn với LAM (mô hình hành động lớn) thay vì LLM truyền thống. Công nghệ này hứa hẹn phản hồi bằng hành động cụ thể thay vì chỉ đưa ra câu trả lời, giúp giảm số lần tương tác cần thiết để hoàn thành tác vụ như đặt cà phê hay gọi xe.

Tính năng tìm kiếm bằng ngôn ngữ tự nhiên của OnePlus trong "Mind Space" hoạt động tốt với tôi. Ảnh minh họa: Katie Collins/CNET

Bài học từ Nothing: Tính linh hoạt thay vì phụ thuộc

Nothing, với thị phần khiêm tốn 0.2%, đang chứng minh rằng sự khác biệt thực sự không nhất thiết phải đến từ AI. Carl Pei, CEO của Nothing, cho biết công ty xây dựng nền tảng "bất khả tri mô hình", có thể chuyển đổi linh hoạt giữa các mô hình AI tốt nhất thay vì gắn bó với một nhà cung cấp cụ thể.

"Chúng tôi khuyến khích có những công ty thực sự giỏi về mô hình AI. Họ được tài trợ tốt và cạnh tranh gay gắt với nhau," Pei giải thích. Thay vì tham gia cuộc đua tốn kém này, Nothing tập trung vào thiết kế và trải nghiệm người dùng, đồng thời sẵn sàng áp dụng công nghệ AI tốt nhất từ bên ngoài.

Essential Space của Nothing, ra mắt đầu năm nay, minh họa cho cách tiếp cận này. Tính năng tổ chức thông tin thông minh này đã được OnePlus và các hãng khác học hỏi, chứng tỏ giá trị của việc tập trung vào nhu cầu thực tế thay vì chạy theo công nghệ.

Sameer Samat, chủ tịch Android, khẳng định Google "rất vui" khi các hãng phát triển AI bổ sung, miễn là Gemini và Circle to Search vẫn "có thể tiếp cận và nhận diện rõ ràng" trên mọi thiết bị. Tuyên bố này tiết lộ tham vọng của Google: trở thành trung tâm của mọi trải nghiệm AI trên Android.

Không có sự tập trung nào vào thiết kế khiến Nothing Phone 3 trở nên khác biệt. Andrew Lanxon/CNET

Thách thức lớn nhất mà các hãng Android đối mặt chính là nguồn lực hạn chế. Google có ngân sách và đội ngũ tài năng dồi dào để phát triển AI, điều mà Samsung, OnePlus hay Motorola khó có thể sánh được. Wood cảnh báo các nhà sản xuất đang "có nguy cơ bị buộc phải cạnh tranh về thương hiệu và thiết kế công nghiệp hơn là tính năng AI".

Cuộc chiến AI thực sự đang diễn ra giữa hai gã khổng lồ: Google và Apple. Trong khi Gemini dẫn đầu với sự tích hợp sâu rộng trên Android, Apple Intelligence vẫn đang trong giai đoạn phát triển chậm chạp. Các hãng Android như Samsung, OnePlus chỉ là những người chơi phụ trong cuộc đấu này.

Tương lai của ngành công nghiệp smartphone sẽ phụ thuộc vào việc liệu người dùng có thực sự cần đến hàng chục tính năng AI khác nhau trên một thiết bị hay không. Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, chúng ta có thể chứng kiến sự lặp lại của thời kỳ "bloatware" trên Android, khi các hãng nhồi nhét quá nhiều ứng dụng và dịch vụ chẳng ai sử dụng.

Thay vì chạy theo xu hướng AI mù quáng, các hãng Android cần tập trung vào việc hiểu rõ nhu cầu thực tế của người dùng và phát triển những tính năng thực sự hữu ích. Bài học từ Nothing cho thấy sự linh hoạt và tập trung vào trải nghiệm người dùng có thể tạo ra sự khác biệt bền vững hơn việc cạnh tranh trực tiếp với Google trên sân nhà của họ.