Tăng cường năng lực phòng vệ thương mại trong lĩnh vực công nghiệp

Hội thảo nhằm thúc đẩy cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp trong công tác phòng vệ thương mại, cập nhật nguy cơ và xu hướng các vụ kiện phòng vệ thương mại đối với sản phẩm da giày, dệt may. Đồng thời, nâng cao năng lực phòng ngừa, xử lý tranh chấp thương mại và chủ động ứng phó để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Chánh Văn phòng Cục Phòng vệ thương mại Đặng Xuân Tâm phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh Tiến Thành

Tại Hội thảo, các chuyên gia đến từ Cục Phòng vệ Thương mại, Viện Nghiên cứu Da - Giầy Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đại diện các doanh nghiệp đã chia sẻ, góp ý và tham mưu những biện pháp nhằm nâng cao năng lực phòng vệ thương mại trong các lĩnh vực xuất nhập khẩu đặc biệt là lĩnh vực da giày - dệt may, đồng thời dự báo xu hướng điều tra phòng vệ thương mại trên thế giới.

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, hàng hóa Việt Nam không chỉ mở rộng cơ hội xuất khẩu mà còn đối mặt với áp lực gia tăng từ các vụ kiện phòng vệ thương mại. Nâng cao năng lực ứng phó, xây dựng “lá chắn” vững chắc trở thành yêu cầu sống còn để doanh nghiệp không bị loại khỏi thị trường quốc tế.

Nhiều năm qua, Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng, liên tục nằm trong nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Tuy nhiên, song hành với những cơ hội lớn là những thách thức không nhỏ, đặc biệt từ việc các thị trường nhập khẩu ngày càng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, đến cuối năm 2024, Việt Nam đã khởi xướng 30 vụ điều tra phòng vệ thương mại trong nước, và đang duy trì 22 biện pháp áp dụng chính thức đối với hàng nhập khẩu gây thiệt hại cho ngành sản xuất nội địa.

Hội thảo “Tăng cường năng lực phòng vệ thương mại trong lĩnh vực công nghiệp tại Việt Nam.

Tính đến cuối tháng 8/2025, có 292 vụ việc phòng vệ thương mại mà hàng hóa Việt Nam phải đối mặt. Trong đó có 160 vụ chống bán phá giá, 33 vụ chống trợ cấp, 59 vụ tự vệ và 40 vụ lẩn tránh thuế. Hơn 100 biện pháp vẫn đang được các nước duy trì và rà soát hàng năm. Mỹ, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều thị trường khác đều đã từng đưa hàng hóa Việt Nam vào “tầm ngắm” điều tra. Điều này cho thấy hội nhập quốc tế không những mở ra cơ hội thị trường mà còn là thách thức đối với từng doanh nghiệp xuất khẩu.

Sự gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ phức tạp của các vụ kiện phòng vệ thương mại đã và đang tạo ra nhiều tác động tiêu cực cho doanh nghiệp và ngành hàng sản xuất Việt Nam. Điều này không chỉ làm suy giảm lợi thế từ các FTA, mà còn ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất trong nước, tạo gánh nặng chi phí pháp lý và tổn hại uy tín thương hiệu.

Để chủ động đối phó với các vụ phòng vệ thương mại, Cục Phòng vệ Thương mại, Bộ Công Thương phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), các hiệp hội ngành hàng triển khai Hệ thống cảnh báo sớm, tổ chức hơn 100 khóa đào tạo, hội thảo mỗi năm giúp năng lực ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại, để các doanh nghiệp Việt Nam chủ động ứng phó kịp thời với các vụ phòng vệ thương mại, nhằm bảo vệ hợp lý các nhà sản xuất hàng Việt Nam xuất khẩu.

Nhờ đó, đến nay, Việt Nam đã bảo vệ thành công hơn 50% số lượng phòng vệ thương mại, giúp nhiều ngành hàng giữ vững thị trường xuất khẩu hàng tỷ USD. Nâng cao năng lực phòng vệ thương mại trở thành yêu cầu cấp thiết, mang tính sống còn đối với doanh nghiệp Việt, chính vì vậy Việt Nam đang từng bước xây dựng đội ngũ chuyên gia, luật sư, kỹ sư pháp lý về phòng vệ thương mại, tạo nền tảng cho một “hệ sinh thái bảo vệ thương mại” ngày càng chuyên nghiệp.