Sản xuất Trung Quốc tháng 5 giảm mạnh nhất kể từ 2022

Một cuộc khảo sát mới đây cho thấy hoạt động sản xuất của Trung Quốc trong tháng 5 đã giảm với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 9 năm 2022. Ảnh minh họa của Getty chụp tại Tập đoàn Visual China.

Theo khảo sát do Caixin/S&P Global công bố ngày 3/6, chỉ số Nhà quản lý mua hàng (PMI) ngành sản xuất đã giảm xuống còn 48,3 điểm, thấp hơn đáng kể so với mức dự báo 50,6 của Reuters và mức 50,4 trong tháng 4. Đây là lần đầu tiên chỉ số này rơi xuống dưới ngưỡng phân định giữa tăng trưởng và suy thoái kể từ tháng 9/2023, đánh dấu mức suy giảm mạnh nhất trong vòng gần hai năm.

Sự sụt giảm tập trung vào các doanh nghiệp tư nhân nhỏ và vừa, hướng đến xuất khẩu càng củng cố lo ngại rằng lĩnh vực sản xuất của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang chịu áp lực ngày càng lớn từ cả bên ngoài lẫn bên trong.

Đơn hàng xuất khẩu lao dốc, thị trường việc làm ảm đạm

Khảo sát cũng cho thấy các đơn đặt hàng xuất khẩu mới đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7/2023, trong khi tổng đơn đặt hàng cũng giảm lần đầu tiên sau 8 tháng. Tình trạng này khiến hàng tồn kho thành phẩm tăng trở lại, phản ánh doanh số bán hàng yếu và các trở ngại trong khâu vận chuyển.

Song song đó, thị trường việc làm trong ngành sản xuất tiếp tục yếu kém, với số lượng việc làm giảm tháng thứ hai liên tiếp, ở tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 1.

Ông Wang Zhe, nhà kinh tế cấp cao tại Caixin Insight Group, nhận định: “Môi trường thương mại bên ngoài bất ổn hơn, gây thêm khó khăn cho nền kinh tế trong nước. Các chỉ số kinh tế vĩ mô chính đều suy yếu rõ rệt vào đầu quý II.”

Thuế quan Mỹ phủ bóng lên triển vọng xuất khẩu

Bối cảnh bất lợi này diễn ra khi Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã áp thuế lên đến 145% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào tháng 4 vừa qua. Mặc dù Washington mới đây đã tạm dừng thực thi thuế quan trong 90 ngày sau cuộc đàm phán song phương tại Thụy Sĩ, nhưng tâm lý bi quan đã lan rộng trong cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc.

Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, mức thuế trung bình của Mỹ với hàng hóa Trung Quốc hiện là 51,1%, cao hơn đáng kể so với mức 32,6% mà Trung Quốc áp lên hàng hóa Mỹ, khiến hoạt động thương mại song phương gặp nhiều khó khăn.

Dữ liệu kinh tế gần đây cho thấy sản lượng công nghiệp của Trung Quốc trong tháng 4 tăng 6,1% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức 7,7% của tháng 3. Trong khi đó, doanh số bán lẻ chỉ tăng 5,1%, thấp hơn kỳ vọng, còn giá tiêu dùng và bán buôn đều tiếp tục giảm, duy trì xu hướng giảm phát kéo dài hơn hai năm.

Đầu tư vào bất động sản là một trong hai trụ cột tăng trưởng chủ lực đã tiếp tục lao dốc, giảm tới 10,3% trong 4 tháng đầu năm so với cùng kỳ, trong bối cảnh thị trường nhà ở vẫn chưa hồi phục sau khủng hoảng thanh khoản.

Trái lại, xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 4 tăng mạnh 8,1%, chủ yếu nhờ sự gia tăng đơn hàng từ các quốc gia Đông Nam Á, bù đắp phần nào mức sụt giảm từ thị trường Mỹ.

Bắc Kinh loay hoay với các biện pháp hỗ trợ

Trước loạt tín hiệu tiêu cực, chính phủ Trung Quốc đã triển khai nhiều biện pháp nới lỏng tiền tệ và hỗ trợ tài chính, bao gồm việc cắt giảm lãi suất chính sách và giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc cho các ngân hàng trong tháng 5. Các chính sách này nhằm thúc đẩy thanh khoản, hỗ trợ doanh nghiệp và kích cầu tiêu dùng.

Tuy nhiên, theo ông Ting Lu, chuyên gia kinh tế trưởng tại Nomura, chừng đó là chưa đủ: “Khi hai động lực tăng trưởng truyền thống như bất động sản và xuất khẩu lại trở thành lực cản, Bắc Kinh cuối cùng có thể phải chuyển sang hỗ trợ tiêu dùng một cách bền vững hơn, thông qua cải cách hệ thống an sinh xã hội và trợ cấp sinh con.”

Trong khi chỉ số PMI chính thức, là vốn phản ánh tình hình của các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp lớn đã cho kết quả tốt hơn đôi chút ở mức 49,5 điểm trong tháng 5 nhưng vẫn chưa đủ để tạo nên sự lạc quan bền vững.

Chỉ số PMI phi sản xuất, bao gồm lĩnh vực dịch vụ và xây dựng, cũng giảm nhẹ xuống còn 50,3, cho thấy nền kinh tế vẫn trong tình trạng trì trệ nhẹ và thiếu động lực phục hồi mạnh mẽ.

Với áp lực thuế quan kéo dài, giá cả giảm phát, và niềm tin tiêu dùng suy yếu, triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc trong nửa cuối năm 2025 được dự báo sẽ tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro, đòi hỏi những bước đi cải cách quyết liệt và sáng tạo hơn từ chính quyền Bắc Kinh.