 |
| Theo dữ liệu của FactSet, tính đến thời điểm hiện tại của năm nay, chỉ có 99 danh sách niêm yết tại Ấn Độ, so với 147 danh sách cùng kỳ năm ngoái. Ảnh: Getty. |
Một năm trước, thị trường chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Ấn Độ chứng kiến sự sôi động hiếm có. Hàng loạt cái tên đình đám như Swiggy, Ola Electric hay Ather Energy lần lượt công bố kế hoạch niêm yết, tạo nên làn sóng kỳ vọng lớn vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế Nam Á.
Tuy nhiên, bức tranh năm 2025 đang có nhiều gam màu trầm hơn. Theo dữ liệu từ FactSet, tính đến thời điểm giữa tháng 6, chỉ có 99 thương vụ IPO được thực hiện tại Ấn Độ, giảm mạnh so với con số 147 trong cùng kỳ năm ngoái. Nhiều doanh nghiệp dù đã được Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Ấn Độ (SEBI) bật đèn xanh, vẫn tạm hoãn kế hoạch do tâm lý nhà đầu tư yếu và triển vọng kinh tế vĩ mô kém tích cực.
Trong số này có Avanse Financial Services - công ty cho vay giáo dục, Anthem Biosciences - đơn vị sản xuất dược phẩm theo hợp đồng, và cả chi nhánh LG Electronics tại Ấn Độ. Ngay cả màn ra mắt gần đây của Ather Energy hôm 6/5 cũng không đủ sức vực dậy niềm tin thị trường khi cổ phiếu giảm hơn 3% sau phiên mở cửa.
Peeyush Mittal - Giám đốc danh mục đầu tư tại Matthews Asia, lý giải rằng thị trường IPO Ấn Độ ảm đạm phần lớn do đồng rupee suy yếu, biến động địa chính trị và chính sách thuế quan khó lường. Trong khi đó, đầu tư nước ngoài vào danh mục cổ phiếu Ấn Độ cũng giảm tới 220% trong 5 tháng đầu năm, theo Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Quốc gia.
Rishika Chandan - Đối tác quản lý tại Venturi Partners, nhận định vấn đề lớn hơn chính là sự sụt giảm trong tiêu dùng, kéo theo tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp chậm lại. Bà cho biết nhiều thương hiệu tiêu dùng từng tăng trưởng lợi nhuận tới 35-40% mỗi năm, nay chỉ đạt 15-20% trong năm tài chính 2025.
“Đó chưa phải là những con số đủ hấp dẫn để đưa ra thị trường,” bà nói. Nhiều công ty do đó đang chọn tạm dừng để đợi sức mua tăng vào các mùa lễ hội cuối năm, đồng thời kỳ vọng mức định giá hấp dẫn hơn khi lợi nhuận cải thiện.
Dù thị trường chững lại trong nửa đầu năm, giới phân tích cho rằng đây chỉ là khoảng lặng trước bước nhảy vọt. Tháng 5 vừa qua, hơn 6,4 tỷ USD đã được huy động thông qua thị trường chứng khoán Ấn Độ, mức cao nhất kể từ tháng 12/2024. Trong đó, giao dịch theo khối đóng góp tới 5,5 tỷ USD, và xu hướng này vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trong tháng 6.
Dhruba Jyoti Sengupta - Tổng giám đốc Wrise Wealth Management Trung Đông nhận định lạc quan: “Với hơn 12 tỷ USD các thương vụ IPO đã được SEBI phê duyệt và hơn 130 công ty đang chuẩn bị ra mắt, đây đơn giản là bước lùi để lấy đà.”
Sengupta dự báo một loạt thương vụ lớn sắp diễn ra, trong đó có IPO của Reliance Jio (dự kiến gọi vốn 400 tỷ rupee), Tata Capital (2 tỷ USD) và LG Electronics India. Ông tin rằng đây sẽ là bước ngoặt, thể hiện khát vọng huy động vốn quy mô lớn từ cả các doanh nghiệp nội địa và công ty đa quốc gia.
Ở mảng startup, các thương vụ IPO của Lenskart, Urban Company và Bluestone đang được giới đầu tư theo dõi sát sao. Lenskart - hãng kính mắt được hậu thuẫn bởi Softbank, KKR và Temasek, được cho là có thể gọi được tới 1 tỷ USD trong đợt niêm yết.
Theo Nicholas Cator của Venturi, Lenskart là phép thử đáng tin cậy cho việc định giá các startup công nghệ ở giai đoạn hậu đầu tư mạo hiểm.
Một trong những điểm nghẽn lớn là định giá. Mittal cho biết nhiều IPO vào cuối năm 2024 đã thất bại do “giá chào sàn quá cao”. Ông dự báo các IPO sắp tới có thể phải chào bán với mức chiết khấu 25-30% so với các doanh nghiệp dẫn đầu ngành, để hấp dẫn nhà đầu tư.
Tuy vậy, cả Mittal và Sengupta đều tin rằng thị trường vốn của Ấn Độ đang trưởng thành và sẽ sớm trở thành nơi niêm yết hàng đầu thế giới. “Ấn Độ hiện giống như Mỹ đầu thập niên 2000 hay Trung Quốc sau năm 2009 – không còn là thị trường mới nổi đơn thuần mà là điểm đến đầu tư quy mô và có chiều sâu,” Sengupta khẳng định.
Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ mới đây đã có động thái hạ lãi suất, trong khi chính phủ đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng. Nếu các chính sách này phát huy tác dụng, thị trường IPO Ấn Độ sẽ có cơ sở bùng nổ vào nửa cuối năm.
Tuần tới, nhà đầu tư sẽ chú ý đến dữ liệu PMI sản xuất và dịch vụ tháng 6 cũng như các thương vụ IPO nhỏ như Aten Papers, Oswal Pumps và Arisinfra Solutions. Đây sẽ là chỉ dấu quan trọng để đánh giá liệu thị trường có đang thực sự lấy lại đà hay không.
