Việt Nam khát vọng trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045

Định hướng tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2026 - 2030

Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính Nguyễn Quốc Anh cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Điều này cần dựa trên mô hình tăng trưởng mới với 3 trụ cột: đổi mới sáng tạo, công nghệ và kinh tế xanh; hướng tới mục tiêu GDP hai con số giai đoạn 2026-2030.

Ông Nguyễn Quốc Anh cho rằng, kinh tế Việt Nam cần chuyển từ tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu; nâng cao năng suất lao động thông qua ứng dụng công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy quản trị hiện đại sẽ là yếu tố quyết định. Bên cạnh đó, tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại; tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, hạ tầng; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp chip bán dẫn, năng lượng tái tạo, kinh tế carbon thấp. Đồng thời xây dựng hệ thống chỉ tiêu đo lường minh bạch và thực chất.

Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính Nguyễn Quốc Anh phát biểu tại hội thảo.

Ông Nguyễn Quốc Anh cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của kinh tế tư nhân, là lực lượng tiên phong trong cuộc chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Theo ông Nguyễn Quốc Anh, những doanh nghiệp dẫn dắt dựa trên tri thức, quản trị hiện đại và tư duy toàn cầu sẽ tạo nên sức bật mạnh mẽ cho nền kinh tế. Cùng với đó, các chính sách phải tạo môi trường cạnh tranh công bằng, khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao và xanh. “Cần phải chấm dứt mô hình tăng trưởng truyền thống dựa vào lao động giá rẻ và tài nguyên” - ông Nguyễn Quốc Anh nhấn mạnh.

TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, nhiều vấn đề về nhóm chiến lược phát triển kinh tế, các ngành trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, sinh học, vật liệu mới, công nghiệp hỗ trợ… đòi hòi việc tái cấu trúc ngày càng hiệu quả hơn. Quan trọng là đổi mới mới tư duy về mô hình tăng trưởng, phát triển bền vững bao trùm, chuyển từ “nâu” sang “xanh”, kinh tế thực gắn với kinh tế số để ai cũng có thể hưởng lợi.

“Các quốc gia có mức độ thành công cao trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng đều có chính sách tài chính đóng vai trò kiến tạo phát triển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và dẫn dắt cơ cấu lại nền kinh tế một cách chủ động. Đồng thời cần chú ý, hoàn thiện khung chính sách tài chính, góp phần thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững, minh bạch và hiệu quả” - TS. Võ Trí Thành chỉ rõ.

Tăng cường đầu tư cho công nghệ, giáo dục và y tế

Theo TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ, cần làm rõ quan điểm cơ cấu lại nền kinh tế, nhìn nhận lại theo hướng tiệm tiến, thực hiện thường xuyên và liên tục.

TS. Cấn Văn Lực cho rằng, đầu tư công giữ vai trò “dẫn dắt”, là “vốn mồi” của nền kinh tế, tuy nhiên cơ cấu đầu tư công vẫn chưa thực sự hợp lý; hiện vẫn tập trung vào cơ sở hạ tầng, trong khi các lĩnh vực khoa học công nghệ, y tế và giáo dục còn hạn chế.

Quang cảnh hội thảo.

“Cần cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả đầu tư công; tăng chi cho giáo dục đào tạo lên tối thiểu 20%, y tế 10 - 12%, khoa học công nghệ 3 - 5%. Bên cạnh đó, cần cập nhật và hoàn thiện Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả dự án đầu tư công; đầu tư tránh dàn trảo, tập trung khoảng 3.000 dự án đầu tư công; xử lý dứt điểm gần 3.000 dự án vướng mắc, tồn đọng...” - TS. Cấn Văn Lực nêu giải pháp.

Hơn thế, PGS.TS. Lê Xuân Bá - guyên Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương đưa ra kiến nghị, chuyển mạnh giáo dục đào tạo từ học thụ động sang học chủ động. Đẩy mạnh việc học đi đôi với hành, gắn lý luận với thực tiễn, gắn đào tạo với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và với tiến bộ khoa học công nghệ. Chú trọng đào tạo đáp ứng nhu cầu của thị trường, không đào tạo trên cơ sở những cái có sẵn của cơ sở đào tạo. Đẩy mạnh hơn nữa việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các cơ sở đào tạo công lập, nhất là các trường đào tạo nghề và đại học.