Mỹ điều chỉnh thời hạn Trung Quốc mua 12 triệu tấn đậu nành

Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer cho biết thời hạn chót để Trung Quốc mua 12 triệu tấn đậu nành từ nông dân Hoa Kỳ là vào cuối “mùa vụ”, chứ không phải cuối năm dương lịch. Ảnh: Getty.

Tuyên bố này được đưa ra chỉ ít phút sau khi NBC News công bố dữ liệu cho thấy tốc độ mua đậu nành của Trung Quốc hiện tụt xa so với cam kết, dù Bắc Kinh đã đồng ý chấm dứt việc tẩy chay đậu nành Mỹ từ tháng 10 giữa bối cảnh chiến tranh thương mại hạ nhiệt.

Đến nay, Trung Quốc mới chỉ mua khoảng 3 triệu tấn, tức chỉ bằng 1/4 mục tiêu cam kết. Con số này khiến Thượng nghị sĩ Deb Fischer (Cộng hòa - Nebraska) chất vấn thẳng: “Liệu Trung Quốc có thực hiện đầy đủ cam kết và khi nào điều đó sẽ xảy ra?”.

Nhà Trắng nói một đằng, USTR nói một nẻo

Bản tóm tắt của Nhà Trắng từng khẳng định rõ:

Trung Quốc sẽ mua ít nhất 12 triệu tấn đậu nành Mỹ trong hai tháng cuối năm 2025.

Tuy nhiên, Greer lại thừa nhận có “sự khác biệt” giữa mô tả của Nhà Trắng và thời hạn thực tế, nhấn mạnh rằng mục tiêu 12 triệu tấn được áp cho “mùa vụ trồng trọt này”, chứ không phải “cuối năm”.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), mùa vụ đậu nành gần nhất đã kết thúc vào tháng 11 - khiến mốc thời gian trở nên mơ hồ.

Các chuyên gia hoang mang: “USDA không dùng thuật ngữ như vậy”

Joe Glauber, cựu chuyên gia kinh tế trưởng của USDA dưới thời Obama, tỏ ra bối rối trước cách diễn đạt của chính quyền Trump: “Đây không phải thuật ngữ USDA sử dụng. Liệu họ nói đến thời điểm thu hoạch, hay cuối năm kinh doanh?”.

Ông nhấn mạnh, niên vụ đậu nành Mỹ kéo dài từ tháng 9 năm nay đến tháng 8 năm sau.

Trung Quốc có xu hướng mua nhiều hơn vào cuối niên vụ do giá đậu nành Mỹ rẻ hơn Brazil.

Do đó, nếu tính theo niên vụ, Trung Quốc có thể đạt mục tiêu vào tháng 8, nhưng điều này đi ngược hoàn toàn thông tin Nhà Trắng đưa ra về mốc cuối năm.

Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói tại Hội nghị “DealBook Summit” rằng ông kỳ vọng Trung Quốc sẽ đạt 12 triệu tấn vào 28/2, và khẳng định Bắc Kinh “đang đi đúng tiến độ”.

Khi được nhắc rằng Trung Quốc mới đặt mua 330.000 tấn tính đến giữa tháng 11, ông gọi số liệu đó là “thông tin sai lệch”.

Nếu mốc thời gian thực sự kéo dài đến tháng 8/2026, chuyên gia Glauber đánh giá rằng nông dân Mỹ khó có thể kỳ vọng dòng tiền nhanh: “Đó là một khoảng thời gian rất dài. Đây không phải sự cứu trợ tức thì.”

Trong bối cảnh nông dân tại các bang nông nghiệp - vốn là lực lượng ủng hộ then chốt của Tổng thống Donald Trump đang trông chờ một cam kết rõ ràng từ Trung Quốc, sự “không nhất quán” giữa các cơ quan thuộc chính quyền đang tạo ra nhiều dấu hỏi lớn.