| Lời tòa soạn: Giải phóng mặt bằng thường là "nút thắt cổ chai" khiến nhiều dự án trọng điểm kéo dài hàng năm. Thế nhưng, đường dây 500kV mạch 3 đã phá vỡ quy luật này khi hoàn tất bàn giao mặt bằng chỉ trong 2 tháng cho dự án trải dài qua 9 tỉnh thành. Bài số hai trong chuỗi bài "Bài học tiết kiệm từ Dự án đường dây 500kV mạch 3" sẽ mổ xẻ hiện tượng đặc biệt này. Từ tinh thần "chỉ bàn làm, không bàn lùi" của Thủ tướng Phạm Minh Chính đến sự vào cuộc quyết liệt của toàn hệ thống chính trị, từ cách làm đột phá "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương" đến tấm lòng của người dân sẵn sàng "dỡ nhà trước, nhận tiền sau". Đây chính là câu trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để biến việc giải phóng mặt bằng từ trở ngại thành động lực thúc đẩy tiến độ dự án? Một bài học quý về sức mạnh của ý chí chính trị kết hợp với lòng dân khi hướng về mục tiêu chung. Bài 1: Dự án đường dây 500kV mạch 3: Chỉ bàn làm, không bàn lùi |
Ngày 18 tháng 1 năm 2024, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia phối hợp với 9 địa phương triển khai thi công dự án đường dây 500kV mạch 3. Dự án này đối mặt với thách thức rất lớn về giải phóng mặt bằng, khi phải thu hồi 1,83 triệu mét vuông đất, ảnh hưởng đến 5.248 hộ gia đình và 96 tổ chức trên địa bàn 211 xã, phường, thị trấn thuộc 43 huyện, thị xã của 9 tỉnh, với tổng diện tích đất cần sử dụng là 1,83 triệu m2.
 |
| Ngày 18/1/2024, EVN, EVNNPT đã phối hợp với các địa phương, các nhà thầu triển khai thi công đồng loạt các dự án. Ảnh: XT |
Trong số này, 167 hộ gia đình phải di dời tái định cư hoàn toàn. Đây là con số lớn chưa từng có trong lịch sử các dự án truyền tải điện tại Việt Nam. Tính chất đặc biệt của công trình dạng tuyến trải dài qua nhiều địa bàn, địa hình khác nhau tạo ra những khó khăn chồng chất.
Chuyển biến quyết định diễn ra sau ngày 27-28 tháng 1 năm 2024, khi Thủ tướng Phạm Minh Chính trực tiếp kiểm tra, động viên và họp trực tuyến với các bộ ngành, địa phương. Thủ tướng đưa ra chỉ đạo mạnh mẽ với tinh thần "thần tốc, tăng tốc" và phương châm "chỉ bàn làm, không bàn lùi".
| Thủ tướng nhấn mạnh: “Đây là dự án trọng điểm Quốc gia, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của các bộ, ngành, hệ thống chính trị, người dân. Đòi hỏi phải phối hợp chặt chẽ, đổi mới cách làm, nếu trước đây chỉ có chủ đầu tư thôi, thì bây giờ các địa phương vào cuộc, cùng nhau bàn bạc cùng nhau làm. Đây là nhiệm vụ chung, đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết. Đây là một áp lực rất lớn, với một khối lượng lớn, đi qua nhiều địa phương. Chúng ta phải làm bằng được để góp phần cung cấp đầy đủ điện cho sản xuất, tiêu dùng và kinh doanh”. |
Sau chỉ đạo của Thủ tướng, không khí lao động sục sôi lan tỏa trên khắp công trường, cùng với đó, chính quyền các địa phương vào cuộc quyết liệt với tinh thần “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”, “làm việc 3 ca, 4 kíp”, “xuyên lễ, xuyên tết, xuyên ngày nghỉ”.
Giải phóng mặt bằng sớm là điều kiện then chốt, tạo thuận lợi rất lớn cho công tác tổ chức thi công, có mặt bằng đến đâu là hoàn thành móng, cột đến đó. Tại 9 địa phương đường dây đi qua, các đồng chí Bí thư, Chủ tịch các tỉnh thường xuyên đến công trường để đôn đốc các huyện, xã đẩy nhanh tiến độ mặt bằng và xử lý tại chỗ các khó khăn có liên quan.
Hà Tĩnh là địa phương gánh vác khối lượng công việc lớn nhất với 142 km đường dây, 285 vị trí cột và 113 khoảng néo. Trong số này, 178 vị trí cột nằm ở khu vực rừng núi hiểm trở. Tỉnh phải giải phóng mặt bằng, thu hồi hơn 581.000 mét vuông tại vị trí móng và nhiều diện tích hành lang an toàn, ảnh hưởng đến 1.276 hộ dân.
Ngoài ra, Hà Tĩnh là địa bàn có khí hậu khắc nghiệt, địa hình thi công cheo leo, gió Đông Nam, gió Lào cường độ lớn, giông sét và sạt lở thường xuyên nên khi triển khai các nhiệm vụ gặp rất nhiều khó khăn.
 |
| Trong suốt quá trình triển khai dự án, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã 4 lần đi thị sát công trường để động viên các đơn vị tham gia thi công dự án. Ảnh: XT |
Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh Hoàng Trung Dũng cho biết, tỉnh tập trung cao cho công tác tuyên truyền với phương châm "Tuyên truyền liên tục, vận động đa chiều". Trong tổ chức, thực hiện, cán bộ, đảng viên phải nêu gương, tạo sức lan tỏa. Đặc biệt, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu sẽ huy động tối đa đội ngũ cán bộ xả thân vì nhiệm vụ chung; khơi dậy tinh thần xung kích, tình nguyện của cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang, đoàn viên, hội viên các đoàn thể chính trị - xã hội…
Tỉnh Nghệ An với chiều dài gần 100 km, 202 vị trí móng cột cũng rất áp lực trước yêu cầu gấp rút về tiến độ. Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý (nay là Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương) chia sẻ, tỉnh xác định việc triển khai dự án là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, quan trọng được ưu tiên hàng đầu. Cả hệ thống chính trị vào cuộc, tập trung khắc phục khó khăn, nỗ lực thực hiện nhiệm vụ với quyết tâm hoàn thành sớm nhất, cao nhất, trên tinh thần khẩn trương, quyết liệt, linh hoạt, “khó ở đâu tháo gỡ ở đó”.
“Trước các vấn đề, tình huống phát sinh, lãnh đạo tỉnh đã có mặt ngay tại hiện trường để tập trung xử lý; nhận được thông tin phản ánh vướng mắc, tỉnh cho kiểm tra, chỉ đạo xử lý ngay không chờ văn bản báo cáo”, ông Thái Thanh Quý nhấn mạnh.
Ngoài ra, tỉnh Nghệ An cũng đã chủ động thành lập Ban chỉ đạo về bồi thường hỗ trợ và tái định cư thực hiện dự án; phân công bộ phận thường trực dự án, duy trì cơ chế thông tin hàng ngày, hàng tuần. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận, ủng hộ triển khai dự án; tăng cường đảm bảo an ninh trật tự tại các địa bàn triển khai công trình.
Với sự vào cuộc quyết liệt đó, toàn bộ vị trí móng đã được bàn giao cho nhà thầu thi công trong tháng 3/2024 và toàn bộ hành lang tuyến đã được bàn giao trong tháng 5/2024 để các đơn vị tham gia dự án tăng tốc thi công.
Điều khiến dự án thành công vượt mong đợi chính là sự ủng hộ của người dân các địa phương 9 tỉnh có dự án đi qua. Họ sẵn sàng nhường đất, nhường chỗ ở, nơi làm ăn, sinh kế cho dự án. Nhiều hộ gia đình chủ động tháo dỡ nhà cửa, di dời mồ mả cha ông để dự án sớm triển khai. Ít có dự án nào mà sự đồng thuận của người dân cao tới như vậy. Thậm chí có những hộ gia đình chủ động tháo dỡ nhà cửa, di dời mồ mả cha ông, để dự án sớm đi vào triển khai.
 |
| Trong suốt quá trình triển khai dự án, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã 4 lần đi thị sát công trường để động viên các đơn vị tham gia thi công dự án |
Dọc tuyến đường dây 500kV mạch 3, người dân thể hiện tinh thần hy sinh vì lợi ích chung qua những hành động cụ thể.
Tại tỉnh Nghệ An, ông Nguyễn Đình Sơn ở xã Thượng Tân Lộc, huyện Nam Đàn bày tỏ sự ủng hộ tuyệt đối dự án. Với nhiều năm làm trang trại thiếu điện, ông hiểu rõ tầm quan trọng của việc cung cấp điện ổn định, ông cho hay: "Chủ trương của Đảng và Chính phủ cho triển khai Dự án đường dây 500kV mạch 3 là đúng đắn hoàn toàn. Gia đình tôi rất hiểu về việc mất điện khi làm trang trại không có điện phải dùng máy phát nên rất tốn kém. Có điện đủ rồi để đảm bảo rồi thì sẽ rất tốt cho sản xuất và sinh hoạt. Chính vì thế chúng tôi sẵn sàng nhường đất ngay sau khi có chủ trương để ngành Điện thi công dự án được nhanh nhất ".
Tinh thần tương tự được thể hiện bằng hành động quyết liệt hơn tại tỉnh Thanh Hoá. Gia đình ông Lê Trọng Ba ở thị trấn Hậu Hiền, huyện Thiệu Hoá đã chủ động phá dỡ nhà cửa trước khi nhận tiền đền bù. "Đường dây đi qua nhà thì tôi di dời nhà trước, tôi phá nhà trước khoảng 2 tháng sau mới lấy tiền. Chưa cần tiền đền bù nhưng tôi phải tìm nơi để di chuyển nhà ra chỗ khác để cho công trình nhà nước được thuận buồm, được tốt đẹp", ông Lê Trọng Ba bộc bạch.
 |
| Đoàn công tác của tỉnh Thanh Hóa và EVNNPT kiểm tra tiến độ di dời nhà ở, vật kiến trúc trên địa bàn huyện Thiệu Hóa (tỉnh Thanh Hóa). Ảnh: BTH |
Cùng sự “hy sinh” ấy, ông Lỗ Văn Bảo tại thị trấn Ninh Cường, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định thẳng thắn thừa nhận khó khăn nhưng vẫn quyết tâm ủng hộ, ông Bảo khẳng khái: "Thay đổi chỗ là một sự xáo trộn lớn, ảnh hưởng đến cuộc sống của các thành viên trong gia đình, chúng tôi không lo lắng, suy tư sao được. Tuy nhiên, đây là chủ trương của Đảng, của Nhà nước, khi Nhà nước cần đất để triển khai công trình, dự án phục vụ sự nghiệp phát triển của quốc gia thì mình không thể làm thinh. Bởi vậy, tôi đã quyết định và thuyết phục gia đình cùng đồng thuận để chuyển về nơi ở mới để vì tiến độ dự án trọng điểm quốc gia".
Sau ba thập kỷ phát triển ngành điện Việt Nam, dự án đường dây 500kV mạch 3 đã thu hút hàng triệu người dân Việt Nam dõi theo, ngóng trông tiến độ và chờ ngày dự án về đích. Có được điều đó, cũng bởi người dân được thấy sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung quyết liệt, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cho một dự án mà như thể dành cho một cuộc tổng tiến công, với những bước đi táo bạo, thần tốc, với cách làm và tư duy đổi mới đến thế. Toàn bộ vị trí móng đã được bàn giao cho nhà thầu thi công trong tháng 3 năm 2024. Toàn bộ hành lang tuyến hoàn thành bàn giao trong tháng 5 năm 2024.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia đánh giá: "Chủ đầu tư cùng các bộ ngành đã làm tốt công truyền thông để nhận được sự ủng hộ của dự án này, xem dự án này không phải trách nhiệm của EVN mà của các bộ ngành bởi đây là dự án trọng điểm an ninh năng lượng, đảm bảo an ninh quốc phòng của đất nước. Đặc biệt, chủ đầu tư đã truyền thông tốt để nhận được sự ủng hộ của nhân dân trong quá trình thi công dự án và sau này dự án đi vào hoạt động nhận được sự bảo vệ, giúp đỡ, hỗ trợ của nhân dân để dự án phát huy hiệu quả. ".
Khi dự án đường dây 500kV cần giải phóng mặt bằng, đoàn thanh niên cũng đóng góp quan trọng vào thành công của dự án. Tinh thần "đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên" được hiện thực hóa qua những việc làm cụ thể.
Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Bùi Quang Huy cho biết, các đội hình thanh niên tình nguyện thuộc Trung ương đoàn đã hoàn thành hỗ trợ tháo dỡ 262 công trình nhà ở, 150 chuồng trại và vật kiến trúc.
 |
| Hưng Yên: Quyết tâm cao để hoàn thành sớm mặt bằng Dự án đường dây 500kV mạch 3 |
Đoàn thanh niên đã giải tỏa, phát quang 176 hecta rừng sản xuất và chặt hạ 22.826 cây tại khu vực đồng bằng, khu vực dân cư có hành lang tuyến đường dây 500kV đi qua.
Thành công của dự án đường dây 500kV mạch 3 trong việc giải phóng mặt bằng mang lại những bài học quý giá cho các dự án trọng điểm khác.
Thứ nhất, sự chỉ đạo quyết liệt từ cấp cao tạo ra động lực mạnh mẽ cho toàn hệ thống. Khi Thủ tướng trực tiếp vào cuộc với tinh thần "thần tốc", mọi khâu trong chuỗi thực hiện đều được kích hoạt tối đa.
Thứ hai, vai trò của chính quyền địa phương rất quan trọng. Khi lãnh đạo các tỉnh xác định dự án là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và trực tiếp chỉ đạo tại hiện trường, mọi khó khăn đều được tháo gỡ kịp thời.
Thứ ba, công tác tuyên truyền, vận động phải được thực hiện bài bản, liên tục. Việc giải thích rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án giúp người dân hiểu và ủng hộ.
Thứ tư, tinh thần hy sinh vì lợi ích chung của người dân Việt Nam. Khi thấy rõ lợi ích quốc gia, dân tộc, người dân sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân.
Thứ năm, cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành, địa phương và chủ đầu tư. Thay vì để chủ đầu tư thực hiện, sự vào cuộc của toàn hệ thống tạo ra sức mạnh tổng hợp.
Như Thủ tướng Phạm Minh Chính đã khẳng định tại Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo - TECHFEST Việt Nam năm 2024: " Nguồn lực bắt nguồn từ tư duy, tầm nhìn; động lực bắt nguồn từ sự đổi mới và sáng tạo; sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân và doanh nghiệp". Dự án đường dây 500kV mạch 3 chính là minh chứng sống động cho triết lý này.
(Còn tiếp...)
 Tổng quan các Dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối Đến thời điểm hiện nay, cả 4 cung đoạn của Dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch (Quảng Bình) đến Phố Nối ... |
 Tập trung tháo gỡ những vướng mắc để đảm bảo tiến độ, chất lượng Dự án đường dây 500kV mạch 3 Chiều ngày 17/2, tại Hà Tĩnh, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo các bộ ngành, ... |
 Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa đồng loạt kiểm tra tiến độ thi công Dự án đường dây 500kV mạch 3 Ngày 13/5/2024, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa - Đỗ Trọng Hưng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa - Đỗ Minh Tuấn và Phó Chủ ... |
